Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 2/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân đặt câu hỏi về cách chăm sóc sầu riêng Monthong để đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc, đặc biệt sau khi nước này siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Bà con ở Tiền Giang, Bến Tre, Đắk Lắk lo lắng: trái đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1) nhưng dễ bị trả về nếu không đáp ứng mã vùng trồng, dư lượng thuốc BVTV hoặc độ chín không đồng đều. Đây không còn là chuyện “trồng là bán được”, mà là “trồng đúng – ghi chép rõ – kiểm soát kỹ”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu yêu cầu 3 trụ cột: chất lượng trái, minh bạch vùng trồng, và an toàn sinh học. Không phải trái to là đạt — trái phải ≥3kg, vỏ xanh đậm, gai đều, không nứt, độ đường ≥14°Bx, và đặc biệt: không có dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép của Trung Quốc (thuốc trừ sâu nhóm organophosphate như chlorpyrifos, thuốc diệt nấm như carbendazim bị kiểm tra nghiêm ngặt). Việc ghi chép nhật ký canh tác (ngày bón, phun, tưới) là bắt buộc để cấp mã vùng trồng theo quy định của Cục Bảo vệ Thực vật.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Trạm Bảo vệ Thực vật huyện để được hướng dẫn đăng ký mã vùng trồng trước khi thu hoạch ít nhất 30 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ ruộng, danh sách cây, nhật ký canh tác 6 tháng gần nhất.

Bước 2: Quản lý phân bón – tránh phân giả, bón đúng giai đoạn
Không dùng phân DAP 18-46 nghi ngờ (đã cảnh báo tại Gia Lai), vì thiếu vi lượng và dễ gây nghẹt rễ. Tháng 3–4 (trước ra hoa): bón NPK 15-15-15 + kali humate. Tháng 5–6 (nuôi trái): chuyển sang NPK 12-12-17 + canxi boron dạng phun qua lá 2 lần/cách 10 ngày.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh không dùng thuốc cấm
Thay vì phun chlorpyrifos cho rệp sáp, dùng dầu khoáng 92% (phun lúc sáng sớm, 2 lần/cách 7 ngày). Với bệnh thối gốc, xử lý bằng Trichoderma + vôi bột quét thân, tuyệt đối không dùng mancozeb quá liều.

Bước 4: Thu hoạch và đóng gói
Cắt trái khi cuống chuyển vàng nhạt, vỏ xanh đậm, gai cứng và nở đều. Không hái trái nứt, dập hay chưa đủ trọng lượng. Sau cắt, rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày thu hoạch, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

Sai lầm lớn nhất: chờ giá cao rồi thu hoạch ồ ạt → trái chín không đồng đều, nhiều trái non hoặc quá chín → bị từ chối tại cửa khẩu.
Không ghi nhật ký → mất quyền cấp mã vùng, dù trái đẹp cũng không xuất được.
Dùng phân bón “giả mạo thương hiệu” (như DAP giả Phú Mỹ) khiến cây suy kiệt, trái lép, vỏ mỏng dễ nứt — đã có trường hợp ở Pleiku mất trắng 1,2ha.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Tôi gắn mã vùng trồng vào mỗi thùng, gửi mẫu trái đi xét nghiệm dư lượng trước 15 ngày thu hoạch. Năm nay xuất 12 tấn sang Trung Quốc, không bị trả lại, giá ổn định 53.000–55.000 đ/kg loại 1”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng Monthong với cà phê giúp giảm nhiệt độ mặt đất, hạn chế rệp sáp, và tăng thu nhập thêm 18–22 triệu/năm/ha”.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong vẫn là “vàng xanh” nếu bà con tuân thủ kỹ thuật canh tác bài bản, minh bạch và an toàn. Hãy coi mã vùng trồng như “chứng minh thư” của vườn — không có nó, trái ngon cũng khó ra biên giới. Đồng thời, kết hợp mô hình xen canh (cà phê, điều) hoặc tận dụng phụ phẩm (trồng nấm rơm từ rơm lúa) để đa dạng thu nhập. Nhớ: bón phân đúng cách, phòng trừ sâu bệnh bằng giải pháp sinh học, và ghi chép đầy đủ — đó là chìa khóa để tăng năng suất cây trồng và giữ vững đầu ra xuất khẩu.

Biên tập Nông Dân Việt