Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 27/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 27/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang vào vụ thu hoạch sầu riêng Monthong, nhưng không ít người lo lắng vì giá dù cao (52.000–55.000 đ/kg cho loại 1 ≥3kg/trái, không nứt) lại đi kèm rủi ro bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị do Trung Quốc siết kiểm dịch từ 01/05/2026 — đặc biệt với dư lượng thuốc BVTV và mã vùng trồng. Đây không còn là chuyện “bán được hay không”, mà là “bán đúng cách để được chấp nhận”.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái (trọng lượng, độ chín sinh lý, không nứt, không trầy xước), an toàn thực phẩm (không dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép của Trung Quốc), và truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mã vùng trồng đã đăng ký với cơ quan chức năng). Không phải cứ bón nhiều, phun dày là đạt — ngược lại, sai lầm trong khâu chăm sóc cuối vụ (từ 45–60 ngày trước thu hoạch) mới là nguyên nhân chính khiến trái bị loại.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Kiểm tra và cập nhật mã vùng trồng
Trước ngày 15/4 hàng năm, bà con bắt buộc phải đăng ký hoặc gia hạn mã vùng trồng tại Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh. Mã này phải dán rõ trên bảng hiệu tại cổng vườn và xuất hiện đầy đủ trong hồ sơ vận chuyển.

Bước 2: Ngưng sử dụng thuốc BVTV tối thiểu 60 ngày trước thu hoạch
Dùng thuốc có thời gian cách ly dài như Abamectin, Chlorpyrifos ethyl… sẽ để lại dư lượng khó phân hủy. Thay vào đó, ưu tiên biện pháp sinh học: phun chế phẩm Bacillus subtilis định kỳ 10–12 ngày/lần từ tháng thứ 4 sau đậu trái; treo bẫy dính vàng + feromone để bắt bọ cánh cứng.

Bước 3: Điều chỉnh dinh dưỡng cuối vụ
Từ 45 ngày trước thu hoạch, ngừng bón đạm và kali clorua. Chuyển sang bón kali sunfat (K₂SO₄) kết hợp canxi nitrat (Ca(NO₃)₂) theo tỷ lệ 1:1, liều lượng 200g/cây/lần, cách nhau 15 ngày — giúp vỏ trái săn chắc, giảm nứt, tăng độ ngọt và độ bóng.

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sơ bộ
Chỉ hái khi cuống trái chuyển sang màu nâu nhạt, gai nở đều, vỗ nhẹ có tiếng trầm. Dùng kéo sắc, cắt cuống dài 3–4cm, tránh dập. Sau đó rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, đóng thùng carton có lót xốp — tuyệt đối không dùng hóa chất tẩy trắng hay sấy nóng.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• ❌ Không tự ý ghi mã vùng trồng “giả” hoặc mượn mã của hộ khác — hệ thống kiểm tra tại cửa khẩu Tân Thanh đã tích hợp AI quét mã QR và đối chiếu dữ liệu thời gian thực.
• ❌ Không bón phân DAP 18-46 “giả” (đang lưu hành tại Gia Lai và Tây Nguyên) — lô phân này gây nghẹt rễ, làm trái teo, vỏ mỏng dễ nứt. Luôn kiểm tra tem chống giả, số điện thoại nhà sản xuất in rõ trên bao bì.
• ❌ Không phun thuốc trừ sâu khi trời nắng gắt hoặc trước mưa — làm tăng nguy cơ tồn dư và cháy lá.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất thành công 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc, chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký chăm sóc chi tiết từ ngày phun thuốc, bón phân đến ngày thu hoạch. Thương lái TQ yêu cầu bản sao nhật ký này kèm theo giấy xác nhận kiểm dịch của địa phương — thiếu một thứ là không lên xe.”
Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) áp dụng xen canh sầu riêng – cà phê cho biết: “Sầu riêng trồng dưới tán cà phê giúp giảm 30% nhiệt độ mặt đất, trái ít nứt hơn hẳn, lại tiết kiệm chi phí che nắng.”

Kết luận và khuyến nghị

Canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu không khó — chỉ cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình “ba đúng”: đúng thời điểm, đúng loại thuốc/phân, đúng quy trình truy xuất. Với giá hiện tại dao động 52.000–55.000 đ/kg cho loại 1, mỗi hecta đạt 12–15 tấn sẽ mang về thu nhập ròng 600–800 triệu đồng/vụ. Bà con nên chủ động liên hệ Trạm Khuyến nông địa phương để được hỗ trợ lập hồ sơ mã vùng trồng và tập huấn kiểm soát dư lượng BVTV miễn phí.

Biên tập Nông Dân Việt