Khát vọng đưa con cá rô phi Nà Hang sang châu Âu

Tiềm năng lớn từ lòng hồ thủy điện

Vùng lòng hồ thủy điện Tuyên Quang với diện tích hơn 8.000 ha, là lợi thế lớn để xã Nà Hang phát triển nghề nuôi thủy sản. Nguồn nước rộng lớn, môi trường nuôi thuận lợi cùng điều kiện đầu tư lồng bè phù hợp tạo nền tảng để địa phương mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế từ mặt nước.

Hiện nay, xã có khoảng 1.200 lồng nuôi thủy sản, sản lượng đạt hơn 1.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, để nghề nuôi thủy sản phát triển tương xứng với tiềm năng, bài toán đặt ra không chỉ là tăng số lượng lồng nuôi mà còn phải tìm được đầu ra ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm và giảm rủi ro cho người dân.

Đây cũng là lý do Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang đã chủ động tìm kiếm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp có năng lực sản xuất, chế biến và tiêu thụ thủy sản. Trong đó, cá rô phi được xác định là một hướng đi tiềm năng, mở ra cơ hội hình thành vùng nuôi tập trung, sản xuất theo quy trình thống nhất và từng bước tham gia chuỗi cung ứng phục vụ xuất khẩu.

Mới đây, đoàn công tác của Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang cùng đại diện các hợp tác xã, hộ nuôi thủy sản đã đến tham quan khu nuôi trồng, nhà máy chế biến cá rô phi, cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản và chăn nuôi của Công ty Cổ phần Công nghệ Dinh dưỡng Việt Nhật (Viet Nhat Group) tại tỉnh Hưng Yên.

Chuyến đi nhằm tìm kiếm hướng hợp tác cụ thể, từ tổ chức vùng nuôi, cung ứng con giống, thức ăn đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, địa phương có thêm cơ sở để đánh giá khả năng phát triển cá rô phi trên lòng hồ, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm sản xuất truyền thống.

Tìm hướng đi từ chuỗi liên kết

Theo thông tin từ doanh nghiệp, Công ty TNHH Thực phẩm BaiYang VN thuộc hệ sinh thái Viet Nhat Group hiện có công suất chế biến cá rô phi giai đoạn 1 khoảng 200 tấn/ngày; khi vận hành toàn bộ, công suất dự kiến đạt 300 tấn/ngày. Năm 2027, doanh nghiệp đặt mục tiêu cung cấp khoảng 35.000 tấn cá rô phi cho thị trường.

Sản phẩm hướng đến những thị trường yêu cầu cao như Mỹ và châu Âu. Muốn tham gia chuỗi cung ứng này, nguyên liệu phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm và quy trình sản xuất. Vì vậy, việc tổ chức vùng nuôi theo hướng tập trung, kiểm soát chặt chẽ từ con giống, thức ăn đến quá trình chăm sóc và thu hoạch là điều kiện quan trọng.

Đối với Nà Hang, đây vừa là cơ hội, vừa là yêu cầu đặt ra nếu muốn phát triển nghề nuôi cá rô phi theo hướng hàng hóa. Khi có doanh nghiệp đồng hành, người dân có thể tiếp cận quy trình nuôi bài bản hơn, giảm phụ thuộc vào đầu ra tự phát và từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo phương án hợp tác được giới thiệu, người nuôi có thể được cung ứng con giống, thức ăn và bao tiêu sản phẩm theo thỏa thuận với doanh nghiệp. Cá rô phi thương phẩm dự kiến được thu hoạch sau hơn 3 tháng nuôi, khi đạt trọng lượng khoảng 500–700g/con. Chu kỳ nuôi tương đối ngắn có thể giúp người dân quay vòng vốn nhanh hơn, nhưng hiệu quả thực tế vẫn cần được kiểm chứng qua điều kiện nuôi tại địa phương.

Ông Phạm Mạnh Duyệt, Bí thư Đảng ủy xã Nà Hang cho rằng, lợi thế lớn của địa phương là diện tích mặt nước rộng, điều kiện môi trường có tiềm năng và chi phí đầu tư mặt bằng nuôi trồng tương đối thấp. Đây là những yếu tố thuận lợi để thu hút doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho các hợp tác xã, hộ dân mở rộng sản xuất khi tìm được mô hình phù hợp.

Từ chuyến khảo sát thực tế, Đảng ủy, chính quyền xã Nà Hang sẽ tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp đánh giá điều kiện môi trường, khí hậu và khả năng thích nghi của cá rô phi trên lòng hồ. Trên cơ sở đó, các bên dự kiến lựa chọn một số lồng để nuôi thử nghiệm, theo dõi tốc độ sinh trưởng, chi phí thức ăn, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trước khi tính toán mở rộng quy mô.

Về lâu dài, khi hình thành được vùng nguyên liệu đủ lớn, đáp ứng yêu cầu chất lượng và duy trì sản lượng ổn định, địa phương kỳ vọng thu hút doanh nghiệp đầu tư cơ sở sơ chế, chế biến cá rô phi tại Nà Hang. Khi đó, giá trị sản phẩm có thể được nâng lên, chi phí vận chuyển nguyên liệu được giảm bớt, đồng thời tạo thêm việc làm và nguồn thu cho người dân.

Khát vọng đưa cá rô phi vươn tới thị trường xuất khẩu của xã Nà Hang sẽ cần thêm thời gian, sự đầu tư và những bước đi chắc chắn. Nhưng nếu xây dựng được chuỗi liên kết bền vững, trong đó doanh nghiệp đồng hành, người dân tuân thủ quy trình và chính quyền giữ vai trò kết nối, lòng hồ Nà Hang hoàn toàn có cơ hội trở thành vùng nuôi thủy sản hàng hóa, nâng cao sinh kế cho người dân vùng cao.