Nuôi cá thát lát trong lồng, thuận chăm sóc, dễ thu hoạch

Khuyến nông đồng hành

TạI 3 khu ao rộng khoảng 8.000m² của gia đình ông Trần Hồng Quảng ở thôn Đồng Nghệ, xã Hòa Tiến, các lồng nuôi cá thát lát cườm được đặt ngay giữa mặt nước. Mỗi lần cho cá ăn hay kiểm tra tốc độ sinh trưởng, ông chỉ cần chèo ra khu vực đặt lồng, quan sát đàn cá nổi lên đớp mồi.

Cách nuôi này khác hẳn phương thức thả cá trực tiếp xuống ao mà người dân địa phương vẫn quen làm. Trước đây, cá được thả trong ao với diện tích mặt nước lớn nên khi xảy ra hao hụt, người nuôi khó xác định nguyên nhân và số lượng. Đến lúc thu hoạch, họ phải kéo lưới nhiều lần, thậm chí tháo cạn ao mới bắt hết cá.

Ông Quảng cho biết, từ tháng 8/2025, gia đình ông tham gia mô hình nuôi cá thát lát cườm trong lồng đặt trong ao do Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng triển khai. Gia đình được hỗ trợ nuôi 5.000 con, trong đó Nhà nước hỗ trợ 50% chi phí con giống, 50% chi phí thức ăn và một phần vật tư, phần còn lại do gia đình đối ứng.

Những ngày đầu, điều ông Quảng lo nhất là giữ môi trường nước ổn định. Trước đây, người nuôi trong vùng chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, cải tạo ao rồi thả cá, ít chú ý đến việc đo các chỉ tiêu môi trường hay sử dụng chế phẩm sinh học.

Cá thát lát cườm có sức sống khá tốt, thích nghi với điều kiện ao nuôi tại địa phương. Tuy nhiên, người nuôi không thể thả cá rồi để đó. Nước ao phải được theo dõi thường xuyên, lượng thức ăn phải vừa đủ, bởi thức ăn dư thừa sẽ lắng xuống đáy, gây ô nhiễm môi trường và làm tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh.

“Khi tham gia mô hình, cán bộ khuyến nông hướng dẫn từ cách xử lý nước, sử dụng men vi sinh đến điều chỉnh lượng thức ăn theo từng giai đoạn. Nhờ vậy, gia đình biết lúc nào cần xử lý đáy ao, lúc nào phải giảm thức ăn để tránh làm bẩn nước”, ông Quảng nói.

Sau gần một năm nuôi, tỷ lệ cá sống tại hộ ông Quảng đạt khoảng 70%. Gia đình đã thu hoạch khoảng 1,5 tấn cá thương phẩm, trọng lượng bình quân khoảng 700g/con. Trong lồng hiện còn khoảng 400 - 500kg cá.

Ông Quảng cho biết, với giá bán hiện tại, mỗi kg cá mang lại lợi nhuận khoảng 15.000 - 20.000 đồng. Mức lãi chưa quá cao do vốn đầu tư ban đầu lớn, nhưng bù lại, người nuôi dễ quản lý đàn cá và giảm nhiều công sức khi thu hoạch.

“Khi thương lái cần mua, mình chỉ việc thu cá trong lồng, không phải tháo nước hay kéo lưới khắp ao. Cá được gom tập trung nên dễ lựa kích cỡ, số lượng bán cũng chủ động hơn”, ông Quảng chia sẻ.

Cùng tham gia mô hình, hộ ông Trần Hữu Hòa thả nuôi 2.000 con cá thát lát cườm. Qua theo dõi bước đầu, cá sinh trưởng khá tốt, phù hợp với nguồn nước và điều kiện sản xuất tại Hòa Tiến.

Nhân rộng theo nhu cầu thị trường

Theo ông Võ Đại Khang, cán bộ Phòng Kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng, cá thát lát không phải là đối tượng nuôi mới ở địa phương. Tuy nhiên, trước đây người dân chủ yếu thả trực tiếp trong ao nên khó kiểm soát số lượng, tỷ lệ hao hụt cao, việc chăm sóc và thu hoạch cũng gặp nhiều bất cập. Vì vậy, Trung tâm chọn mô hình nuôi trong lồng đặt tại ao để khắc phục những hạn chế này.

“Khi nuôi trong lồng, người dân dễ quan sát khả năng bắt mồi, theo dõi tốc độ sinh trưởng và phát hiện sớm những bất thường của đàn cá. Việc thu hoạch cũng thuận lợi hơn nhiều so với nuôi truyền thống”, ông Khang nói.

Để mô hình phát huy hiệu quả, cán bộ kỹ thuật hướng dẫn các hộ định kỳ kiểm tra tốc độ sinh trưởng của cá, điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp, thường xuyên sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý môi trường nước và ghi chép đầy đủ nhật ký nuôi.

Song song đó, người dân được khuyến khích nuôi xen ghép các loài thủy sản ở phần diện tích ngoài lồng nhằm tận dụng lượng thức ăn dư thừa, góp phần cải thiện môi trường ao nuôi.

Một lợi thế khác là đầu ra sản phẩm khá thuận lợi khi địa phương đã có sản phẩm OCOP chả cá thát lát. Đây được xem là nền tảng để từng bước hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng quy mô nuôi trong thời gian tới.

Theo ông Khang, mục tiêu của mô hình không chỉ dừng ở việc tăng năng suất hay giảm hao hụt mà còn hướng đến xây dựng chuỗi sản xuất thủy sản an toàn, tăng sử dụng chế phẩm sinh học, hạn chế hóa chất và gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm.

“Cá thát lát là một trong những đối tượng thủy sản nước ngọt có giá trị thương phẩm cao trên thị trường hiện nay. Nếu người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo hướng an toàn sinh học, hoàn toàn có thể tiếp tục nhân rộng để đáp ứng nhu cầu thị trường”, ông Khang cho biết.

“Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và sử dụng dược liệu nhằm giảm chi phí sản xuất, hạn chế sử dụng kháng sinh, tận dụng phụ phẩm, xử lý chất thải, bảo vệ môi trường, gắn với liên kết tiêu thụ và xây dựng sản phẩm OCOP, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Nguyễn Đình Vương, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Khuyến nông TP Đà Nẵng cho biết.