Giá nông sản thế giới ảnh hưởng đến giá trong nước thế nào?

Giá nông sản thế giới ảnh hưởng mạnh đến giá trong nước với những mặt hàng Việt Nam xuất khẩu nhiều như cà phê, hồ tiêu, điều, gạo, cao su, sầu riêng.

Giá nông sản thế giới ảnh hưởng mạnh đến giá trong nước với những mặt hàng Việt Nam xuất khẩu nhiều như cà phê, hồ tiêu, điều, gạo, cao su, sầu riêng. Doanh nghiệp xuất khẩu mua hàng trong nước dựa trên giá họ bán được ra thế giới, rồi trừ chi phí và lợi nhuận, nên khi giá thế giới tăng thì giá thu mua trong nước thường tăng theo và ngược lại, thường chậm hơn vài giờ đến vài ngày. Riêng cà phê, giá nội địa bám sát giá Robusta trên sàn London.

Cơ chế truyền giá từ thế giới về trong nước

Doanh nghiệp xuất khẩu chào bán cho khách nước ngoài theo giá thế giới (giá sàn giao dịch hoặc giá giao dịch thực tế).
Từ giá bán đó, họ trừ chi phí vận chuyển, chế biến, thuế phí, rủi ro và lợi nhuận để ra giá có thể mua vào.
Giá mua vào được truyền xuống đại lý cấp 1, cấp 2, rồi đến nông dân.

Vì vậy giá ở vườn luôn thấp hơn giá xuất khẩu, và mức chênh phụ thuộc vào chi phí trung gian.

Cà phê: bám sát sàn London

Cà phê Robusta của Việt Nam được định giá dựa trên giá kỳ hạn Robusta trên sàn London (đơn vị USD/tấn) cộng hoặc trừ một khoản chênh lệch (gọi là "basis" hay "trừ lùi") tùy chất lượng và cung cầu.
Phiên London diễn ra vào buổi chiều tối theo giờ Việt Nam; giá trong nước thường điều chỉnh vào sáng hôm sau dựa trên kết quả phiên trước.
Bà con có thể theo dõi giá Robusta London trực tuyến và giá cà phê trong nước để thấy mối liên hệ này.

Hồ tiêu, điều, sầu riêng: theo giá giao dịch thực tế

Các mặt hàng này không có sàn giao dịch kỳ hạn lớn như cà phê, giá hình thành chủ yếu từ hợp đồng giữa doanh nghiệp và nhà nhập khẩu.
Giá trong nước phản ánh nhu cầu từ các thị trường lớn (Mỹ, châu Âu, Trung Quốc, Trung Đông…) và nguồn cung từ các nước cạnh tranh.
Với sầu riêng, nhu cầu từ thị trường Trung Quốc và tình hình thông quan tại cửa khẩu tác động rất lớn.

Những yếu tố làm giá trong nước "lệch" khỏi giá thế giới

Tỷ giá: nông sản xuất khẩu tính bằng USD. Khi USD tăng giá so với tiền đồng, giá quy đổi trong nước có thể tăng nhẹ dù giá USD không đổi.
Chi phí logistics: cước tàu, container, phí cảng tăng thì doanh nghiệp giảm giá mua vào.
Cung cầu trong nước: chính vụ hàng về nhiều, giá trong nước có thể giảm sâu hơn giá thế giới; cuối vụ hàng khan, giá có thể giữ tốt hơn.
Chất lượng hàng: hàng không đạt chuẩn xuất khẩu bị trừ giá nhiều hơn.
Chính sách, rào cản kỹ thuật: thay đổi quy định kiểm dịch, dư lượng ở nước nhập khẩu có thể làm giá trong nước giảm đột ngột.

Với mặt hàng chủ yếu tiêu thụ trong nước

Rau, nhiều loại trái cây, thịt, trứng… chủ yếu bán trong nước nên giá phụ thuộc cung cầu nội địa, thời tiết, mùa vụ nhiều hơn là giá thế giới.

Nông dân nên làm gì?

Theo dõi giá thế giới để hiểu xu hướng, không chỉ nhìn giá một ngày ở đại lý.
Kết hợp thông tin về thời tiết, sản lượng ở các nước sản xuất lớn (Brazil với cà phê, Indonesia với hồ tiêu…), tồn kho và tỷ giá.
Không quyết định bán hay trữ chỉ dựa vào một tin tức; chia nhỏ lượng bán để giảm rủi ro.
Tham khảo giá nông sản hôm nay để so sánh nhiều mặt hàng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao giá London tăng mạnh mà giá cà phê trong nước tăng ít? Có thể do chênh lệch "trừ lùi" thay đổi, tỷ giá biến động, hoặc doanh nghiệp đã ký bán trước nên chưa cần mua thêm. Ngoài ra giá trong nước thường điều chỉnh chậm hơn giá sàn.

Giá thế giới giảm thì giá trong nước có giảm ngay không? Thường giảm theo trong vòng một đến vài phiên, nhưng mức giảm có thể khác nhau tùy cung cầu trong nước và tồn kho.

Theo dõi giá thế giới có giúp bán được giá cao hơn không? Giúp bà con hiểu xu hướng, tránh bị ép giá và chủ động chọn thời điểm bán. Tuy nhiên không ai dự đoán chính xác giá ngày mai, nên vẫn cần chia đợt bán và quản lý rủi ro.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo; bà con nên theo dõi nhiều nguồn và cân nhắc kỹ trước khi quyết định mua bán.