🌾 Cập nhật giá cà phê và nông sản mới nhất mỗi ngày
Nông sản

Làm thế nào để định vị con tôm Việt Nam trên thị trường thế giới?

tuoitre.vn
Làm thế nào để định vị con tôm Việt Nam trên thị trường thế giới?

Ngành tôm cần lựa chọn chiến lược sản phẩm, thị trường và thương hiệu như thế nào để nâng cao giá trị, giảm phụ thuộc vào cạnh tranh về giá và để phát huy lợi thế khác biệt của tôm sú, tôm sinh thái, tôm - rừng, tôm - lúa?

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng đặt vấn đề như vậy khi phát biểu mở đầu hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ năm 2026, kế hoạch sản xuất năm 2027 diễn ra chiều 21-11.

Làm rõ nguyên nhân khiến giá thành nuôi tôm cao

Theo ông Hưng, năm 2026, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, ngành tôm vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Sản lượng tôm nước lợ đạt khoảng 1,47 triệu tấn, vượt kế hoạch năm, kim ngạch xuất khẩu tôm trong 10 tháng ước đạt 4,22 tỉ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.

Những kết quả đó thể hiện sự nỗ lực rất lớn của các địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học và đặc biệt là người nuôi tôm.

Tuy nhiên, đằng sau những kết quả tăng trưởng, ngành tôm Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn, trong đó có giá thành sản xuất còn cao, tỉ lệ nuôi thành công chưa ổn định, hiệu quả kinh tế giữa các vùng nuôi còn chênh lệch lớn.

Bước sang năm 2027 và giai đoạn tới 2030, ông Hưng ngành tôm tăng trưởng không thể chỉ dựa vào mở rộng diện tích hay gia tăng sản lượng bằng mọi giá, mà phải dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả, khoa học công nghệ và giá trị gia tăng.

Điều quan trọng không chỉ là sản xuất được bao nhiêu tôm, mà là giá thành có giảm không, người nuôi có thu nhập tốt hơn không, doanh nghiệp có nâng cao được năng lực cạnh tranh và sản phẩm tôm Việt Nam có khẳng định được vị thế trên thị trường quốc tế hay không. Đó phải là thước đo thực chất của tăng trưởng và phát triển bền vững.

Do đó, ông Hưng đề nghị hội nghị tập trung đánh giá thực chất chất lượng tăng trưởng, làm rõ nguyên nhân khiến giá thành sản xuất còn cao, tỉ lệ nuôi thành công chưa ổn định.

Cần xác định những đột phá về giống, khoa học công nghệ và hạ tầng vùng nuôi để nâng cao chất lượng giống, tỉ lệ nuôi thành công, năng suất và giảm giá thành.

Khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, hình thành các vùng nguyên liệu ổn định, có quản lý, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu thị trường.

Đồng thời, tìm giải pháp nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh và định vị sản phẩm tôm Việt Nam trên thị trường thế giới.

Nút thắt ở khả năng tổ chức và quản trị hiệu quả toàn chuỗi giá trị

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, kết quả phát triển ngành tôm nước lợ năm 2026 cho thấy sản lượng tăng 4,5% so với năm 2025, trong khi diện tích nuôi chỉ tăng 0,6%, phản ánh xu hướng nâng cao năng suất bình quân trên diện tích sản xuất.

Tuy nhiên, số liệu hiện có chưa đủ cơ sở để xác định mức lợi nhuận bình quân năm 2026 hoặc khẳng định thu nhập của người nuôi tăng tương ứng với sản lượng.

Cục cho rằng ngành tôm đã hình thành hệ thống sản xuất tương đối đầy đủ từ giống, thức ăn, vật tư đầu vào đến nuôi thương phẩm, chế biến và xuất khẩu.

Tuy nhiên, các công đoạn còn thiếu liên kết đồng bộ, chất lượng nguyên liệu, chi phí sản xuất, quản lý dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và phân chia lợi ích chưa được kiểm soát thống nhất trong toàn chuỗi.

"Ngành tôm đang có những điểm nghẽn mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất, khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và sức cạnh tranh của tôm Việt Nam.

Trong đó, nút thắt lớn nhất trong phát triển ngành tôm hiện nay không đơn thuần là thiếu năng lực sản xuất, mà là khả năng tổ chức và quản trị hiệu quả toàn chuỗi giá trị" - Cục nhận định.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, Cục cho rằng cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nuôi, với các mục tiêu đo lường được.

Vì vậy, định hướng phát triển trong năm 2027, ngành tôm cần chuyển từ tăng sản lượng đơn thuần sang nâng cao hiệu quả và giá trị gia tăng trên toàn chuỗi, lấy giảm giá thành, nâng cao tỷ lệ nuôi thành công, ổn định chất lượng nguyên liệu, phát triển hợp đồng liên kết và truy xuất nguồn gốc tin cậy làm những mục tiêu trọng tâm.

Đồng thời, cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu theo dõi hiệu quả chuỗi giá trị như giá thành tôm nguyên liệu tại cổng trại nuôi, tỉ lệ nguyên liệu được thu mua theo hợp đồng, chênh lệch giá bán giữa sản phẩm có và không có chứng nhận, tỉ lệ nguyên liệu có thể truy xuất đến cơ sở nuôi,...

Đây là cơ sở để đánh giá hiệu quả thực chất của các giải pháp, xác định khâu cần ưu tiên đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững của ngành tôm Việt.

Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook

Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.

Theo dõi fanpage