Xuất khẩu thủy sản 9 tháng đạt 9,17 tỷ USD

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tháng 9/2026 ước đạt 1,17 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản 9 tháng đầu năm 2026 đạt 9,17 tỷ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản là 3 thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 23,7%, 15,7% và 14%.

So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu thủy sản 8 tháng đầu năm 2026 sang thị trường Trung Quốc tăng 33,9%, thị trường Hoa Kỳ tăng 1,5%, thị trường Nhật Bản tăng 2,8%. Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu thủy sản tăng mạnh nhất ở thị trường Brazil với mức tăng 46,1% và giảm mạnh nhất ở thị trường Bỉ với mức giảm 8,2%.

Từ tháng 9 đến cuối năm, nhu cầu lễ hội và chu kỳ bổ sung tồn kho có thể giữ kim ngạch ở mức cao, nhưng rủi ro chính sách sẽ quyết định cơ cấu tăng trưởng.

Với tôm, kết quả thuế chống bán phá giá cuối tháng 9 cùng thuế Điều 301 sẽ chi phối đơn hàng Mỹ, giá chào và tốc độ chuyển hướng thị trường.

Với cá tra, POR21 khiến triển vọng tại Mỹ kém thuận lợi hơn, trong khi EU và Trung Quốc tiếp tục là hai điểm bù quan trọng.

Đối với cá ngừ, mực - bạch tuộc và hải sản khai thác khác, thẻ vàng IUU, hệ thống CATCH của EU và yêu cầu truy xuất sâu hơn sẽ hạn chế khả năng tận dụng đơn hàng. Tại Mỹ, Đạo luật bảo vệ thú biển (MMPA) hay gần đây là Dự luật Thực thi đối với cá hồng và cá ngừ khai thác bất hợp pháp (Illegal Red Snapper and Tuna Enforcement Act) nếu được ban hành sẽ tiếp tục nâng yêu cầu kiểm soát nguồn gốc thủy sản nhập khẩu.

Điều này đồng nghĩa với việc lợi thế về sản lượng hay năng lực chế biến sẽ không còn đủ để bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường. Doanh nghiệp phải chứng minh được tính hợp pháp của nguyên liệu, nguồn gốc khai thác và tính minh bạch của chuỗi cung ứng. Những lô hàng thiếu hồ sơ, dữ liệu không đồng nhất hoặc không thể truy xuất đến nguồn khai thác có nguy cơ bị kiểm tra chặt hơn, kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí, thậm chí mất cơ hội tiếp cận các thị trường giá trị cao.

Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho hay, mục tiêu xuất khẩu thủy sản đạt 12 tỷ USD trong năm 2026 vẫn khả thi nếu nhu cầu Trung Quốc - Hồng Kông duy trì và đơn hàng mùa cao điểm không gián đoạn. Tuy nhiên, đà tăng quý IV có thể thấp hơn 8 tháng đầu năm: Tôm tăng chậm, cá tra dựa vào thị trường ngoài Mỹ, cá ngừ khó bứt phá, còn mực - bạch tuộc, cua ghẹ và nhuyễn thể là các điểm sáng chọn lọc. Tăng trưởng đang chuyển thành cuộc đua về thị trường, hồ sơ và sức chịu đựng trước chi phí thương mại.

Ở chiều ngược lại, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu thủy sản của Việt Nam đạt 2,44 tỷ USD, tăng nhẹ 0,6% so với cùng kỳ năm 2025.