Chuẩn hóa tiêu chí vùng sản xuất tập trung, bảo đảm an toàn thực phẩm

Những tiêu chí này được quy định cụ thể tại Văn bản hợp nhất số 95/2026/VBHN-TT-BNNMT hướng dẫn tiêu chí xác định vùng sản xuất trồng trọt tập trung đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Năm tiêu chí xác định vùng sản xuất tập trung

Theo quy định, vùng sản xuất trồng trọt tập trung đủ điều kiện an toàn thực phẩm phải đáp ứng đầy đủ 5 tiêu chí.

Thứ nhất, vùng sản xuất phải phù hợp với quy hoạch phát triển nông nghiệp của địa phương và được UBND cấp tỉnh phê duyệt.

Thứ hai, quy mô diện tích phải phù hợp với từng đối tượng cây trồng và điều kiện cụ thể của địa phương. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm quy định quy mô diện tích phù hợp với thực tế sản xuất trên địa bàn.

Thứ ba, vùng sản xuất phải chuyên canh một loại sản phẩm thuộc danh mục quy định tại khoản 1 Điều 2 Thông tư số 53/2012/TT-BNNPTNT. Riêng vùng sản xuất rau hoặc lúa, tùy điều kiện cụ thể, được luân canh với cây trồng ngắn ngày khác.

Thứ tư, vùng sản xuất không bị ô nhiễm đất, nước, không khí vượt mức cho phép gây ảnh hưởng đến chất lượng nông sản. Trong đó, yêu cầu về giới hạn kim loại nặng trong đất nông nghiệp được xác định theo quy định tại QCVN 03:2008/BTNMT; giới hạn cho phép đối với một số kim loại nặng và vi sinh vật gây hại trong nước tưới được thực hiện theo phụ lục ban hành kèm theo Thông tư.

Thứ năm, vùng sản xuất phải đáp ứng các tiêu chí về cơ sở hạ tầng, bao gồm hệ thống giao thông, thủy lợi, điện và thu gom chất thải.

Yêu cầu đồng bộ về hạ tầng sản xuất

Ngoài 5 tiêu chí xác định vùng sản xuất trồng trọt tập trung, Văn bản hợp nhất số 95/2026/VBHN-TT-BNNMT còn đưa ra các tiêu chí cụ thể về cơ sở hạ tầng vùng sản xuất tập trung.

Theo đó, hệ thống giao thông, đường đến vùng sản xuất, đường nội vùng và đường vận chuyển sản phẩm đến nơi tập trung phải thuận lợi. Cấp độ và quy mô công trình cần phù hợp với yêu cầu sản xuất và khả năng đầu tư của vùng.

Về thủy lợi, vùng sản xuất rau, lúa nước tập trung phải có hệ thống tưới, tiêu chủ động; cấp độ và quy mô công trình phù hợp yêu cầu sản xuất và đầu tư của vùng. Đối với vùng sản xuất quả, chè, cà phê, hồ tiêu tập trung phải có hệ thống tưới, tiêu chủ động hoặc khai thác nguồn nước tự nhiên như nước ngầm, nước mưa, nước ao hồ, sông suối đáp ứng yêu cầu sản xuất của vùng. Đối với vùng sản xuất tập trung bị ảnh hưởng của lũ, triều cường, xâm nhập mặn phải có hệ thống đê, bờ bao, cống đảm bảo chống lũ, ngăn mặn, phân ranh giới vùng nước ngọt, nước lợ, nước mặn đáp ứng yêu cầu sản xuất của vùng.

Bên cạnh đó, hệ thống điện phải đảm bảo đủ công suất, ổn định, an toàn, phù hợp với điều kiện cụ thể, đáp ứng yêu cầu sản xuất của vùng.

Riêng hệ thống thu gom chất thải có thể áp dụng một trong hai cách thu gom chất thải, rác thải từ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật như: Xây dựng bể chứa ở vị trí thuận lợi để thu gom chai lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật; bể chứa xây kiên cố có đáy, mái che và không bố trí ở chỗ thấp, trũng; số lượng, kích thước bể chứa phụ thuộc quy mô sản xuất và mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; hoặc sử dụng dụng cụ chứa chất thải, rác thải kín, không cho chất thải phát tán; số lượng và kích thước dụng cụ phù hợp quy mô sản xuất và mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật của vùng.

Phân định trách nhiệm tổ chức thực hiện

Để các tiêu chí về vùng sản xuất trồng trọt tập trung được triển khai thống nhất, hiệu quả trên thực tế, văn bản hợp nhất cũng phân định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn trong công tác quy hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát.

Trong đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phê duyệt quy hoạch xác định vùng sản xuất trồng trọt tập trung đủ điều kiện an toàn thực phẩm thuộc phạm vi quản lý; đồng thời chỉ đạo tổ chức thực hiện quy định tại địa phương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm xây dựng, trình UBND cấp tỉnh quy hoạch xác định các vùng sản xuất đáp ứng tiêu chí; tổ chức triển khai thực hiện và báo cáo kết quả vào quý IV hằng năm với UBND cấp tỉnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ở cấp Bộ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và tổng hợp, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tình hình thực hiện. Các đơn vị thuộc Bộ, căn cứ chức năng và nhiệm vụ được giao, tham gia hướng dẫn, kiểm tra việc triển khai.