Phục hồi tự nhiên giúp đất chống chịu thời tiết cực đoan

Những hình ảnh từ trên cao tại điền trang Holnicote ở Somerset, Anh cho thấy sự tương phản rõ rệt giữa vùng đất được phục hồi tự nhiên với khu vực xung quanh sau một mùa hè chịu nhiều đợt nắng nóng.

Trong khi phần lớn vùng nông thôn lân cận khô cằn và chuyển sang màu nâu úa, những khu vực tại Holnicote, nơi dòng sông được trả lại dòng chảy tự nhiên và vùng đất ngập nước được khôi phục, vẫn duy trì màu xanh và sức sống qua 5 đợt nắng nóng trong mùa hè.

Theo National Trust, tổ chức quản lý điền trang Holnicote, kết quả này cho thấy phục hồi tự nhiên có thể giúp cảnh quan tăng khả năng chống chịu trước những hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt và cháy rừng.

Phục hồi tự nhiên để giữ nước

Trong nhiều thế hệ, người Anh tiêu thoát nước ở các vùng đất ngập nước và cải tạo dòng sông để nước thoát đi nhanh hơn. Tại Holnicote, cách làm này được đảo ngược.

Ông Ben Eardley, quản lý dự án tại điền trang Holnicote cho biết, các dòng sông được kết nối trở lại với khu vực xung quanh, đồng thời những vùng có khả năng giữ nước tự nhiên được phục hồi. Qua đó, cảnh quan hoạt động giống như những "miếng bọt biển", hấp thụ và tích trữ nước thay vì để nước nhanh chóng chảy đi.

Cách tiếp cận này mang lại lợi ích theo cả hai chiều. Trong những giai đoạn khô hạn, lượng nước được giữ lại giúp duy trì độ ẩm cho vùng đất ngập nước và các môi trường sống xung quanh. Khi xuất hiện bão hoặc mưa lớn, hệ thống tự nhiên làm chậm dòng chảy, qua đó góp phần giảm nguy cơ lũ lụt đối với các ngôi làng ở hạ lưu.

Theo ông Eardley, những quá trình tự nhiên vốn giúp động vật hoang dã phục hồi cũng đang hỗ trợ các cộng đồng thích ứng với tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Những kết quả tại Holnicote càng đáng chú ý khi hơn 90% diện tích đất ngập nước của Vương quốc Anh đã biến mất trong thế kỷ qua. Trong bối cảnh đó, khôi phục các vùng đất ngập nước, qua đó tăng khả năng giữ nước cho cảnh quan, ngày càng quan trọng đối với thích ứng khí hậu, bảo đảm nguồn nước và phục hồi thiên nhiên.

Thực tế tại Holnicote cũng cho thấy các giải pháp dựa vào thiên nhiên có thể góp phần bảo vệ đất đai trước nguy cơ cháy rừng. Điều này trái với những ý kiến cho rằng hoạt động phục hồi tự nhiên có thể làm gia tăng nguy cơ cháy.

Coi thiên nhiên là hạ tầng thiết yếu

Từ những kết quả tại Holnicote, National Trust kêu gọi Chính phủ Anh tăng đầu tư vào các giải pháp dựa vào thiên nhiên để nâng cao khả năng chống chịu của đất nước trước những biến động ngày càng lớn của khí hậu.

Ông Harry Bowell, Giám đốc phụ trách đất đai và thiên nhiên của National Trust cho rằng mùa hè năm nay là lời cảnh báo rõ ràng về sự thay đổi của các hình thái thời tiết. Biến đổi khí hậu không còn là vấn đề của tương lai mà đang tác động trực tiếp đến cuộc sống hiện tại.

Những rủi ro này thể hiện rõ tại Dunwich, một khu vực khác do National Trust quản lý, nơi vùng đất hoang thấp trũng đã bị cháy rừng tàn phá vào mùa hè.

Trong bối cảnh lũ lụt, hạn hán, nắng nóng và cháy rừng có nguy cơ xảy ra thường xuyên hơn, National Trust cho rằng cần thay đổi cách nhìn đối với thiên nhiên. Thay vì chỉ coi rừng, sông hay đất ngập nước là những không gian cần bảo tồn, chúng có thể trở thành một phần của hệ thống giúp con người ứng phó với khí hậu cực đoan.

Theo ông Bowell, Holnicote cho thấy một hướng đi cụ thể. Khi thiên nhiên được coi như một phần của cơ sở hạ tầng thiết yếu và được đầu tư phù hợp, cảnh quan có thể tăng khả năng chống chịu, đồng thời mang lại lợi ích cho cả cộng đồng và hệ sinh thái.

Vì thế, những mảng xanh tại Holnicote giữa vùng nông thôn khô hạn không chỉ phản ánh sự phục hồi của thiên nhiên. Chúng còn cho thấy việc khôi phục dòng chảy tự nhiên của sông và đất ngập nước có thể giúp giữ nước khi hạn hán, làm chậm dòng chảy khi mưa lớn và tăng sức chống chịu của cảnh quan trước thời tiết cực đoan.