Cà phê Việt chịu sức ép về giá từ thị trường quốc tế

Xuất khẩu cà phê Việt Nam tiếp tục tăng mạnh về lượng, nhưng giá bán bình quân lại giảm gần 20% sau 9 tháng năm 2026. Khi nguồn cung toàn cầu có dấu hiệu cải thiện, đặc biệt từ Brazil, bài toán của ngành cà phê Việt không còn chỉ là bán được bao nhiêu, mà là giữ được bao nhiêu giá trị trên mỗi tấn hàng.

Giá quốc tế hạ nhiệt, xuất khẩu Việt Nam tăng sản lượng

Thị trường cà phê bước vào quý IV/2026 với những tín hiệu trái chiều. Trong khi giá Robusta trên sàn London vừa phục hồi lên vùng cao nhất khoảng 5 tuần, giá cà phê trong nước lại có xu hướng điều chỉnh. Ngày 3/10, Robusta kỳ hạn tháng 11/2026 giao dịch quanh 3.469 USD/tấn, tăng 0,61%; Arabica kỳ hạn tháng 12/2026 trên sàn New York ở mức 280,50 cent/pound, tăng 0,32%. Trong nước, giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên dao động khoảng 93.200-94.000 đồng/kg.

Diễn biến ngắn hạn này chưa phản ánh đầy đủ xu hướng của thị trường. Số liệu thương mại cho thấy áp lực về giá đã thể hiện khá rõ trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Theo Cục Hải quan Việt Nam, 8 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,33 triệu tấn cà phê, trị giá 6,03 tỷ USD, tăng 13,7% về lượng nhưng giảm 8,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, giá xuất khẩu bình quân chỉ đạt khoảng 4.542 USD/tấn, giảm 19,6%. Riêng tháng 8, giá bình quân đạt 4.469 USD/tấn, thấp hơn 18,3% so với cùng kỳ năm trước.

Nói cách khác, ngành cà phê Việt Nam đang xuất khẩu nhiều hàng hơn nhưng thu về ít giá trị hơn trên mỗi đơn vị sản phẩm. Đây là điểm đáng chú ý khi đặt trong bối cảnh năm 2025, xuất khẩu cà phê đã lập kỷ lục khoảng 8,9 tỷ USD nhờ mặt bằng giá cao.

Áp lực này có liên hệ trực tiếp với diễn biến cung – cầu thế giới. Báo cáo mới nhất của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) cho thấy chỉ số giá cà phê tổng hợp I-CIP tháng 8/2026 bình quân 287,29 cent/pound, gần như đi ngang so với 287,26 cent/pound của tháng 7. Tuy nhiên, bên trong thị trường có sự phân hóa đáng kể: giá Robusta giảm 2,2% xuống bình quân 180,6 cent/pound, trong khi các nhóm Arabica tiếp tục duy trì mặt bằng cao hơn.

Đáng chú ý hơn, ICO ghi nhận xuất khẩu cà phê thế giới trong tháng 8 đạt 12,58 triệu bao, tăng mạnh so với 10,95 triệu bao cùng tháng năm 2025. Lũy kế 11 tháng đầu niên vụ 2025/26, xuất khẩu toàn cầu đạt 130,81 triệu bao, tăng 1,1%. Đặc biệt, xuất khẩu Robusta trong 12 tháng tính đến tháng 8 đạt 61,05 triệu bao, cao hơn đáng kể mức 54,48 triệu bao của năm trước.

Đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt với Việt Nam bởi Robusta vẫn là trụ cột của ngành. Theo số liệu được Bộ Công Thương dẫn từ VICOFA, trong 8 tháng năm 2026, Robusta chiếm khoảng 1,01 triệu tấn trong tổng lượng xuất khẩu, tăng 11,4% nhưng kim ngạch lại giảm 15,4%.

Sự gia tăng nguồn cung từ các nước sản xuất lớn đang khiến người mua có thêm lựa chọn. USDA dự báo sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2025/26 đạt khoảng 31,7 triệu bao 60 kg, tương đương 17,7% sản lượng toàn cầu; Brazil tiếp tục là nước sản xuất lớn nhất với khoảng 63 triệu bao. USDA đồng thời dự báo xuất khẩu cà phê Việt Nam niên vụ 2025/26 ở mức 28,5 triệu bao, tăng khoảng 13% so với niên vụ trước.

Trong khi đó, ICO cho rằng thị trường đang đứng giữa hai lực kéo. Một bên là nguồn cung ngắn hạn còn hạn chế, tồn kho Arabica thấp và rủi ro thời tiết; bên kia là kỳ vọng nguồn cung tăng trong niên vụ 2026/27. Các tổ chức nghiên cứu như Marex và Rabobank được ICO dẫn lại đều dự báo thị trường có khả năng dư cung đáng kể trong niên vụ này, lần lượt khoảng 10,5 triệu bao và 8,9 triệu bao.

