Ngành Công Thương miền Trung - Tây Nguyên tìm động lực tăng trưởng mới

Phát huy lợi thế, tăng cường liên kết vùng

Ngày 10/11, tại Quảng Ngãi, Bộ Công Thương phối hợp UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII năm 2026.

Khu vực miền Trung - Tây Nguyên gồm 11 tỉnh, thành phố: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng. Với diện tích hơn 150.396 km², dân số trên 31 triệu người và đường bờ biển dài hơn 1.917 km, khu vực này có nhiều lợi thế phát triển công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics, thương mại, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao.

Hệ thống giao thông đa dạng gồm đường bộ, đường sắt, cảng biển và cảng hàng không cũng tạo điều kiện để các địa phương tăng cường giao thương nội vùng, kết nối với Tây Nguyên và các nước trong khu vực thông qua hành lang kinh tế Đông - Tây.

Thực tế, mỗi địa phương có những lợi thế bổ trợ cho nhau về nguồn nguyên liệu, năng lực sản xuất công nghiệp, hạ tầng cảng biển và thị trường tiêu thụ. Đây là cơ sở để hình thành các chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến vận chuyển và phân phối sản phẩm. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, ngành Công Thương các địa phương cần tăng cường phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm và chủ động tháo gỡ những khó khăn chung.

Ông Nguyễn Đức Tâm, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, sau hợp nhất, Quảng Ngãi có vị trí kết nối giữa duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, cùng lợi thế từ Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển nước sâu và tiềm năng phát triển công nghiệp, năng lượng, logistics, thương mại, dịch vụ.

Tỉnh xác định 3 định hướng trọng tâm gồm phát triển công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng; thúc đẩy thương mại, dịch vụ, logistics, kết nối chuỗi sản xuất - tiêu thụ và mở rộng thị trường; tăng cường hợp tác trong phát triển năng lượng, công nghiệp hỗ trợ, thương mại điện tử và chuyển đổi số.

Quảng Ngãi đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục định hướng cơ chế phối hợp với đầu mối, trách nhiệm và kết quả cụ thể, bảo đảm các thỏa thuận hợp tác được triển khai thực chất. Tỉnh cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp các địa phương đến tìm hiểu, đầu tư, liên kết sản xuất và lưu thông hàng hóa qua cảng Dung Quất, cửa khẩu Bờ Y; từng bước phát huy vai trò kết nối giữa Tây Nguyên với duyên hải, giữa vùng nguyên liệu với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.

Tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng thị trường

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh, tăng cường kết nối liên vùng là một trong những nhiệm vụ quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của các địa phương. Sự phát triển không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ mà cần sự phối hợp chặt chẽ, tạo thành một thể thống nhất giữa các địa phương trong khu vực và kết nối với các thị trường bên ngoài.

Thứ trưởng đề nghị hội nghị tập trung thảo luận ba nhóm vấn đề trọng tâm. Trước hết là rà soát các nhiệm vụ còn lại của năm 2026, tìm giải pháp hoàn thành mục tiêu đề ra, đồng thời tạo nền tảng tăng trưởng cho năm 2027, nhất là trong việc gia tăng năng lực sản xuất, thu hút đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Đáng chú ý, Thứ trưởng dẫn ví dụ Nhà máy lọc dầu Dung Quất hiện đóng góp khoảng 1,5% GDP cả nước, qua đó kỳ vọng khu vực miền Trung - Tây Nguyên tiếp tục hình thành những dự án công nghiệp quy mô lớn, có sức lan tỏa, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế địa phương, khu vực và cả nước.

Nhóm vấn đề thứ hai là nhận diện, tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình phát triển. Theo Thứ trưởng, những khó khăn không chỉ xuất hiện ở từng địa phương mà còn có thể là vướng mắc chung của nhiều tỉnh, thành phố. Vì vậy, cần có giải pháp thống nhất để xử lý căn cơ. Đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương sẽ trực tiếp trao đổi, hỗ trợ tháo gỡ; những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Vấn đề thứ ba là mở rộng thị trường và nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm. Thứ trưởng cho rằng, kết nối thị trường trong nước và quốc tế sẽ giúp các địa phương huy động nguồn lực bên ngoài, kết hợp với lợi thế nội tại để thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa và phát triển bền vững.

Dịp này, Sở Công Thương TP.HCM và Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi đã ký kết Quy chế phối hợp nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực công thương.

Trong khuôn khổ hội nghị, Ban tổ chức bố trí 31 gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của các địa phương, doanh nghiệp, góp phần kết nối cung cầu và mở rộng cơ hội hợp tác, tiêu thụ sản phẩm.

Ngoài ra, các đại biểu cũng dành nhiều thời gian trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quản lý các lĩnh vực điện, công nghiệp, khoáng sản, thương mại và dịch vụ.

10 tháng năm 2026, ngành Công thương khu vực miền trung-Tây Nguyên tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP, ổn định thị trường, bảo đảm cung-cầu hàng hóa và tạo việc làm, thu nhập cho người lao động. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) có 9/11 địa phương tăng trên 10%. Trong đó, Hà Tĩnh tăng 42,17%, Nghệ An 21,49%, Quảng Trị 15,49%, Quảng Ngãi 13,8%, Đắk Lắk 13,54%, Lâm Đồng 12,53%, Thanh Hóa 11,12%, Huế 10,95%, Đà Nẵng 10,12%. Ước cả năm 2026, IIP hầu hết địa phương tăng từ 10,2%-21,5%, qua đó, góp phần nâng tỷ trọng công nghiệp, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế khu vực.