Sầu riêng xuất khẩu lại bị ách tắc kiểm nghiệm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo nóng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có công văn gửi các đơn vị thuộc bộ, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ sở kiểm nghiệm nông sản về việc tháo gỡ khó khăn trong kiểm nghiệm nhằm thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng và nông sản. Theo bộ, trong thời gian qua hoạt động xuất khẩu sầu riêng và một số nông sản chủ lực gặp nhiều khó khăn do ách tắc ở khâu kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu. Do vậy tình trạng này đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thụ sản phẩm, thu nhập của người dân cũng như hoạt động của doanh nghiệp. Để kịp thời khắc phục, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động làm việc với doanh nghiệp, hợp tác xã để hỗ trợ tiêu thụ, kết nối thị trường, tháo gỡ ngay các vướng mắc trong sản xuất, thu hoạch, sơ chế, đóng gói và lưu thông sầu riêng và nông sản. Tăng cường quản lý vùng trồng và cơ sở đóng gói để bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định của thị trường nhập khẩu. Bộ cũng đề nghị các địa phương chỉ đạo các cơ sở kiểm nghiệm thuộc phạm vi quản lý tăng cường năng lực, nhân lực và trang thiết bị để đẩy nhanh tiến độ kiểm nghiệm và không để xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài. Đồng thời cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các cơ sở có hành vi gây khó khăn, chậm trễ hoặc không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ theo quy định. Đối với các cơ sở kiểm nghiệm nông sản, bộ yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực, bố trí làm việc linh hoạt, kể cả ngoài giờ khi cần thiết để rút ngắn thời gian kiểm nghiệm. "Các đơn vị phải thực hiện nghiêm trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng né tránh, chậm trễ hoặc từ chối kiểm nghiệm không có lý do chính đáng và công khai, minh bạch quy trình, thời gian, chi phí kiểm nghiệm" - bộ nhấn mạnh. Bộ giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chủ trì làm việc, trao đổi với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đề nghị phía bạn khẩn trương công nhận bổ sung các phòng kiểm nghiệm mới đã nộp hồ sơ và xem xét, đánh giá hồ sơ để công nhận lại các phòng kiểm nghiệm bị đình chỉ. Thực hiện thông báo công khai danh sách các phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận hoặc tạm đình chỉ. Đồng thời cần rà soát, cảnh báo các vùng trồng có nguy cơ ô nhiễm cadimi (Cd) cao và hướng dẫn địa phương áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp để đáp ứng quy định của thị trường tiêu thụ. Bộ giao Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục chỉ định cơ sở kiểm nghiệm và rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm đối với nông lâm thủy sản đáp ứng yêu cầu nước nhập khẩu. Trước đó Tuổi Trẻ Online đưa tin, những ngày gần đây hàng trăm xe container chở sầu riêng từ các tỉnh, thành phía Nam bất ngờ tập kết, đậu kín bến xe Dầu Giây (Đồng Nai) chờ lấy mẫu kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu. Trong khi đó, thời gian gần đây, giá sầu riêng ở khu vực miền Tây cũng giảm sâu, giá sầu riêng Ri6 bán xô tại vườn ở khu vực Đồng Tháp, Vĩnh Long chỉ khoảng 28.000 - 35.000 đồng/kg tùy loại. Là địa phương có hơn 32.000ha sầu riêng, lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp cho rằng ngành hàng này đang đối mặt với "ba nút thắt" lớn. Thứ nhất, do áp lực cạnh tranh và giá giảm khi trùng thời điểm với sầu riêng Thái Lan, tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt tại thị trường Trung Quốc. Thứ hai, "điểm nghẽn" tại các phòng kiểm nghiệm. Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp phản ánh tình trạng các trung tâm kiểm nghiệm bị quá tải hoặc tạm dừng nhận mẫu từ khu vực miền Tây. Điều này khiến doanh nghiệp bị động trong việc hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu. Thứ ba, tình trạng trái sầu riêng bị cảnh báo nhiễm kim loại nặng (cadimi) và chất vàng O đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. Việc ách tắc kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu từng xảy ra hồi tháng 10-2025, khi đó một số phòng kiểm nghiệm tạm ngừng hoạt động do bảo trì, hỏng thiết bị hoặc chờ được đánh giá lại khiến việc xuất khẩu sầu riêng ở Đắk Lắk bị ùn ứ, ách tắc nhiều ngày.