Cần giữ giá trị thay vì chạy theo sản lượng

Theo Bộ Công Thương, sự chênh lệch giữa tốc độ tăng lượng và giảm giá trị đang cho thấy lợi thế về sản lượng chưa đủ để ngành cà phê làm chủ cuộc chơi giá trị. Trong bối cảnh đó, chế biến sâu, nâng chất lượng và xây dựng chuỗi nguyên liệu đang trở thành những hướng đi quan trọng.

USDA cũng ghi nhận xu hướng này, khi cơ quan này dự báo xuất khẩu cà phê rang xay và hòa tan của Việt Nam niên vụ 2026/27 đạt khoảng 3,55 triệu bao quy đổi, tăng so với ước tính 3,4 triệu bao của niên vụ 2025/26. Theo VICOFA, cà phê rang xay và hòa tan hiện chiếm khoảng 13% tổng xuất khẩu và sản phẩm chế biến có mức giá cao hơn có thể giúp bù đắp một phần tác động từ việc giá cà phê nhân xanh giảm.

Đây cũng là lý do các cơ quan quản lý đang thúc đẩy kết nối thị trường thay vì chỉ tập trung mở rộng sản lượng. Ngày 29-30/9, Thương vụ Việt Nam tại Đức phối hợp với VICOFA tổ chức kết nối thương mại và logistics tại Hamburg, hướng tới đưa doanh nghiệp cà phê Việt Nam sâu hơn vào chuỗi cung ứng Đức. Hoạt động có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu lớn trong ngành.

Ở góc độ thị trường, việc đa dạng hóa đầu ra cũng trở nên quan trọng hơn. 8 tháng năm 2026, Đức, Italia, Nhật Bản, Tây Ban Nha và Mỹ tiếp tục nằm trong nhóm thị trường lớn của cà phê Việt Nam. Riêng Đức nhập khoảng 195,7 nghìn tấn, trị giá 788,7 triệu USD; Italia đạt 123 nghìn tấn, trị giá 492,8 triệu USD; Nhật Bản đạt 87,5 nghìn tấn, trị giá 432,4 triệu USD.

Bên cạnh các thị trường truyền thống, Trung Quốc đang được VICOFA và các cơ quan xúc tiến thương mại xem là một hướng mở rộng đáng chú ý, cùng với nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm cà phê chế biến, cà phê đặc sản và Robusta chất lượng cao tại châu Á.

Tuy nhiên, triển vọng giá trong những tháng cuối năm vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến nguồn cung toàn cầu. ICO ghi nhận tồn kho Robusta được chứng nhận tại London tăng 19,5% trong tháng 8, lên khoảng 0,83 triệu bao, trong khi tồn kho Arabica được chứng nhận tại ICE giảm xuống 223.976 bao, mức thấp nhất kể từ năm 1999. Điều đó cho thấy hai phân khúc đang chịu những điều kiện cung – cầu rất khác nhau.

Thời tiết cũng tiếp tục là biến số lớn. Những lo ngại về El Niño trong cuối năm 2026 và đầu năm 2027 có thể tác động đến quá trình ra hoa tại Brazil và nguồn cung các niên vụ tiếp theo. Ngược lại, lượng mưa thuận lợi tại Brazil và tốc độ đưa sản lượng vụ mới ra thị trường có thể tiếp tục tạo sức ép lên giá nếu nguồn cung thực tế tăng nhanh hơn nhu cầu.

Vì vậy, đối với doanh nghiệp Việt Nam, rủi ro hiện nay không đơn thuần nằm ở việc giá thế giới giảm, mà còn ở khả năng giá giảm nhanh hơn tốc độ cải thiện chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm. Khi thị trường chuyển từ trạng thái khan hiếm sang cạnh tranh nguồn cung, những doanh nghiệp có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, kiểm soát chất lượng và chế biến sâu sẽ có thêm dư địa để bảo vệ biên lợi nhuận.

Với người trồng, biến động giá quốc tế cũng đặt ra yêu cầu tăng liên kết với doanh nghiệp thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giao dịch nguyên liệu theo thời điểm. Còn với ngành hàng, việc đáp ứng các tiêu chuẩn mới, trong đó có yêu cầu chống mất rừng của EU, sẽ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng tiếp cận các thị trường có giá trị cao.

Giá cà phê quốc tế đang chịu sức ép khi nguồn cung toàn cầu cải thiện, kéo giá xuất khẩu bình quân của Việt Nam giảm mạnh dù lượng bán tăng. Trong bối cảnh đó, nâng chất lượng, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và đa dạng hóa thị trường sẽ quyết định khả năng giữ giá trị của cà phê Việt.

16:05 04/10/2026

15:41 04/10/2026

11:15 03/10/2026

10:32 03/10/2026