Đắk Lắk mong muốn tư nhân đầu tư phòng kiểm nghiệm sầu riêng

Ngày 21-8, bà Đặng Thị Thủy - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk - cho biết tỉnh đang khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn, nhất là các phòng có khả năng được phía Trung Quốc công nhận, bảo đảm sầu riêng xuất khẩu chính ngạch.

Năng lực kiểm nghiệm sầu riêng chưa theo kịp

Chủ trương này xuất phát từ nhu cầu kiểm nghiệm tăng mạnh vào mùa thu hoạch, thu mua, đóng gói xuất khẩu tại các vùng như ở xã Quảng Phú, Ea knếc, Krông Pắk, Krông Năng…, trong khi năng lực kiểm nghiệm đạt chuẩn quốc tế tại Đắk Lắk còn hạn chế.

Lãnh đạo UBND xã Quảng Phú cho biết các hợp tác xã, hộ kinh doanh kiến nghị kiểm hóa, kẹp chì ngay tại Đắk Lắk. Hiện một số công đoạn phải thực hiện ở địa phương khác, làm kéo dài thời gian, tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.

"Đề nghị tỉnh khuyến khích tư nhân đầu tư phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn, có khả năng được Trung Quốc công nhận để tăng năng lực kiểm tra cadimi và vàng O, hai chỉ tiêu được đặc biệt quan tâm khi xuất khẩu sang thị trường này", lãnh đạo xã mong muốn.

Theo bà Thủy, Đắk Lắk hiện có 5 phòng kiểm nghiệm. Trong đó, 2 phòng được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chỉ định, thuộc Công ty cổ phần Khoa học và Công nghệ Việt Xanh và Công ty Khải Nguyên; 1 phòng đang chờ chỉ định, 2 phòng còn lại đang đầu tư xây dựng.

Ông Võ Xuân Tài - Phó giám đốc phụ trách Chi nhánh Đắk Lắk, Công ty cổ phần Khoa học và Công nghệ Việt Xanh - cho biết phòng kiểm nghiệm của đơn vị có công suất khoảng 150-200 container/ngày, nhưng mới đáp ứng 15-20% nhu cầu trên địa bàn.

Kết quả thường trả trong 24-48 giờ, song vào cao điểm công suất khó đáp ứng hết. Theo ông Tài, việc mở rộng quy mô kiểm nghiệm tại Đắk Lắk sẽ giúp doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu giảm thời gian, chi phí và chủ động hơn trước khi xuất khẩu.

Kiểm soát từ đất, nước đến trái sầu riêng

Ông Tài cho rằng kiểm nghiệm không nên chỉ thực hiện ở cuối chuỗi, khi hàng đã đóng container, mà cần kiểm soát từ vùng trồng.

Doanh nghiệp đề xuất phối hợp lấy mẫu đất, nước tưới, phân bón, vật tư nông nghiệp để phát hiện sớm nguy cơ cadimi. "Nếu phát hiện nguy cơ ngay đầu vụ thì còn thời gian xử lý. Đến lúc thu hoạch mới phát hiện thì thiệt hại sẽ lớn hơn", ông nói.

Theo ông, có thể xây dựng dữ liệu cảnh báo theo từng vùng trồng, kết nối kết quả kiểm nghiệm với cơ quan quản lý để khoanh vùng, truy xuất và xử lý sớm khi phát hiện bất thường.

Nói thêm về việc này, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk Đặng Thị Thủy cho biết đưa hoạt động kiểm nghiệm về địa phương sẽ giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và chủ động hơn trong xuất khẩu, tiêu thụ nội địa.

"Sở đã đề xuất UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phòng kiểm nghiệm", bà Thủy cho biết.

Nói về cơ chế khuyến khích, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Đắk Lắk cho biết doanh nghiệp có thể tiếp cận các chính sách hiện hành về thuế, đất đai, nguồn vốn và khoa học - công nghệ, tùy điều kiện từng dự án.

"Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng SPS Việt Nam cũng đang phối hợp với GACC xúc tiến đánh giá, công nhận các phòng thử nghiệm đạt chuẩn của Việt Nam. Điều này giúp các doanh nghiệp dễ tiếp cận đầu tư mở trung tâm kiểm nghiệm, sớm được GACC công nhận", lãnh đạo này nói.

Sầu riêng Đắk Lắk đóng góp 1,1 tỉ USD xuất khẩu

Ngày 21-8, bà Đặng Thị Thủy - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk - cho biết GACC vừa phê duyệt thêm 140 mã vùng trồng và 31 mã cơ sở đóng gói sầu riêng.

Đến nay, Đắk Lắk có 420 mã vùng trồng trên 21.821ha và 72 mã cơ sở đóng gói được phép xuất khẩu sang Trung Quốc. Kết quả này đến từ việc tỉnh rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, tăng cường quản lý, giám sát và phối hợp thúc đẩy GACC xem xét.

Năm 2025, ngành hàng sầu riêng đóng góp khoảng 1,1 tỉ USD vào kim ngạch xuất khẩu cả nước. Đắk Lắk định hướng phát triển ngành hàng theo chất lượng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, khoa học - công nghệ, chế biến và thương hiệu, thay vì chạy theo sản lượng.