'Đau tim' với nuôi heo, gà: Đừng chỉ đổ lỗi cho thịt nhập, chính chúng ta cũng đang tự hại mình

Chăn nuôi trong nước đang thua thiệt ở nhiều khía cạnh như dịch bệnh thiếu kiểm soát, nguyên vật liệu trong ngành hầu hết phụ thuộc vào nhập khẩu, giá thành sản xuất tăng cao...

Thịt nhập không phải là lý do duy nhất?

Theo ghi nhận, giá thịt heo, thịt gà công nghiệp nhập khẩu đang được bán ở TP.HCM có mức khá rẻ. Cụ thể, tại nhiều cửa hàng và siêu thị, giá bán lẻ như cánh gà từ 80.000 đồng/kg, đùi gà tỏi chỉ từ 40.000-50.000 đồng/kg - chỉ bằng nửa giá trong nước; thịt heo nhập khẩu như sườn non chỉ từ 130.000 đồng/kg, ba rọi 105.000 đồng/kg, chân giò 80.000 đồng/kg...

Nếu bán sỉ từ các doanh nghiệp, mức giá trên thậm chí còn giảm sâu với xương cổ heo khoảng 29.000 đồng/kg; móng giò, dựng heo từ 35.000 đồng/kg; chân giò heo từ 60.000 đồng/kg; nạc vai, ba rọi, sườn khoảng 75.000-100.000 đồng/kg tùy loại.

Trong khi đó, thịt gà nhập khẩu bán sỉ giá cũng rẻ như gà dai từ 42.000 đồng/kg, đùi 40.000-55.000 đồng/kg tùy loại, cánh 65.000 đồng/kg...

Theo các doanh nghiệp, phần lớn thịt heo nhập khẩu từ Brazil, Nga, Đan Mạch...; trong khi gà dai chủ yếu từ Hàn Quốc, đùi gà từ Mỹ.

Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó Chủ tịch Hiệp hội chăn nuôi Đồng Nai, cho rằng do sản phẩm chăn nuôi trước nước chắc chắn không thể cạnh tranh về giá với hàng nhập. Tuy vậy, ông Đoán cho rằng không chỉ do thịt nhập, chính chúng ta cũng đang tự làm khó mình.

"Thịt nhập giá rẻ tràn vào kéo giá bán các loại thịt trong nước giảm. Nhưng công bằng mà nói, chính chúng ta cũng tự làm khó mình với các vấn đề như mất an toàn thực phẩm, dịch bệnh...

Cả mấy tháng qua toàn tin tức tiêu cực như heo nhiễm dịch tả heo Châu Phi, heo tiêm chất cấm, chất tạo nạc... với khối lượng lớn, có vụ lên đến 10.000 tấn. Điều này khiến niềm tin người tiêu dùng vào thịt nóng bị giảm sút mạnh. Chúng ta muốn ổn thì phải sớm thay đổi vấn đề này", ông Đoán nhận định.

Đồng quan điểm, một chuyên gia trong ngành chăn nuôi phía Nam cũng cho rằng các "scandal" ngành chăn nuôi heo trong nước xảy ra đúng thời điểm thịt heo nhập khẩu về với lượng lớn và giá khá rẻ, đã đẩy câu chuyện đi xa hơn.

"Dù thịt nóng vẫn chiếm chủ đạo trên thị trường nhưng thực tế hiện tỉ lệ người tiêu dùng quay sang chọn thịt nhập đã dần tăng, trong khi trước đây khách hàng của loại thịt giá rẻ này gần như chỉ là hàng quán, bếp ăn công nghiệp. Dịch bệnh chưa kiểm soát được, chất lượng thịt phập phù, niềm tin người tiêu dùng giảm sút... chẳng khác gì chúng ta tự trải thảm đỏ mời thịt nhập về".

