Hải Phòng lượng hóa các mục tiêu trong Bộ tiêu chí nông thôn mới 2026

Tiêu chí cao nhưng sát thực tế

UBND TP Hải Phòng đã ban hành Bộ tiêu chí nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026-2030 với những quy định mới không chỉ áp dụng cho các xã, đặc khu mà còn mở rộng đến các phường được hình thành từ việc sắp xếp đơn vị hành chính xã, có diện tích đất nông nghiệp chiếm từ 70% trở lên.

Theo bộ tiêu chí, TP Hải Phòng chia các xã thành hai nhóm để áp dụng tiêu chuẩn phù hợp. Nhóm 1 gồm các xã liền kề đô thị hiện hữu, có định hướng phát triển thành đô thị hoặc xã có tỷ trọng nông nghiệp dưới 10%. Nhóm 2 là các xã còn lại.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật cũng được "thông minh hóa", bộ tiêu chí yêu cầu các xã phải lắp đặt hệ thống camera AI giám sát an ninh trên toàn địa bàn. Trong lĩnh vực hành chính công, tỷ lệ thủ tục thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến toàn trình phải đạt từ 90% trở lên.

Về kinh tế, thành phố đặt mục tiêu tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người phải đạt từ 9,5% đến 12%/năm. Đối với các xã thuộc Nhóm 1, yêu cầu này là trên 10,5%. Để đạt được con số này, bộ tiêu chí bắt buộc các địa phương phải có mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, kinh tế xanh hoặc kinh tế tuần hoàn.

Cụ thể, mỗi xã phải có ít nhất 2-3 mô hình nông nghiệp công nghệ cao hiệu quả. Vùng nguyên liệu tập trung phải được chứng nhận chất lượng và có liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi phải đạt từ 50-60%.

Trong chuyển đổi số, TP Hải Phòng đưa ra các chỉ tiêu mang tính đột phá cho khu vực nông thôn. Theo đó, 100% các thôn phải có khả năng tiếp cận dịch vụ Internet băng rộng cố định và di động. Đặc biệt, đối với mô hình "Thôn thông minh", mạng băng rộng di động 5G phải phủ sóng tới 99% dân số.

Kinh tế số nông thôn cũng được chú trọng. Bộ tiêu chí quy định các xã nhóm 1 phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về phát triển kinh tế số, từ mở rộng sự hiện diện của sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu trên các nền tảng thương mại điện tử, ứng dụng truy xuất nguồn gốc đến yêu cầu doanh thu từ hoạt động thương mại điện tử đạt tối thiểu 300 tỷ đồng.

Một trong những điểm mới nổi bật trong giai đoạn này là sự xuất hiện của mô hình "Xã nông thôn mới hiện đại" với những yêu cầu khắt khe về hạ tầng số và chất lượng sống. Để được công nhận là xã NTM hiện đại, địa phương phải đạt chuẩn NTM theo quy định của nhóm 1, đồng thời có thu nhập bình quân đầu người cao hơn ít nhất 10% so với mức chuẩn tại cùng thời điểm.

Xã hiện đại phải đảm bảo 100% các điểm công cộng như trụ sở UBND, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa có Wifi miễn phí tốc độ cao (tối thiểu 1Gb/s) hoặc phủ sóng 5G. Về giáo dục, phải có ít nhất một mô hình trường học ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy. Trạm y tế xã cũng phải chuyển đổi số toàn diện trong quản lý và khám chữa bệnh. Đặc biệt, yếu tố năng lượng tái tạo lần đầu tiên được đưa vào tiêu chí bắt buộc. Các xã hiện đại phải có ít nhất một công trình công cộng sử dụng hệ thống năng lượng xanh hoạt động hiệu quả.

Tiêu chí, mục tiêu được định lượng

Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 của TP Hải Phòng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về môi trường và an sinh xã hội. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom và xử lý phải đạt trên 80%. Đặc biệt, tiêu chí "xã không ma túy" và lực lượng công an xã chính quy, tinh nhuệ là điều kiện bắt buộc để công nhận xã NTM hiện đại. Về an sinh, tỷ lệ nghèo đa chiều phải giảm xuống dưới 0,8% đối với xã hiện đại.

Để hiện thực hóa bộ tiêu chí này, UBND TP Hải Phòng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành hướng dẫn địa phương thực hiện. Các địa phương phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ tự đánh giá.

Ngay sau khi bộ tiêu chí được ban hành, các địa phương đã bắt tay vào rà soát để triển khai ngay khi có hiệu lực.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Nghiệp, Chủ tịch UBND xã Kim Thành nói: "Chúng tôi đang tổ chức nghiên cứu kỹ lưỡng để triển khai trong thời gian tới. Về cơ bản, các tiêu chí này xã có thể 'chiến đấu' được. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất vẫn là nguồn kinh phí để đầu tư cho các hạng mục hiện đại như camera AI hay hạ tầng 5G, rà soát lại hiện trạng để báo cáo thành phố phương án triển khai phù hợp".

Đồng quan điểm, ông Ngô Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Am cho rằng, bộ tiêu chí mới đã phản ánh đúng xu thế phát triển của xã hội. Theo ông Kiên, trước khi ban hành, các xã, phường đã được tham gia thảo luận và đóng góp ý kiến thông qua các buổi hội thảo, thẩm định. Điểm khác biệt lớn nhất của giai đoạn này là các tiêu chí được 'định lượng' rất cụ thể. Trước đây, nhiều tiêu chí còn khó đo đếm thì nay đã có con số, chỉ tiêu rõ ràng. Điều này giúp địa phương dễ triển khai nhưng cũng áp lực hơn vì đòi hỏi thực chất.

"Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền hai cấp, việc thực hiện bộ tiêu chí mới sẽ có những thuận lợi nhất định về quy mô nhưng cũng thách thức về thời gian. Có những tiêu chí dễ làm ngay, nhưng có những nội dung cần lộ trình và nguồn lực tài chính lớn để hoàn thành", ông Ngô Trung Kiên chia sẻ thêm.

Quyết định số 58/2026/QĐ-UBND về Bộ tiêu chí nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026-2030 của UBND TP Hải Phòng sẽ có hiệu lực thi hành từ 25/7/2026. Với những tiêu chí mang tính "định lượng" và hiện đại, TP Hải Phòng kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo nông thôn mới không chỉ giàu có về kinh tế mà còn tiên phong về công nghệ và bền vững về môi trường.