Xuất khẩu cà phê: Tăng sản lượng chưa đủ tạo lợi thế cạnh tranh

Xuất khẩu cà phê: Tăng sản lượng chưa đủ tạo lợi thế cạnh tranh
Sản lượng tăng nhưng giá xuất khẩu giảm sâu
Trong 10 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 1,56 triệu tấn cà phê, thu về 7,08 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, sản lượng tăng 18,5% nhưng kim ngạch giảm 5,2%. Giá xuất khẩu bình quân đạt 4.527 USD/tấn, giảm khoảng 20%.
Diễn biến này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đối với cà phê Việt Nam. Dù lượng hàng xuất khẩu tăng, giá bán bình quân giảm khiến thành quả về sản lượng chưa chuyển hóa thành giá trị kinh tế tương ứng.
Trên thị trường thế giới, nguồn cung gia tăng từ Brazil đang tạo sức ép đáng kể. Trong tháng 10, xuất khẩu cà phê nhân của quốc gia Nam Mỹ đạt 287.300 tấn, tăng 23,3% so với cùng kỳ. Sản lượng Arabica năm 2026 ước đạt 48,2 triệu bao, tăng 34,8%.
Trong khi đó, giá Robusta có dấu hiệu phục hồi nhẹ đầu tháng 11 nhờ nguồn cung đầu vụ tại Việt Nam chưa dồi dào. Tuy nhiên, khi bước vào cao điểm thu hoạch tại Tây Nguyên, lượng hàng đưa ra thị trường dự kiến tăng nhanh. Giá cà phê trong nước đầu tháng 11 đã giảm còn 84.400-85.000 đồng/kg, thấp hơn 500-1.200 đồng/kg so với cuối tháng trước.
Những biến động trên cho thấy hoạt động xuất khẩu cà phê vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ cung cầu và giá nguyên liệu quốc tế. Nếu tiếp tục cạnh tranh chủ yếu bằng sản lượng, doanh nghiệp sẽ khó cải thiện biên lợi nhuận khi nguồn cung toàn cầu gia tăng.
Chế biến sâu để tạo dư địa tăng trưởng
Xét theo thị trường, EU tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm 40,9% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam. Trong 10 tháng, xuất khẩu sang khu vực này đạt 681.800 tấn, trị giá 2,89 tỷ USD, tăng 25% về lượng nhưng giảm 3,9% về giá trị.
Hoa Kỳ ghi nhận kết quả tích cực hơn khi lượng xuất khẩu đạt 109.800 tấn, trị giá 471,1 triệu USD, tăng lần lượt 47% và 15,7%. Xuất khẩu sang Nga tăng 30,3%, Trung Quốc tăng 49%. Đây là những thị trường có tiềm năng để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng hiện diện.
Ngược lại, xuất khẩu sang một số thị trường suy giảm. Đáng chú ý, tại Hàn Quốc, thị phần cà phê Việt Nam giảm từ 19,04% xuống 15,88% trong 9 tháng đầu năm. Việt Nam hiện là nguồn cung lớn thứ ba tại thị trường này, sau Brazil và Colombia.
Thực tế cho thấy lợi thế về sản lượng chưa đủ bảo đảm vị thế cạnh tranh lâu dài. Doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến chất lượng nguyên liệu, tính ổn định của sản phẩm và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn riêng của từng thị trường.
Một trong những hướng đi quan trọng là tăng tỷ trọng cà phê chế biến sâu, phát triển các sản phẩm rang xay, hòa tan và những dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Kết quả xuất khẩu sang Trung Quốc cho thấy phân khúc cà phê hòa tan đang mở ra thêm cơ hội gia tăng giá trị.
Bên cạnh đầu tư công nghệ chế biến, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu, thu hoạch, phơi sấy đến bảo quản và xuất khẩu. Truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và phát triển vùng nguyên liệu bền vững cũng cần được quan tâm.
Khi giá xuất khẩu bình quân giảm 20%, tăng sản lượng không còn là lợi thế duy nhất. Chuyển từ cạnh tranh bằng khối lượng sang chất lượng, chế biến và thương hiệu sẽ quyết định khả năng nâng cao giá trị của cà phê Việt Nam trong thời gian tới.
Nam Sơn (t/h)
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.