Nước đang về ĐBSCL nhưng lũ vẫn thấp

Lũ** đã về với vùng đầu nguồn**

Lũ đầu vụ đã xuất hiện ở ĐBSCL trong những ngày qua nhưng mực nước cơ bản vẫn thấp hơn cùng kỳ nhiều năm. Điểm đáng chú ý trong bản tin tuần 8 về dự báo nguồn nước ĐBSCL của Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam (SIWRP), là ở thượng nguồn sông Cửu Long mực nước tăng nhanh nhưng tổng lượng nước vẫn thấp. Cập nhật đến ngày 20.8, mực nước Kratie (Campuchia) đạt 20,95 m, cao hơn khá nhiều so với trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, tổng lượng nước qua trạm này đến nay mới đạt 114,26 tỉ m³. Con số này vẫn thấp hơn khoảng 9% so với trung bình nhiều năm giai đoạn 1961 - 2025 nhưng cải thiện đáng kể so với tuần trước đó khi thiếu hụt tới 16%.

Tại trạm Tân Châu trên sông Tiền ghi nhận đỉnh lũ đầu vụ ngày 17.8 ở mức 2,8m; Châu Đốc trên sông Hậu đạt 2,5m; thấp hơn trung bình nhiều năm lần lượt là 13cm và 15cm.

Nguyên nhân của việc mực nước tuần qua cải thiện đáng kể là do mưa trên lưu vực sông Mekong tăng so với những tuần trước đó ở khu vực Trung Lào, Đông Bắc Campuchia và Tây nguyên của Việt Nam, phổ biến 50 - 100 mm. Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới ở khu vực bắc Biển Đông, giai đoạn từ nay đến 25.8, mưa trên khu vực này tiếp tục cải thiện. Một số khu vực Trung Lào có thể đạt trên 200 mm; nhiều khu vực khác phổ biến 30 - 120 mm/ngày trong một số ngày.

Ủy hội sông Mekong (MRC) dự báo, mực nước tại Kratie sẽ tiếp tục tăng đến ngày 23.8, sau đó giảm trở lại. Đến ngày 25.8, mực nước được dự báo đạt khoảng 21,58m, vẫn thấp hơn mức cảnh báo lũ 22m.

Đầu nguồn thấp nhưng ven biển lại cao

Một nghịch lý khác đang xuất hiện ở ĐBSCL là mực nước ở đầu nguồn sông Cửu Long thấp nhưng vùng giữa và ven biển lại tăng mạnh do lũ đầu nguồn kết hợp triều cường, nhiều trạm vượt báo động 1, một số nơi vượt báo động 3. Sau đợt triều cường mực nước lại giảm khá nhanh.

Điều này cho thấy cần phân biệt rõ lũ do dòng chảy thượng nguồn với mực nước do sự cộng hưởng giữa lũ và thủy triều. Trong những năm gần đây, khi đồng bằng ngày càng chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sụt lún và thay đổi dòng chảy. Điều này đã đặt ra nhiều thách thức lớn với vùng châu thổ sông Cửu Long trong việc quản lý nguồn nước

---

'Túi** nước' Biển Hồ vẫn thấp báo động**

Đáng chú ý là lượng nước và mực nước tại Biển Hồ (Tonle Sap) đang ở mức rất thấp. Đến ngày 20.8, dung tích Biển Hồ chỉ đạt 15,41 tỉ m³, thấp hơn trung bình nhiều năm giai đoạn 1996 - 2025 tới 9,19 tỉ m³ và thấp hơn cùng kỳ năm 2025 tới 10,85 tỉ m³. Mực nước Biển Hồ mới chỉ đạt 4,52m, thấp hơn trung bình nhiều năm 1,26m.

Biển Hồ không chỉ là một vùng nước ngập rộng lớn ở Campuchia mà là hồ điều tiết nước tự nhiên của cả hạ lưu vực sôngMekong. Trong mùa mưa, nước từ Mekong có thể chảy vào Biển Hồ; khi mùa khô đến, dòng chảy đảo chiều, nước từ Biển Hồ bổ sung trở lại cho hệ thống Mekong.

Vì vậy, một Biển Hồ đang thiếu nước vào giai đoạn cuối tháng 8 - giữa mùa mưa lũ cũng đồng nghĩa toàn hệ thống tích nước vẫn chưa được nạp đầy.