Vì sao rau phun thuốc, thịt bẩn vẫn lọt ra thị trường?

Trao đổi với Tuổi Trẻ mới đây, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, đánh giá tình trạng rau trồng bị phun thuốc bảo vệ thực vật vô tội vạ, hay nuôi heo dùng chất cấm, kinh doanh thịt bẩn vẫn còn xảy ra.

Còn bất an với rau, thịt bẩn

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, việc sớm có thêm những giải pháp để kiểm soát, sàng lọc kỹ chất lượng rau củ, thịt, cá… ngay tại vùng sản xuất là rất cần thiết, bởi điều này giúp hạn chế rất lớn mối nguy về mất an toàn thực phẩm khi hàng hóa chuyển về thị trường TP.HCM.

"Nếu không kiểm soát tốt chất lượng ngay tại vùng sản xuất thì khâu kiểm soát chất lượng về sau sẽ rất vất vả nhưng khó đạt hiệu quả cao, thậm chí vô nghĩa vì chỉ lo giải quyết phần ngọn", bà Lan đánh giá.

Theo bà Lan, thời gian qua TP.HCM đã có nhiều giải pháp để tăng kiểm soát, trong đó điểm nhấn là phối hợp nhiều địa phương triển khai Đề án "Chuỗi thực phẩm an toàn" và đồng thời triển khai định hướng hợp tác với Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành giai đoạn 2026-2030.

Ngoài ra đơn vị đã có văn bản đề nghị các sở, ngành, UBND các phường, xã, đặc khu… đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các đơn vị sản xuất, kinh doanh sử dụng nguyên liệu thuộc "Chuỗi thực phẩm an toàn" tại bếp ăn tập thể của trường học, khu công nghiệp, khu chế xuất.

Trong khi đó trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM cho biết sau vụ 10.000 tấn thịt heo tại Đồng Nai nhiễm chất cấm bị phát hiện và xử lý, mối nguy về heo, gà nhiễm chất cấm, thịt bẩn vẫn còn hiện diện.

"Đặc biệt, nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, nhiều thương lái chọn gom heo về các tỉnh thành để giết mổ theo dạng thủ công, thiếu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng, điều này tìm ẩn nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm. Do đó ngành thú y sẽ phối hợp các đơn vị liên quan tăng cường kiểm soát các cửa ngõ ra vào TP.HCM để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các mối nguy", vị này nói.

Phải kiểm soát từ trang trại

Theo lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, với phần lớn nguồn cung rau củ, thịt, cá... cho TP.HCM đến từ nhiều tỉnh thành, chỉ mình cơ quan chức năng kiểm soát là không xuể, mà rất cần thêm những mô hình như "Từ trang trại đến bàn ăn" mà siêu thị MM Mega Market đang triển khai đến nông dân tại Lâm Đồng.

"Nếu có nhiều mô hình này triển khai hiệu quả, người nông dân sẽ tuân thủ quy trình sản xuất theo hướng dẫn, đảm bảo chất lượng hàng hóa, bù lại được siêu thị bao tiêu đầu ra với giá tốt. Còn siêu thị có được nguồn cung chất lượng, ổn định", bà Lan khẳng định.

Mới đây, tại chương trình đánh dấu hành trình 20 năm của MM Mega Market "Từ trang trại đến bàn ăn" ở Lâm Đồng, ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng giám đốc điều hành MM Mega Market Việt Nam, khẳng định chiến lược "Từ trang trại đến bàn ăn" là nền tảng để doanh nghiệp tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ vùng sản xuất đến người tiêu dùng, đặc biệt hàng hóa cho những thị trường lớn như TP.HCM.

Theo ông Toàn, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là bước phát triển tiếp theo của chương trình thông qua việc nâng cấp hệ thống thu mua, mở rộng quy mô liên kết và nâng cao giá trị nông sản Lâm Đồng.

Việc mở rộng liên kết này không chỉ góp phần ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho người sản xuất mà còn tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang phát triển chuỗi giá trị hiện đại, minh bạch và bền vững.

Chia sẻ thêm, ông Kim Myungsu, Giám đốc thương mại MM Mega Market Việt Nam, nhấn mạnh sau gần 20 năm đồng hành cùng nông dân Lâm Đồng, doanh nghiệp đã xây dựng mạng lưới 52 đối tác cung ứng, trong đó có 8 hợp tác xã, với tổng diện tích vùng trồng liên kết khoảng 450ha. Sản lượng thu mua đạt khoảng 9.000 tấn/năm, tương ứng giá trị khoảng 165 tỉ đồng.

"Điểm cốt lõi của mô hình không chỉ nằm ở việc tổ chức thu mua mà còn ở quá trình đồng hành cùng người sản xuất, từ hướng dẫn kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình canh tác đến kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường", ông Kim Myungsu nhấn mạnh.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, mô hình từ "Trang trại đến bàn ăn" được MM triển khai thời gian qua là mô hình mẫu, đạt hiệu quả để nhiều bên có thể học hỏi và áp dụng.

Tại địa phương, ngành nông nghiệp đang và sẽ triển khai nhiều giải pháp để tăng kiểm soát như đồng bộ quản lý mã số vùng trồng, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc để minh bạch thông tin từ nông trại đến bàn ăn; triển khai các chính sách hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; tăng cường năng lực khâu đóng gói và sơ chế...

Lãnh đạo MM Mega Market Việt Nam vừa công bố chiến lược phát triển bền vững chuỗi cung ứng nông sản giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, đơn vị đặt mục tiêu nâng sản lượng thu mua từ 9.000 tấn lên 15.000 tấn/năm; mở rộng mạng lưới lên 120 đối tác nông dân, hợp tác xã và phát triển 1.000ha vùng trồng liên kết đạt chuẩn, gấp hơn hai lần quy mô hiện nay.