Miền Bắc mưa ngập, miền Trung và ĐBSCL căng mình chống hạn mặn

Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, trong tuần từ ngày 18-24/7, khu vực miền núi phía Bắc ghi nhận mưa phổ biến 70-130 mm, riêng hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên có mưa từ 150-250 mm. Những nơi mưa lớn nhất là Chế Tạo 1 (Lào Cai) 646 mm, Pa Vệ Sử 2 (Lai Châu) 360 mm, Mường Tè (Lai Châu) 351 mm, Mù Cang Chải (Lào Cai) 309 mm.

Mưa lớn dồn dập đã gây lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng, khiến nhiều tỉnh như Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La thiệt hại nặng nề về nhà cửa, hạ tầng giao thông và sản xuất nông nghiệp.

Hai công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại bản Noong Thăng và bản Chít (xã Mường Than) xảy ra sự cố, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo đảm nước sinh hoạt của 526 hộ dân. Mưa lớn cũng làm ngập úng 410,6 ha lúa và hoa màu tại Lai Châu cùng 66,8 ha tại Lào Cai.

Trong khi đó, lượng mưa ở các khu vực còn lại trên cả nước phổ biến dưới 30mm trong 7 ngày qua. Thậm chí, Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ hầu như không mưa.

Nắng nóng gay gắt kéo dài kèm theo ít mưa khiến lượng nước trữ tại các hồ chứa thủy lợi sụt giảm mạnh. Dung tích bình quân các hồ chứa khu vực Bắc Trung Bộ hiện chỉ đạt 40% dung tích thiết kế (DTTK), duyên hải Nam Trung Bộ đạt 41% DTTK, và cao nguyên Trung Bộ đạt 44% DTTK.

Đáng chú ý, toàn vùng đã ghi nhận 5 hồ chứa rơi vào tình trạng cạn kiệt nước hoàn toàn, gồm: hồ Bàu Zôn, Tà Ranh (tỉnh Khánh Hòa); hồ Vụ Bổn, Đrao I (tỉnh Đắk Lắk); và hồ Đắk Lông Thượng (tỉnh Lâm Đồng).

Nguồn nước suy giảm đã ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất nông nghiệp hè thu. Toàn vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã phải lùi, giãn thời vụ cho 3.821 ha lúa (bao gồm Lâm Đồng 2.246 ha, Khánh Hòa 909 ha, Đà Nẵng 327 ha, Quảng Ngãi 218 ha).

Tại Đắk Lắk, tình trạng nắng nóng kéo dài đã khiến 1.591 ha lúa ở chân ruộng cao, cuối hệ thống kênh Đồng Cam bị khô hạn, buộc chính quyền địa phương phải tổ chức trạm bơm dã chiến chống hạn cấp bách.

Dự báo nếu nắng nóng tiếp tục, toàn vùng Trung Bộ sẽ có khoảng 2.000-3.500 ha gieo trồng đứng trước nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng.

Tại khu vực Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), lượng mưa tuần qua khá khiêm tốn, phổ biến chỉ từ 10-20 mm. Đáng quan ngại nhất là tổng lượng lũ từ đầu mùa (từ 1/6 đến 23/7/2026) tại trạm Kratie (Campuchia) đạt khoảng 46,81 tỷ m³, thấp hơn nhiều so với TBNN và các năm 2025, 2011, 2000.

Mực nước đầu nguồn sông Cửu Long tại Tân Châu ngày 22/7 chỉ đạt 1,58 m (thấp hơn TBNN 0,36 m), tại Châu Đốc đạt 1,66 m.

Do lũ đầu nguồn giảm kết hợp với kỳ triều kém, mực nước nội đồng tại cả vùng Thượng, vùng giữa và vùng ven biển ĐBSCL đều đang ở mức thấp và có xu thế giảm mạnh.

Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đã liên tục ban hành các Công điện khẩn (gần nhất là Công điện số 10/CĐ-TL-ATĐ ngày 23/7/2026) chỉ đạo các tỉnh Bắc Bộ và Thanh Hóa tăng cường kiểm tra hồ chứa, vận hành công trình tiêu úng bảo vệ sản xuất.

Đồng thời, Cục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị khoa học theo dõi sát nguồn nước thượng nguồn sông Mê Công, đôn đốc các tỉnh miền Trung và Nam Bộ triển khai nghiêm túc Công điện 15/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chủ động điều tiết nước hồ chứa, phân phối nguồn nước hợp lý nhằm đảm bảo không để xảy ra thiếu nước sinh hoạt và thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp trong các tháng cao điểm còn lại của năm 2026.