'Kỹ sư ảo' về vườn, nông dân cà phê Lâm Đồng bớt lo

"Kỹ sư ảo" là cách bà con trồng cà phê ở Lâm Đồng gọi vui về app 2Nông. Với phần mềm chạy trên điện thoại này, bà con có thể dùng camera chụp ảnh lá cây để bắt bệnh.

Buổi sáng khác** lạ**** ở sân phơi cà phê**

Mới hơn 7 giờ, sân nhà ông Nguyễn Văn Đạo ở xã Đắk Mil (Lâm Đồng) đã lao xao tiếng xe máy. Ông cười: "Trồng cà phê mấy chục năm, nay nhà tôi mới có bữa đông vui vầy". Sau lưng đám đông là rẫy cà phê của ông, trái đã lấm tấm chín bói.

Gần trăm nông hộ trong vùng đến, người cầm cuốn sổ. Trên tay ai cũng có điện thoại thông minh. Họ tới dự buổi hướng dẫn chăm vườn cà phê do báo Tuổi Trẻ tổ chức, nằm trong chương trình về Robusta Việt phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ông Lê Văn Điệp, Phó Chủ tịch UBND xã Đắk Mil tới sớm, đứng trò chuyện với bà con về thế mạnh cây cà phê Robusta của vùng. Ông là một chuyên gia nông nghiệp, ông bảo: "Thời buổi này bà con khỏe quá, có cái điện thoại thông minh là có riêng cho mình một ông kỹ sư, lại miễn phí nữa". Nói rồi, ông Điệp mở điện thoại của mình đã cài app, lướt cho bà con xem vài tính năng mà ông đánh giá cao nhất.

Bà Phạm Thị Hồng Đào, Trưởng phòng Chứng nhận Golden Robusta, mở đầu bằng chuyện mà người trồng nào cũng xót: hạt cà phê mất giá. Bà kể bốn cái lỗi quen thuộc - để sâu bệnh hại quả, hái trái còn xanh, phơi sấy ẩu và bón phân mất cân đối - đủ khiến cả lô hàng bị hạ loại, ép giá tới ba chục phần trăm.

"Chỉ một tỉ lệ nhỏ hạt lỗi cũng đủ làm hỏng hương vị cả lô hàng", bà Đào nói và cho rằng những lỗi này là hậu quả của cả một quy trình bà con thực hiện chưa chuẩn.

Dưới sân, ông Nguyễn Văn Hùng (52 tuổi, trú xã Đắk Mil, Lâm Đồng) ngồi nghe mà gãi đầu. Ông có hai héc ta cà phê sát rẫy nhà ông Đạo, năm ngoái bán bị trừ tiền mà không hiểu lý do.

Tới lượt PGS.TS Nguyễn Văn Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên, câu chuyện xoay sang con sâu cái bệnh.

"Giống, phân thuốc quan trọng nhưng cũng không quan trọng bằng một giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp", ông nói. Ông bảo, nếu bà con ngại nhớ, ngại chép thì cứ app 2Nông mà tra cứu ngay tại vườn luôn. Ông Nam cười: "Mở điện thoại bắt ông "kỹ sư ảo" 2Nông trả lời ngay và luôn!".

Kỹ sư thiệt chắc gì rảnh mà tới vườn tôi hoài

Phần bà con chờ nhất là lúc kéo nhau ra rẫy. Dưới tán cà phê còn đọng sương, một cán bộ cầm điện thoại, chụp cận cảnh chiếc lá vàng lốm đốm. Mấy giây sau, màn hình hiện ra dòng chữ: cây thiếu lưu huỳnh, kèm cách xử lý. Các nông hộ tụ lại xem kết quả, có người "ồ" lên thành tiếng.

App 2Nông đã khiến bà con bất ngờ. Ứng dụng được giới thiệu như một "kỹ sư ảo" cho người trồng cà phê. App này được làm từ năm 2019 trên nền trí tuệ nhân tạo, nay nhận ra 61 loại sâu bệnh và dấu hiệu thiếu chất trên sáu loại cây, trong đó có cà phê, với độ chính xác trên 95%, đã được Viện WASI kiểm chứng. Ngoài bắt bệnh qua tấm ảnh, app 2Nông còn ghi giúp nhật ký bón phân, phun thuốc, vẽ bản đồ sâu bệnh trong vùng và báo trước khi "trời trở chứng".

Bà Lê Thị Thu (46 tuổi, trú xã Đắk Mil, Lâm Đồng) lóng ngóng mãi mới cầm máy quen tay. Mấy lần đầu bà bấm nhầm nút, phải nhờ cô bên cạnh chỉ lại. Chụp được tấm lá, thấy máy đọc vanh vách cây mình thiếu chất gì, bà bật cười.

Ông Hùng cũng móc điện thoại ra, nhờ đứa cháu cài giùm. Lần đầu thấy cái máy "biết" bệnh cây, ông cứ chụp tới chụp lui mấy tấm lá trên vườn ông Đạo cho chắc. "Hồi giờ tôi toàn hỏi mấy ông bán thuốc, mà mỗi ông nói một kiểu", ông Hùng nói, mắt vẫn dán vào màn hình. "Cái này nó chỉ rõ ràng, lại không lấy tiền, kỹ sư thiệt chắc gì rảnh mà tới vườn tôi hoài".

Chủ nhà - ông Đạo - đứng coi, gật gù. Ông kể trước nay có chuyện gì về vườn, bà con trong xã Đắk Mil chỉ biết hỏi nhau hoặc chạy ra đại lý thuốc. Giờ có "kỹ sư ảo" nằm gọn trong túi áo, hễ nghi ngờ là lôi ra chụp, ông thấy nhẹ cả người.

Nông nghiệp số...không xa

Buổi hướng dẫn tan lúc gần trưa, bà con được tặng chút quà rồi ai về vườn nấy. Trên đường ra cổng, mấy người còn chụm đầu bên cái điện thoại, chỉ nhau cách mở app, cách lưu lại vườn mình.

Nông nghiệp số không còn là chuyện xa lạ trên tivi, mà là tấm ảnh chiếc lá vừa chụp sáng nay. Người trồng cà phê Lâm Đồng tin rằng mùa tới, nhờ anh "kỹ sư" trong máy, vườn cây sẽ bớt bệnh, hạt cà phê sẽ sạch và được giá hơn.