Kỷ lục mới của cà phê Việt

Kết thúc niên vụ 2025-2026, Việt Nam đã xuất khẩu 1,8 triệu tấn cà phê, mang về 8,5 tỷ USD cao nhất từ trước đến nay dù giá thế giới điều chỉnh giảm. Một trong những điểm sáng của niên vụ 2025-2026 là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ xuất khẩu cà phê nhân xanh sang cà phê hòa tan, cà phê tinh chế... với hàng loạt nhà máy công nghệ cao.

Chế biến sâu trở thành động lực tăng trưởng mới

Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), niên vụ 2025-2026 ghi nhận một cột mốc đáng chú ý khi xuất khẩu cà phê đạt 1,8 triệu tấn, mang về 8,5 tỷ USD. Kết quả này tiếp tục khẳng định vị thế của cà phê trong nhóm ngành hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đồng thời vượt xa mục tiêu kim ngạch 6 tỷ USD/năm từng được đặt ra cho năm 2030.

Theo VICOFA, trong niên vụ này, có 4 doanh nghiệp (DN) xuất khẩu cà phê nhân xanh vượt trên 100.000 tấn. Trong đó, Công ty TNHH Vĩnh Hiệp tiếp tục giữ vị trí số 1 với gần 180.000 tấn, chiếm 10% kim ngạch toàn ngành và mang về hơn 836 triệu USD.

VICOFA đánh giá, một trong những điểm sáng của niên vụ 2025-2026 là sự chuyển dịch từ xuất khẩu cà phê nhân xanh sang cà phê hòa tan, cà phê tinh chế... với hàng loạt nhà máy công nghệ cao. Theo đó, cà phê chế biến sâu xuất khẩu đạt khoảng 142.600 tấn, thu về 1,5 tỷ USD. So với niên vụ trước, khối lượng tăng khoảng 15%, còn giá trị tăng 14%. Đặc biệt, DN xuất khẩu cà phê Việt Nam đang quyết tâm đẩy mạnh đầu tư vào chế biến sâu, giảm dần tỷ lệ xuất khẩu cà phê nhân.

Ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) đánh giá, kỷ lục về kim ngạch xuất khẩu cà phê niên vụ 2025 - 2026 là rất đáng ghi nhận. Trong niên vụ vừa qua, khối lượng cà phê xuất khẩu tăng 21% nhưng kim ngạch chỉ tăng 1%, có nghĩa là giá trị thu về trên mỗi tấn cà phê xuất khẩu đã giảm nhiều theo diễn biến giá cà phê thế giới. Trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2026 (thuộc niên vụ 2025/2026) cà phê chế biến chỉ chiếm khoảng 8% về khối lượng cà phê xuất khẩu nhưng đóng góp khoảng 17,5% tổng kim ngạch xuất của cà phê. “Những con số này cho thấy sự tăng trưởng về kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam không còn nằm ở việc bán thêm cà phê mà nhờ vào nâng giá trị thông qua chế biến sâu, cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn và xây dựng thương hiệu” – ông Tài nhấn mạnh.

Mở cơ hội vào thị trường khó tính

Ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch VICOFA cho biết, sự chuyển dịch từ xuất khẩu nhân xanh sang cà phê hòa tan, tinh chế, phối trộn... đang diễn ra mạnh mẽ, gắn với việc đầu tư các nhà máy công nghệ cao tại khu vực Bình Dương (TPHCM) và Tây Nguyên.

Theo ông Hải, bên cạnh những DN FDI như Nestlé, Tata... nhiều DN Việt Nam đã và đang tiếp tục đầu tư xây dựng và nâng cao công suất nhà máy chế biến cà phê hòa tan như Trung Nguyên, Intimex Group, Vĩnh Hiệp, An Thái, Vinacafé Biên Hòa, Phúc Sinh... Cùng với chế biến sâu, khả năng đáp ứng Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) là điểm nhấn quan trọng của ngành cà phê Việt Nam, góp phần làm tăng giá trị cà phê xuất khẩu.

Theo VICOFA, đến nay Việt Nam đã chủ động hoàn thiện dữ liệu định vị GPS và bản đồ hóa vùng trồng bền vững. Những lô hàng chứng minh được tính hợp pháp, không gây mất rừng nhận được sự quan tâm của các nhà rang xay châu Âu. Theo báo cáo, các vùng trồng cà phê trọng điểm tại Tây Nguyên đã đẩy mạnh số hóa dữ liệu định vị GPS.

Đáng chú ý, các DN xuất khẩu cà phê đã thu được mức giá cộng thêm khoảng 50 USD/tấn đối với sản phẩm đáp ứng EUDR. Điều này cho thấy việc đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu đã có thể mang lại lợi ích thương mại trực tiếp cho ngành cà phê. Tuy nhiên, ngành cà phê vẫn đối mặt với áp lực chi phí phân bón, vật tư và nhân công tăng cao...

Bước vào niên vụ 2026-2027, VICOFA lưu ý, ngành cà phê cần tập trung nâng cao chất lượng, kiểm soát chi phí, đẩy mạnh chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì sức cạnh tranh, nâng giá trị xuất khẩu và phát triển ngành cà phê Việt Nam theo hướng hiệu quả, bền vững hơn.