Định hướng thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đến năm 2030
Định hướng thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đến năm 2030
Sáng 2/10, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ tổ chức Hội thảo chuyên đề “Định hướng thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trên địa bàn thành phố Cần Thơ đến năm 2030”. Hội thảo tập trung cập nhật yêu cầu thị trường quốc tế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, hợp tác xã và đề xuất giải pháp nâng cao giá trị nông sản.
Bà Nguyễn Thị Thùy Nhi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, các thị trường quốc tế ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển xanh và giảm phát thải. Do đó, thành phố cần nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, thường xuyên cập nhật quy định của nước nhập khẩu, đồng thời tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi.
Theo bà Nhi, thành phố Cần Thơ có vị trí trung tâm vùng ĐBSCL, có lợi thế về sản xuất nông nghiệp, thủy sản và công nghiệp chế biến. Phát triển xuất khẩu không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập cho người sản xuất mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, phát triển công nghiệp chế biến và mở rộng thị trường.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế thay đổi nhanh, sản xuất cần chuyển từ tư duy “có gì bán nấy” sang sản xuất theo nhu cầu thị trường và tiêu chuẩn của từng thị trường nhập khẩu. Việc xây dựng chuỗi xuất khẩu bền vững phải bắt đầu từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng, chế biến, đóng gói, truy xuất nguồn gốc đến xây dựng thương hiệu.
Định hướng đến năm 2030, Cần Thơ tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ gồm, nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm ngay từ khâu sản xuất; phát triển vùng nguyên liệu ổn định gắn với doanh nghiệp và nhu cầu thị trường; đẩy mạnh chế biến, chế biến sâu; chủ động đáp ứng các yêu cầu của thị trường nhập khẩu; phát triển sản xuất theo hướng xanh và bền vững.
Tại hội thảo, bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX Kỳ Như, xã Thạnh Hòa, TP Cần Thơ cho biết, hiện hợp tác xã đang gia công hàng xuất khẩu sang Trung Quốc, chưa trực tiếp xuất khẩu. Mỗi tháng, đơn vị xuất từ 2-3 container lươn cắt khúc và cá thát lát sang Hàn Quốc. Trang trại đã đạt VietGAP, nhà máy áp dụng HACCP nhưng hợp tác xã còn lúng túng về hồ sơ, thủ tục để có thể trực tiếp xuất khẩu.
Trao đổi về vấn đề này, TS Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam nhấn mạnh, đối với thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần thực hiện đăng ký theo quy định. Hồ sơ cơ bản gồm giấy đăng ký kinh doanh, nhà máy đáp ứng yêu cầu HACCP cùng các hồ sơ liên quan đến lao động, sức khỏe, nguồn nước và các điều kiện khác.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác; biểu mẫu phải được thực hiện bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung, thống nhất về chữ ký, con dấu. Thời gian xử lý hồ sơ tùy trường hợp, thường kéo dài từ 3-6 tháng. Trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp có thể nhận được sự hỗ trợ của cơ quan chuyên môn ở địa phương và Trung ương.
Theo ông Dương Hải Lâm, Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường TP Cần Thơ, đối với doanh nghiệp mới tham gia xuất khẩu thủy sản, trước hết cần đáp ứng các điều kiện về đăng ký kinh doanh, nhà xưởng, trang thiết bị, nhân sự và an toàn thực phẩm. Sau khi đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm, doanh nghiệp thực hiện các bước đánh giá, chứng nhận theo quy định đối với thủy sản xuất khẩu.
Ông Dương Hải Lâm cũng cho biết, thực hiện Thông tư 80/2025, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến để được đánh giá. Nội dung đánh giá tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân sự có kiến thức, kỹ năng về an toàn thực phẩm, HACCP. Sau khi được chấp thuận, cơ sở được đưa vào danh sách đáp ứng yêu cầu và khi thị trường nhập khẩu chấp nhận, doanh nghiệp mới thực hiện xuất khẩu theo các điều kiện cụ thể của từng thị trường.
Các ý kiến tại hội thảo cho rằng để xuất khẩu ổn định, doanh nghiệp cần xây dựng mối liên kết chặt chẽ với vùng nguyên liệu, hợp tác xã và người dân, hạn chế phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu mua gom trên thị trường. Qua đó, từng bước chuyển từ sản xuất hàng hóa sang sản xuất theo chuỗi giá trị, từ phản ứng trước yêu cầu thị trường sang chủ động tiếp cận thị trường, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu nông sản Cần Thơ.