Chuyển đổi số giúp nông dân Lâm Đồng giảm chi phí, tăng giá trị nông sản

Công nghệ thay sức người trên đồng ruộng

Tại xã Nam Đà, tỉnh Lâm Đồng, những chiếc máy bay không người lái (drone) đã trở thành công cụ quen thuộc trên cánh đồng dưới chân núi lửa Nâm B’lang. Với hơn 500 ha lúa nước, khu vực này đang từng bước chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang ứng dụng công nghệ trong gieo sạ, bón phân và phun thuốc bảo vệ thực vật.

Gia đình anh Nguyễn Tiến Đại, ở thôn Cao Sơn, hiện canh tác 3,9 ha lúa. Theo anh Đại, trước đây làm ruộng chủ yếu dựa vào sức người, từ gieo sạ đến chăm sóc đều tốn nhiều công sức. Nay, nông dân chỉ cần chuẩn bị giống, vật tư, các công đoạn còn lại có thể thuê drone thực hiện.

Ứng dụng công nghệ giúp lượng giống gieo sạ giảm từ 15-17 kg xuống còn 10-12 kg/sào 1.000 m². Lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng giảm khoảng 20-30%, chi phí lao động thời vụ giảm 20-40%. Việc phun xịt nhanh, đồng đều còn hạn chế tình trạng người sản xuất tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

Tuy nhiên, chi phí đầu tư thiết bị lớn và phụ thuộc điều kiện thời tiết vẫn là những trở ngại khiến công nghệ này chưa thể phổ biến ở mọi vùng sản xuất.

Điều khiển nhà vườn bằng điện thoại

Không chỉ trên đồng ruộng, chuyển đổi số còn mang lại những thay đổi rõ nét tại các nhà vườn.

Gia đình anh Nguyễn Văn Thắm, ở xã Hiệp Thạnh, ứng dụng hệ thống tưới nước kết hợp bón phân và phun thuốc tự động, giúp giảm tới 70% chi phí nhân công. Thay vì thuê lao động thực hiện các công đoạn thủ công, anh chỉ cần thao tác trên điện thoại để điều khiển hệ thống chăm sóc cây trồng. Ngay cả khi không có mặt tại vườn, toàn bộ quá trình vận hành vẫn có thể được theo dõi từ xa thông qua internet.

Việc định lượng chính xác nước, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giúp quy trình chăm sóc đồng bộ, hạn chế lãng phí vật tư và nâng cao chất lượng nông sản.

Tại phường Lâm Viên - Đà Lạt, vườn dâu tây của anh Nguyễn Tuấn Dũng cũng ứng dụng hệ thống tưới thông minh vào sản xuất. Với mô hình kết hợp bán nông sản và đón khách tham quan, trải nghiệm, yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm được đặt lên hàng đầu. Công nghệ giúp kiểm soát chặt chẽ đầu vào, hạn chế nguy cơ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và nâng cao độ an toàn của sản phẩm.

Từ giảm chi phí đến nâng giá trị nông sản

Lâm Đồng hiện có hơn 107.000 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích canh tác. Toàn tỉnh đã công nhận 16 vùng và 9 doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, với giá trị sản phẩm bình quân khoảng 195 triệu đồng/ha.

Theo ông Nguyễn Văn Chương, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Công nghệ không chỉ tạo giá trị gia tăng mà còn giúp nông dân tiếp cận tri thức mới về kỹ thuật canh tác, quản lý sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và thị trường tiêu thụ.

Thời gian tới, Lâm Đồng tập trung triển khai các mô hình IoT giám sát khí hậu, sâu bệnh, thời tiết; hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý trang trại, nhật ký sản xuất điện tử và ứng dụng drone trong chăm sóc cây trồng. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh tập huấn, nhân rộng những mô hình rau, hoa tại Đà Lạt, sầu riêng ở Đạ Huoai có thu nhập bình quân 250-500 triệu đồng/ha/năm.

Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu nâng giá trị sản xuất bình quân lên khoảng 250 triệu đồng/ha/năm, phát triển nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và thông minh.

Từ những chiếc drone trên cánh đồng đến hệ thống tưới tự động trong nhà vườn, chuyển đổi số đang giúp nông dân thay đổi cách sản xuất. Nhưng đích đến không chỉ là giảm sức lao động hay tiết kiệm vật tư, mà còn phải tạo ra nông sản chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường và mang lại giá trị kinh tế tốt hơn cho người sản xuất.

Hoàng Phương