Phụ nữ Quảng Ngãi nâng giá trị nông sản qua khởi nghiệp

Thay đổi cách làm để nâng giá trị nông sản

Ở vùng núi Sơn Tây, chuối mốc từng có thời điểm chín rụng trên triền đồi hoặc phải bán với giá thấp do thiếu đầu ra. Trăn trở trước tình trạng nông sản chưa được khai thác hiệu quả, chị Lê Thị Ánh, người dân tộc Ca Dong, đã lựa chọn hướng chế biến để nâng giá trị sản phẩm thay vì chỉ bán nguyên liệu thô.

Năm 2020, chị nghỉ việc tại cơ quan nhà nước, trở về quê thành lập Hợp tác xã Sản xuất Nông Lâm nghiệp và Thương mại Dịch vụ Sơn Bua với 10 thành viên ban đầu. Sau thời gian gián đoạn do dịch COVID-19, cuối năm 2023 đến đầu năm 2024, hợp tác xã hoàn thiện nhà xưởng rộng khoảng 650 m², đầu tư máy móc phục vụ chế biến. Nguồn hỗ trợ từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giúp đơn vị có thêm điều kiện đầu tư thiết bị sản xuất.

Từ cây chuối, hợp tác xã phát triển các sản phẩm như chuối sấy dẻo, rượu chuối, mật chuối, sau đó mở rộng sang búp ổi rừng, măng vót, cau và một số loại dược liệu. Đến nay, đơn vị có 7 sản phẩm OCOP.

Việc chuyển từ bán nông sản tươi sang chế biến không chỉ giúp tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ mà còn mở ra hướng phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương. Mô hình HTX Sơn Bua cho thấy, khi phụ nữ mạnh dạn đổi mới cách làm, liên kết sản xuất và đầu tư chế biến, những sản vật quen thuộc có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, góp phần cải thiện sinh kế tại khu vực miền núi.

Mở rộng cơ hội khởi nghiệp bền vững

Theo bà Nguyễn Thị Lan, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Ngãi, phong trào phụ nữ khởi nghiệp ngày càng phát triển với nhiều hình thức, từ hộ kinh doanh, tổ hợp tác đến hợp tác xã và doanh nghiệp. Không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập, hoạt động này còn góp phần phát huy giá trị sản phẩm địa phương, giúp phụ nữ nâng cao quyền năng kinh tế và chủ động hơn trong cuộc sống.

Những năm qua, các cấp Hội đã tổ chức hơn 800 cuộc tuyên truyền về việc làm, khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh, thu hút trên 460.000 lượt người tham gia; tổ chức các cuộc thi, tiếp nhận 810 ý tưởng và trao giải cho 79 ý tưởng, dự án tiêu biểu. Gần 6.000 phụ nữ được hỗ trợ vốn, kiến thức hoặc kết nối sản phẩm để khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp.

Cùng với đào tạo quản trị doanh nghiệp, chuyển giao khoa học kỹ thuật và thúc đẩy chuyển đổi số, các cấp Hội duy trì 78 mô hình kinh tế tập thể do Hội thành lập, quản lý, thu hút 1.296 hội viên. Thông qua việc phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, hơn 68.353 thành viên được hỗ trợ vay vốn với tổng dư nợ hơn 4.997 tỷ đồng. Đối với phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các cấp Hội đã hỗ trợ 15 mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã do phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ tại khu vực Kon Tum trước đây, đồng thời hướng dẫn ứng dụng khoa học công nghệ và mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm.

Tại Ngày hội Phụ nữ khởi nghiệp và Hội nghị tư vấn, kết nối doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp năm 2026, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Y Ngọc ghi nhận phong trào phụ nữ khởi nghiệp có bước phát triển rõ nét. Ngày càng nhiều phụ nữ làm chủ hợp tác xã, tổ hợp tác, tham gia liên kết theo chuỗi giá trị; nhiều phụ nữ vùng dân tộc thiểu số, miền núi vươn lên làm kinh tế, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.

Để phong trào phát triển thực chất hơn, bà Y Ngọc đề nghị các cấp Hội nhân rộng những mô hình hiệu quả gắn với lợi thế, sản phẩm đặc trưng của địa phương; tăng cường kết nối phụ nữ với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức tín dụng và các chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Các cơ quan chức năng cần phối hợp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để các mô hình tiếp cận chính sách phù hợp.

Những yêu cầu này được đặt ra trong quá trình triển khai Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” theo Quyết định số 2415/QĐ-TTg ngày 31/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Tại Quảng Ngãi, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 137/KH-UBND ngày 16/4/2026 để thực hiện đề án, hướng đến nâng cao năng lực kinh doanh, hỗ trợ ứng dụng công nghệ và kết nối thị trường. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ nữ giám đốc doanh nghiệp, hợp tác xã đạt 30% và nâng lên 35% vào năm 2035.

Trong khuôn khổ ngày hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh triển khai cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp đổi mới, sáng tạo, nâng tầm thương hiệu Việt” năm 2027 do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động; trao quà, hỗ trợ sinh kế cho hội viên, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Các phiên tư vấn, trao đổi trực tiếp tập trung vào ba nhóm vấn đề: thuế và pháp lý khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp; tín dụng, vốn vay; thị trường, xúc tiến đầu tư và chuyển đổi số.

Thông qua các hoạt động này, phụ nữ có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức, nguồn vốn và đối tác để phát triển ý tưởng kinh doanh. Tuy nhiên, để các mô hình khởi nghiệp đứng vững, việc hỗ trợ cần gắn với nhu cầu thực tế của từng cơ sở, từ hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực quản trị đến tìm kiếm đầu ra ổn định. Đây cũng là điều kiện để nông sản bản địa phát huy giá trị, tạo thêm việc làm và cải thiện sinh kế cho cộng đồng.