Sầu riêng Đắk Lắk chuẩn bị vào vụ lớn, thương nhân Trung Quốc chỉ rõ 3 điều quyết định xuống tiền mua lâu dài
Sầu riêng Đắk Lắk chuẩn bị vào vụ lớn, thương nhân Trung Quốc chỉ rõ 3 điều quyết định xuống tiền mua lâu dài
Điều đáng chú ý là các doanh nghiệp Trung Quốc tham dự đều mang theo nhu cầu mua hàng thực tế. Tuy nhiên, theo các nhà nhập khẩu, để sầu riêng Đắk Lắk có thể mở rộng thị phần và ký kết những hợp đồng dài hạn, ngành hàng vẫn phải vượt qua nhiều "điểm nghẽn" về chất lượng, thương hiệu và tính minh bạch.
Sầu riêng Đắk Lắk sở hữu nhiều lợi thế nhưng vẫn còn những điểm yếu cần khắc phục
Đang bước vào vụ thu hoạch chính kéo dài từ tháng 7 đến tháng 11, Đắk Lắk được xem là địa phương có lợi thế đặc biệt về sản xuất và xuất khẩu sầu riêng. Nếu tính cả lượng trái cây thu mua từ các tỉnh lân cận để sơ chế, đóng gói, hoạt động của ngành sầu riêng tại Đắk Lắk có thể kéo dài khoảng 6 tháng mỗi năm.
Theo ông Lê Anh Trung - Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, địa phương có khoảng 45.000-50.000ha sầu riêng với sản lượng dự kiến 500.000-600.000 tấn.
Nếu cộng thêm sản lượng từ các địa phương khác đưa về chế biến, đóng gói, tổng lượng hàng có thể đạt 1-1,3 triệu tấn mỗi năm, tạo nền tảng để địa phương hướng đến vai trò trung tâm logistics, chế biến và cung ứng sầu riêng của khu vực Tây Nguyên.
Tuy nhiên, theo ông Trung, quy mô lớn sẽ không còn là lợi thế nếu chất lượng không được kiểm soát đồng đều.
Vì vậy, từ ngày 1/7, Đắk Lắk đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc theo hướng số hóa toàn bộ chuỗi sản xuất. Mỗi nông hộ, HTX, thương lái, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp xuất khẩu đều được quản lý bằng mã định danh để toàn bộ quá trình sản xuất có thể được theo dõi theo thời gian thực.
Địa phương cũng xây dựng cơ sở dữ liệu về đất, nước, thổ nhưỡng, yêu cầu người dân ghi nhật ký điện tử và áp dụng thống nhất quy trình canh tác. Đặc biệt, khoảng 15-20 ngày trước thu hoạch, các vườn phục vụ xuất khẩu sẽ được lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng nhằm phát hiện sớm rủi ro, thay vì chờ đến khi trái được đưa vào nhà máy.
"Tất cả kết quả kiểm nghiệm đều được cập nhật lên hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là cách kiểm soát rủi ro hiệu quả nhất để doanh nghiệp và đối tác nhập khẩu yên tâm hơn", ông Trung nói.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, ngành hàng không thể tiếp tục phát triển theo kiểu mạnh ai nấy làm mà phải tổ chức thành chuỗi liên kết từ vùng trồng, HTX, doanh nghiệp đến nhà nhập khẩu và người tiêu dùng.
Bên cạnh những lợi thế về vùng nguyên liệu và sản lượng, ông Trung cũng chỉ ra những điểm yếu mà Đắk Lắk cần sớm khắc phục. Đó là chi phí logistics vẫn còn cao, hệ thống kho lạnh và bảo quản sau thu hoạch chưa đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh của ngành hàng.
Ngoài ra, xuất khẩu chính ngạch mới chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng hơn là xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam tại thị trường Trung Quốc để nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh lâu dài.
Doanh nghiệp Trung Quốc quan tâm nhất đến chất lượng ổn định, thông quan nhanh và thương hiệu
Tại hội thảo, ông Đinh Vĩnh Cường - Giám đốc Trung tâm Giao lưu và Hợp tác Kinh tế Việt - Trung cho biết: Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc đạt 3,44 tỷ USD, mục tiêu năm 2026 là 4-4,5 tỷ USD. Riêng Đắk Lắk đạt doanh thu khoảng 11.000 tỷ đồng, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc gần 900 triệu USD.
Tuy nhiên, theo ông Cường, điểm yếu lớn nhất của chuỗi ngành hàng hiện nay không nằm ở thị trường mà ở dòng tiền và tính minh bạch tài chính.
Hiện quá trình thu mua phải đi qua nhiều tầng trung gian, dòng tiền từ nhà nhập khẩu đến nhà vườn thường qua khoảng 7 khâu. Trong khi đó, hóa đơn, chứng từ ở nhiều giao dịch chưa đầy đủ, khiến ngân hàng khó cấp tín dụng cho nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Ông Cường cho rằng nếu chuỗi mua bán không minh bạch, ngành sầu riêng sẽ rất khó tiếp cận nguồn tín dụng xanh dù dư địa vốn dành cho nông nghiệp còn rất lớn.
Ông đề xuất các doanh nghiệp sớm chuẩn hóa quy trình mua bán, minh bạch hóa hóa đơn, chứng từ, dữ liệu giao dịch để vừa giảm rủi ro vừa mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn trong nước.
Ở góc độ nhà nhập khẩu, bà Cai Jianfei, nhà sáng lập iFresh (nền tảng dịch vụ B2B hàng đầu trong ngành trái cây Trung Quốc) cho biết, cuộc gặp lần này quy tụ hàng trăm doanh nghiệp Trung Quốc có nhu cầu mua hàng thực tế chứ không chỉ tham quan, tìm hiểu thị trường.
Theo bà, các doanh nghiệp Trung Quốc hiện tập trung vào 3 yếu tố khi lựa chọn đối tác Việt Nam, gồm: chất lượng ổn định, tốc độ thông quan và những thương hiệu đã được xây dựng uy tín trong thời gian dài.
"Khi 3 yếu tố này được đảm bảo thì nhu cầu đối với sầu riêng Việt Nam tại thị trường Trung Quốc sẽ rất lớn", bà Cai Jianfei nhấn mạnh.
Đại diện iFresh đánh giá sầu riêng Việt Nam gia nhập thị trường Trung Quốc muộn hơn Thái Lan nhưng đã cho thấy nhiều nỗ lực từ khâu sản xuất, vận chuyển đến xuất khẩu. Điều mà các doanh nghiệp Trung Quốc kỳ vọng nhất hiện nay là Việt Nam duy trì được chất lượng ổn định để xây dựng niềm tin lâu dài.
Theo bà Cai Jianfei, thương mại sầu riêng Việt Nam - Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới, không còn chỉ chạy theo quy mô mà chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu và giá trị gia tăng.
“Những doanh nghiệp tuân thủ quy định, đầu tư bài bản và kiên trì xây dựng thương hiệu sẽ có nhiều cơ hội nắm bắt thời kỳ vàng của ngành sầu riêng trong những năm tới”, bà Cai Jianfei chia sẻ.