Trao đổi với *Tuổi Trẻ *ngày 11-10, ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam Bộ, cũng cho rằng dù đi đến nửa vòng trái đất nhưng giá thịt gà công nghiệp nhập khẩu bán ra đang rẻ đến không tưởng, khiến giá gà trong nước khó tăng.

Còn giá trứng gà công nghiệp rẻ là do nguồn cung trong nước tăng trong khi nhu cầu tiêu thụ đang giảm, đặc biệt năm ngoái trứng xuất đi Campuchia khá nhiều nhưng năm nay không hiểu sao kênh này bị ngưng hẳn.

Chăn nuôi Việt Nam đang bị thua thiệt đủ đường

Theo Nguyễn Văn Ngọc, chăn nuôi trong nước đang lệ thuộc lớn khi phải nhập khẩu phần lớn từ con giống, thuốc thú ý, nhập thức ăn, công nghệ và thiết bị chăn nuôi. Do đó, dù nhân công giá rẻ, Việt Nam vẫn khó cạnh tranh về giá thành sản xuất so với các nước tiên tiến, chưa kể do bị lệ thuộc nên sản xuất trong nước thường thiếu ổn định, giá rất bấp bênh.

Với heo, theo ông Đoán, giá thành sản xuất thịt heo hơi của Việt Nam hiện khoảng 55.000-58.000 đồng/kg tùy trại, trong khi Brazil chỉ khoảng 30.000-35.000 đồng/kg, và ngay cả nước láng giềng là Trung Quốc thì giá thành sản xuất cũng chỉ khoảng 50.000 đồng/kg, giảm nhiều so với trước đó.

"Giá thành sản xuất heo hơi Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới. Giá heo hơi Việt Nam còn không bằng giá bán thịt heo đã nhập khẩu vào thì sao chúng ta cạnh tranh lại. Hơn 10 năm trước Việt Nam bán heo hơi qua Trung Quốc với giá có thời điểm 60.000-70.000 đồng/kg, nhưng nay ngay tại Trung Quốc giá heo hơi đang chỉ khoảng 45.000 đồng/kg".

Lý giải về lý do thịt heo nhập sang Việt Nam tăng đột biến, một chuyên gia cho rằng một phần vì giá heo hơi Trung Quốc quá rẻ, các nước không thể xuất khẩu vào được như trước đây nên họ chọn đổ dồn sang thị trường các nước, trong đó có Việt Nam.

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 11-10, ông Nguyễn Xuân Dương, chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam, khẳng định với 80-90% nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi hiện phải nhập khẩu, dịch bệnh diễn ra phức tạp trong thời gian dài đã đẩy giá thành sản xuất tăng mất kiểm soát, nhất là heo.

"Giá thành sản xuất trong nước tăng nhưng nhập khẩu thịt lại đang được thả cửa. Nếu không sớm thay đổi, ngành chăn nuôi sẽ mệt mỏi", ông Dương lo ngại.

Giá thức ăn chăn nuôi đã tăng 40% trong 12 năm qua

Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai cho biết với tác động từ giá nguyên liệu, giá thức ăn chăn nuôi đã tăng khoảng 40% trong hơn 12 năm qua, trong khi chi phí thức ăn chiếm 70-75% giá thành chăn nuôi, áp lực với người nuôi vì thế đang rất lớn. Các năm trước đây nuôi con heo đạt 100kg chỉ tốn khoảng 3,5 triệu nhưng giờ phải tốn đến 5,5-5,8 triệu đồng.

Theo ghi nhận, giá heo hơi xuất bán ngày 12-10 ở mức phổ biến 48.000-55.000 đồng/kg, mức thấp nhất trong nhiều tháng qua và giảm đến 25.000-30.000 đồng so với mức cao năm ngoái; giá trứng gà công nghiệp xuất trại đang ở mức 1.650 đồng/quả, dưới giá thành trên dưới 100 đồng, và giảm đến 1.200 đồng so với mức cao năm ngoái; giá gà công nghiệp (lông trắng) xuất chuồng 29.000 đồng/kg, dưới giá thành sản xuất.