Nắng nóng cực đoan thách thức ngành chăn nuôi châu Âu

Áp lực lên ngành chăn nuôi

Theo Le Monde, đợt nắng nóng cuối tháng 6 tại Pháp đã khiến khoảng 2,5-3 triệu con gà nuôi công nghiệp chết, trong đó vùng Brittany chịu thiệt hại nặng nề nhất. Lượng gia cầm chết quá lớn khiến các cơ sở xử lý xác động vật quá tải, buộc chính quyền phải cho phép chôn lấp khẩn cấp ngay tại trang trại. Sự cố không chỉ gây khủng hoảng về phúc lợi động vật mà còn làm đứt gãy hoạt động hậu cần của ngành chăn nuôi.

Tác động của nắng nóng không chỉ dừng ở Pháp. Tại Bỉ, các chủ trang trại cảnh báo gia súc đang chịu căng thẳng nhiệt nghiêm trọng khi nhiệt độ vượt ngưỡng chịu đựng, khiến vật nuôi giảm ăn, giảm sản lượng sữa và chậm tăng trưởng, đe dọa nguồn cung thịt, sữa trong khu vực.

Các tổ chức bảo vệ động vật cũng lên tiếng cảnh báo rủi ro khi vận chuyển gia súc trong điều kiện nắng nóng cực đoan, đồng thời kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) siết chặt quy định. Theo họ, những thiệt hại hiện nay cho thấy ngành chăn nuôi đang phải đối mặt với bài toán kép: bảo vệ vật nuôi trước thời tiết cực đoan, đồng thời cắt giảm phát thải - một trong những nguyên nhân khiến các hiện tượng khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Mạng lưới Quy kết Thời tiết Thế giới (WWA) nhận định đợt nắng nóng cuối tháng 6 gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra. Theo tổ chức này, biến đổi khí hậu đã làm các đợt nắng nóng ở Tây Âu trở nên khắc nghiệt hơn, với nhiệt độ cao hơn khoảng 3,5°C so với điều kiện khí hậu năm 1976. Xác suất xuất hiện các đêm nóng cực đoan cũng cao gấp khoảng 100 lần so với đợt nắng nóng lịch sử năm 2003. Trong khi đó, phần lớn chuồng trại và hạ tầng nông nghiệp của châu Âu vẫn được thiết kế cho khí hậu ôn hòa, khiến khả năng thích ứng với nắng nóng kéo dài ngày càng hạn chế.

Báo cáo của Tổ chức Quốc tế vì Phúc lợi Động vật Chăn nuôi cho thấy căng thẳng nhiệt có thể khiến vật nuôi khó thở, mất nước, suy giảm miễn dịch, giảm khả năng sinh sản và thậm chí tử vong. Theo tổ chức này, hàng triệu vật nuôi vẫn đang bị nuôi nhốt với mật độ cao, thiếu nước và phải vận chuyển trong điều kiện nhiệt độ nguy hiểm.

Thích ứng là yêu cầu cấp bách

Ông Anton van den Brink, Chủ tịch Liên minh Tiếng nói Ngành Chăn nuôi châu Âu, cho rằng ngành chăn nuôi vừa là đối tượng chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu, vừa là lĩnh vực cần tiếp tục giảm phát thải. Theo dự thảo Chiến lược Chăn nuôi EU, ngành này chiếm khoảng 8% tổng phát thải của EU, tương đương 66% phát thải từ nông nghiệp.

"Nông dân đang ở tuyến đầu hứng chịu thiên tai. Quá trình chuyển đổi sang chăn nuôi bền vững cần dựa trên đổi mới công nghệ và đầu tư hiệu quả, thay vì làm suy yếu năng lực sản xuất của châu Âu", ông nói, đồng thời cảnh báo việc dịch chuyển sản xuất ra ngoài EU có thể làm gia tăng nhập khẩu thực phẩm từ những khu vực có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn.

Tổ chức Quốc tế vì Phúc lợi Động vật Chăn nuôi kêu gọi triển khai ngay các biện pháp ứng phó như bảo đảm nguồn nước, giảm mật độ nuôi, tăng cường thông gió, hạn chế vận chuyển vật nuôi vào thời điểm nắng gắt và từng bước chuyển sang các giống gà tăng trưởng chậm có khả năng chịu nhiệt tốt hơn.

Về lâu dài, Liên minh Tiếng nói Ngành Chăn nuôi châu Âu cho rằng thích ứng cần trở thành một phần trong quản lý trang trại hằng ngày thông qua nâng cấp hệ thống làm mát, thiết kế chuồng trại chịu nhiệt, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, đồng thời ứng dụng nông nghiệp chính xác, cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, quản lý chất thải và phát triển năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, ông Anton van den Brink nhấn mạnh quá trình chuyển đổi sẽ đòi hỏi nguồn lực lớn và cần có sự hỗ trợ về tài chính, chính sách cũng như nghiên cứu từ các cơ quan quản lý.

Khủng hoảng tại Pháp là lời cảnh báo rõ ràng về sức ép ngày càng lớn của biến đổi khí hậu đối với ngành chăn nuôi châu Âu. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan được dự báo sẽ xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng thích ứng của ngành sẽ quyết định không chỉ phúc lợi vật nuôi và sinh kế của người nông dân, mà còn cả an ninh lương thực và mục tiêu giảm phát thải của khu vực.