Cà phê Việt trước yêu cầu nâng giá trị từ nền tảng sản xuất

Cà phê Việt trước yêu cầu nâng giá trị từ nền tảng sản xuất
Sức khỏe đất tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất
Tại Hội nghị Quốc tế Cà phê Việt Nam (VICO) 2026 với chủ đề “Các xu thế hiện tại trong ngành cà phê và định hướng phát triển trong tương lai”, câu chuyện nâng cao giá trị cà phê được đặt trong mối liên hệ giữa chất lượng, biến đổi khí hậu, tài chính xanh và khả năng phát triển bền vững của toàn chuỗi cung ứng.
Một trong những vấn đề được chú ý là nền tảng sản xuất tại nông hộ. Suy thoái đất không chỉ làm gia tăng áp lực môi trường mà còn ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản, chi phí đầu vào và khả năng chống chịu trước thời tiết cực đoan. Với ngành cà phê, nơi chu kỳ canh tác dài và phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, việc duy trì chất lượng đất có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả kinh tế của người trồng.
Tham gia phiên thảo luận về “Chất lượng, Phát triển Bền vững và Giá trị gia tăng trong ngành cà phê”, bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc Đối ngoại Nestlé Việt Nam cho rằng, giá trị cà phê cần được tạo dựng ngay từ nông trại, thông qua cải thiện sức khỏe đất, bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bảo đảm sinh kế cho người nông dân.
Theo đại diện Nestlé Việt Nam, nông nghiệp tái sinh là một trong những hướng tiếp cận giúp phục hồi đất, tiết kiệm nước và cải thiện khả năng thích ứng của nông hộ. Thông qua chương trình NESCAFÉ Plan, doanh nghiệp hỗ trợ nông dân áp dụng các thực hành canh tác giúp giảm khoảng 20% lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tiết kiệm 40-60% lượng nước tưới.
Sau hơn 15 năm triển khai tại Việt Nam, chương trình đã đồng hành cùng hơn 23.000 nông hộ. Theo thông tin từ doanh nghiệp, thu nhập của nông hộ tham gia có thể tăng từ 30% đến 150% nhờ giảm chi phí đầu vào, đa dạng hóa nguồn thu thông qua xen canh hợp lý. Chương trình cũng góp phần tái canh hơn 100.000 ha cà phê già cỗi bằng các giống mới có năng suất cao hơn, chống chịu sâu bệnh và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Những kết quả này cho thấy cải thiện phương thức canh tác không chỉ hướng đến mục tiêu môi trường, mà còn có thể tạo ra lợi ích kinh tế ngay tại nông trại. Đây là yếu tố quan trọng để người trồng có thêm động lực duy trì các thực hành sản xuất bền vững.
Chia sẻ chi phí chuyển đổi để giữ sức cạnh tranh
Trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, minh bạch nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, người trồng cà phê phải đối mặt với nhiều khoản đầu tư bổ sung. Nếu chỉ đặt ra tiêu chuẩn mà thiếu hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và đầu ra ổn định, quá trình chuyển đổi có thể trở thành gánh nặng đối với nông hộ, đặc biệt là những hộ có quy mô sản xuất nhỏ.
Tại VICO 2026, bà Lê Thị Hoài Thương nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp không nên dừng ở việc đưa ra yêu cầu đối với nhà cung cấp. Thay vào đó, cần đồng hành lâu dài thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, công cụ quản lý nông hộ, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và các mô hình cải thiện hiệu quả kinh tế.
Theo bà Thương, chuyển đổi bền vững chỉ có thể duy trì lâu dài khi mang lại giá trị thực cho người nông dân, đồng thời chi phí, trách nhiệm và lợi ích được chia sẻ hài hòa giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng.
Đây cũng là vấn đề cần sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, viện nghiên cứu đến doanh nghiệp và cộng đồng nông dân. Khi kiến thức khoa học, kinh nghiệm sản xuất, dữ liệu và cam kết thị trường được kết nối, quá trình nâng cấp ngành cà phê sẽ có cơ sở thực chất hơn.
Với Việt Nam, mục tiêu không chỉ là duy trì vị thế quốc gia sản xuất cà phê lớn mà còn phải nâng cao chất lượng, tính minh bạch và khả năng đáp ứng những yêu cầu mới của thị trường. Muốn vậy, giá trị gia tăng cần bắt đầu từ chính nông trại, nơi sức khỏe đất và sinh kế người trồng quyết định tính ổn định của nguồn cung trong dài hạn.
Việc chuyển từ cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng và tính bền vững vì thế không thể chỉ trông chờ vào khâu chế biến hay xuất khẩu. Nền tảng quan trọng vẫn là một hệ thống sản xuất có khả năng duy trì hiệu quả kinh tế cho nông hộ, bảo vệ tài nguyên và tạo lợi ích cho các bên trong chuỗi giá trị.
Nam Sơn (t/h)
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.