Cách lập ngân sách dự phòng cho thiên tai và dịch bệnh?

Lập ngân sách dự phòng cho thiên tai và dịch bệnh gồm các bước: (1) nhận diện rủi ro chính của vườn, trại (hạn hán, mưa bão, lũ, xâm nhập mặn, sâu bệnh bùng phát, dịch bệnh vật nuôi); (2) ước tính thiệt hại và chi phí khắc phục nếu rủi ro xảy ra (tưới cứu hạn,…

Lập ngân sách dự phòng cho thiên tai và dịch bệnh gồm các bước: (1) nhận diện rủi ro chính của vườn, trại (hạn hán, mưa bão, lũ, xâm nhập mặn, sâu bệnh bùng phát, dịch bệnh vật nuôi); (2) ước tính thiệt hại và chi phí khắc phục nếu rủi ro xảy ra (tưới cứu hạn, thuốc xử lý, trồng lại, mua giống, tiêu hủy…); (3) xác định chi phí sinh hoạt tối thiểu của gia đình trong thời gian mất thu nhập; (4) đặt mục tiêu quỹ dự phòng – thường đủ trang trải vài tháng chi phí sản xuất và sinh hoạt thiết yếu; (5) trích một phần thu nhập đều đặn (nhất là sau mỗi vụ thu hoạch) cho tới khi đủ; (6) để quỹ ở nơi an toàn, rút được khi cần (tài khoản tiết kiệm, không đầu tư rủi ro); (7) kết hợp bảo hiểm nông nghiệp, đa dạng hóa và biện pháp phòng ngừa.

Bước 1: Nhận diện rủi ro

Loại rủi ro	Ví dụ
Thời tiết	Hạn hán, nắng nóng, mưa lớn, bão, lốc, mưa đá, rét
Nước	Thiếu nước tưới, xâm nhập mặn, ngập úng
Sâu bệnh	Bùng phát sâu bệnh, bệnh chết cây
Dịch bệnh vật nuôi	Dịch tả lợn, cúm gia cầm, lở mồm long móng
Thị trường	Rớt giá đột ngột, không bán được hàng

Ưu tiên rủi ro hay xảy ra ở vùng mình và có thiệt hại lớn.

Bước 2: Ước tính chi phí khi rủi ro xảy ra

Chi phí khắc phục: tưới cứu hạn (dầu, điện, mua nước), thuốc xử lý, phân phục hồi, trồng dặm, trồng lại, sửa chuồng trại.
Thu nhập bị mất: sản lượng giảm.
Chi phí sinh hoạt trong thời gian chưa có thu.

Bước 3: Đặt mục tiêu quỹ dự phòng

Tối thiểu nên đủ chi phí sản xuất thiết yếu và sinh hoạt cho vài tháng.
Hộ có rủi ro cao (vùng hay hạn mặn, chăn nuôi lớn) nên có quỹ lớn hơn.
Có thể đặt mục tiêu theo tỷ lệ % doanh thu hằng năm.

Bước 4: Tích lũy quỹ

Trích ngay khi bán hàng, không đợi "dư mới để".
Trích đều đặn mỗi vụ, tăng mức trích những năm được mùa, được giá.
Tách riêng tài khoản quỹ dự phòng, không dùng cho chi tiêu thường ngày.

Bước 5: Quy định khi nào được dùng quỹ

Chỉ dùng khi rủi ro thực sự xảy ra.
Sau khi dùng, bổ sung lại ngay khi có thu.

Kết hợp các công cụ khác

Bảo hiểm nông nghiệp: tìm hiểu sản phẩm phù hợp với cây trồng, vật nuôi (nếu có tại địa phương).
Đa dạng hóa nguồn thu (xem làm sao đa dạng hóa nguồn thu của nông hộ).
Phòng ngừa: dự trữ nước, làm mương thoát nước, chọn giống chống chịu, theo dõi dự báo thời tiết, tiêm phòng vật nuôi.
Vay vốn vừa sức, tránh áp lực trả nợ khi gặp năm xấu.
Theo dõi chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất sau thiên tai, dịch bệnh của Nhà nước.

Lồng ghép quỹ dự phòng vào kế hoạch dòng tiền cho trang trại.

Câu hỏi thường gặp

Thu nhập thấp có nên lập quỹ dự phòng không? Nên, dù số tiền nhỏ; tích lũy đều đặn quan trọng hơn số tiền lớn một lần.

Có nên gửi quỹ dự phòng vào vàng hay đầu tư? Quỹ dự phòng cần an toàn và rút được ngay; nên ưu tiên tiền gửi tiết kiệm linh hoạt, tránh kênh biến động mạnh.

Bị thiên tai có được Nhà nước hỗ trợ không? Có chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất cho vùng bị thiệt hại theo quy định; mức hỗ trợ thường chỉ bù một phần chi phí, nên quỹ dự phòng của gia đình vẫn rất cần thiết.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo; bà con điều chỉnh theo rủi ro và thu nhập thực tế.