Xuất khẩu sầu riêng tháng 9 bất ngờ sụt giảm, bài toán đa dạng hóa thị trường

Đang tải bình luận…

TT

Thanh Trà

Xuất khẩu sầu riêng Việt Nam trong tháng 9/2026 giảm mạnh sau chuỗi 4 tháng tăng trưởng liên tiếp. Kim ngạch 9 tháng đạt hơn 3,45 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ, thị trường Trung Quốc vẫn chiếm gần 96% tổng giá trị xuất khẩu.

Xuất khẩu sầu riêng tháng 9 giảm sâu sau 4 tháng tăng trưởng

Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam thu về hơn 3,45 tỷ USD từ xuất khẩu sầu riêng, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, diễn biến theo từng tháng cho thấy hoạt động xuất khẩu vẫn đối mặt với nhiều biến động.

Sau 4 tháng tăng trưởng liên tiếp từ tháng 5 đến tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng bất ngờ giảm trong tháng 9, chỉ đạt gần 750 triệu USD. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức 956 triệu USD của tháng 8 và kết quả cùng kỳ năm 2025.

Trước đó, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 8 tăng 62% so với cùng kỳ, tạo kỳ vọng mặt hàng này có thể lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD trong một tháng. Tuy nhiên, kết quả tháng 9 khiến kỳ vọng này chưa thể trở thành hiện thực.

Lý giải nguyên nhân, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết thời tiết tại khu vực Tây Nguyên trong tháng 9 diễn biến thất thường, mưa lớn kéo dài làm ảnh hưởng đến chất lượng trái và tỷ lệ sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu những tháng đầu năm cũng gặp khó khăn do vùng trồng tại miền Tây chịu ảnh hưởng từ vấn đề dư lượng cadimi.

Trong giai đoạn chính vụ tại miền Đông và Tây Nguyên, giá sầu riêng cũng thấp hơn cùng kỳ năm trước. Những yếu tố này khiến kết quả xuất khẩu chưa đạt kỳ vọng, dù kim ngạch chung vẫn tăng so với năm 2025.

Theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả năm 2026 có thể đạt 4,5–4,7 tỷ USD, thấp hơn kỳ vọng đưa mặt hàng này vượt mốc 5 tỷ USD. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm sầu riêng đông lạnh và chế biến đang tăng trưởng tích cực, góp phần bù đắp một phần khó khăn của xuất khẩu sầu riêng tươi.

Gần 96% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng tập trung tại Trung Quốc

Một vấn đề đáng chú ý của ngành sầu riêng Việt Nam là mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 3,3 tỷ USD, tăng 27,6% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 95,5% tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng của cả nước.

Tỷ trọng này tăng so với mức 93,5–93,6% cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, khoảng cách giữa Trung Quốc và các thị trường còn lại khá lớn. Papua New Guinea đứng thứ hai với kim ngạch 37,68 triệu USD, tiếp đến là Hong Kong với 36,7 triệu USD và Mỹ với gần 20,5 triệu USD.

Theo đại diện Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ đặc biệt quan trọng do người tiêu dùng nước này ưa chuộng sầu riêng tươi. Trong khi đó, nhiều thị trường khác chủ yếu nhập khẩu sản phẩm cấp đông, tách múi và chế biến, khiến khả năng thay thế thị trường Trung Quốc trong thời gian ngắn còn hạn chế.

Việc tập trung phần lớn kim ngạch vào một thị trường cũng khiến ngành sầu riêng dễ chịu tác động nếu hoạt động nhập khẩu hoặc kiểm soát chất lượng tại Trung Quốc thay đổi. Khi hàng hóa không thể thông quan đúng tiến độ, nguy cơ ùn ứ tại kho đóng gói tăng lên, gây áp lực tiêu thụ và giá bán đối với doanh nghiệp, người trồng.

Trong bối cảnh đó, đa dạng hóa thị trường được xem là một trong những hướng đi cần thiết để mở rộng đầu ra cho sầu riêng Việt Nam. Doanh nghiệp có thể khai thác thêm các thị trường như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia, đồng thời phát triển nhóm sản phẩm đông lạnh, chế biến nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.

Để thực hiện mục tiêu này, việc kiểm soát chất lượng cần được triển khai xuyên suốt từ vùng trồng đến khâu đóng gói và bảo quản. Các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói cần được đáp ứng theo quy định của từng thị trường. Cùng với đó, đầu tư kho lạnh, công nghệ cấp đông và chế biến sâu sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng khả năng tiếp cận những phân khúc tiêu thụ khác nhau.

Theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả năm 2026 có thể đạt 4,5–4,7 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước. Kết quả này phụ thuộc vào khả năng duy trì chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu và mở rộng thị trường tiêu thụ trong những tháng cuối năm.

Nguồn:

Chất lượng Việt Nam Online