Nắng nóng và El Niño đe dọa đẩy lạm phát châu Á tăng cao

Theo các chuyên gia, El Niño có thể làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp tại nhiều quốc gia từ Ấn Độ đến New Zealand, qua đó đẩy giá lương thực tăng mạnh. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi thực phẩm chiếm tới 40-50% chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại nhiều nền kinh tế mới nổi trong khu vực. Dữ liệu gần đây cho thấy lạm phát đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm tại nhiều quốc gia châu Á, chủ yếu do chi phí vận tải, logistics và năng lượng tăng. Philippines và Pakistan ghi nhận mức tăng mạnh nhất, lần lượt vượt 7% và lên tới 11%. Các chuyên gia tại Oxford Economics cảnh báo lạm phát lương thực tại châu Á sẽ tiếp tục gia tăng trong năm 2026, do tác động cộng hưởng của rủi ro địa chính trị, gián đoạn thị trường phân bón và biến động khí hậu. Nguy cơ này có thể trầm trọng hơn nếu các quốc gia áp dụng hạn chế xuất khẩu nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước. Áp lực giá cả được dự báo sẽ rõ rệt hơn vào nửa cuối năm, khi chi phí phân bón tăng - một phần do căng thẳng tại Trung Đông - bắt đầu lan sang giá thực phẩm. Các nhà kinh tế tại Ngân hàng Mỹ cho rằng nếu điều kiện thời tiết xấu đi như dự báo, lạm phát có thể chịu áp lực lớn hơn trong những tháng cuối năm. Các thị trường tài chính cũng đã phản ánh lo ngại này, khi lợi suất trái phiếu tại nhiều nền kinh tế mới nổi châu Á tăng mạnh kể từ đầu năm. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo lạm phát có thể cao hơn tới 4 điểm phần trăm vào năm 2027, trong khi Ngân hàng Phát triển châu Á đã nâng dự báo lạm phát khu vực năm 2026 lên 5,2%. Một số nền kinh tế được đánh giá là dễ tổn thương hơn. Philippines chịu áp lực lớn do phụ thuộc vào nhập khẩu thực phẩm và nhiên liệu, trong khi tăng trưởng kinh tế đã chậm lại. Tại Indonesia, dù tăng trưởng quý I đạt mức cao nhất trong ba năm, triển vọng có thể suy yếu nếu hạn hán kéo dài. Ở Ấn Độ, ngân hàng trung ương cảnh báo mùa mưa yếu có thể ảnh hưởng tới sản lượng nông nghiệp, đẩy giá thực phẩm tăng. Đồng thời, nhu cầu sử dụng điện và nhiên liệu cho tưới tiêu và làm mát cũng sẽ làm gia tăng chi phí sinh hoạt. Ngoài ra, sản lượng thủy điện suy giảm tại Ấn Độ, Việt Nam và một số khu vực của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia này phải phụ thuộc nhiều hơn vào than đá và khí đốt, từ đó làm tăng giá điện. Ngược lại, tác động tại các nền kinh tế phát triển hơn trong khu vực được dự báo ở mức hạn chế hơn nhờ cơ cấu tiêu dùng đa dạng. Tuy nhiên, áp lực giá cả vẫn hiện hữu. Tại Nhật Bản, giá thực phẩm tăng khiến lạm phát duy trì ở mức cao, trong khi Hàn Quốc đối mặt với rủi ro chính sách tiền tệ chậm phản ứng. Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cảnh báo khu vực có thể phải đối mặt với “cú sốc kép” từ giá năng lượng và lương thực, đặt ra thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách trong việc kiểm soát lạm phát mà không làm suy giảm tăng trưởng kinh tế.