5 định hướng trụ cột của chăn nuôi Hải Phòng

Tập trung vào chất lượng, sự bền vững

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng vừa tổ chức Diễn đàn khuyến nông năm 2026 với chủ đề “Chăn nuôi an toàn sinh học gắn với kinh tế tuần hoàn và kiểm soát dịch bệnh hiệu quả”. Các chuyên gia, nhà quản lý và người dân đã trao đổi thẳng thắn, cởi mở để làm rõ một số vấn đề như: Mở rộng áp dụng an toàn sinh học, xây dựng cơ sở và vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh một cách thực chất; nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo và kiểm soát dịch bệnh từ sớm, từ xa, giảm thấp nhất thiệt hại cho người chăn nuôi; những công nghệ và mô hình kinh tế tuần hoàn phù hợp với điều kiện thực tế của Hải Phòng...

Ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, chăn nuôi hiện giữ vai trò then chốt khi đóng góp tới 32% giá trị sản xuất nông nghiệp của Thành phố. Tính đến hết năm 2025, giá trị sản xuất ngành đạt trên 13.047 tỷ đồng. Hiện toàn Thành phố có hơn 1.000 trang trại, đàn vật nuôi tại khu vực trang trại chiếm trên 51% tổng đàn.

"Chúng ta cần thay đổi cách nhìn. Chất thải chăn nuôi không chỉ là thứ phải xử lý, nếu được áp dụng công nghệ phù hợp, hoàn toàn có thể trở thành nguồn tài nguyên và tạo ra giá trị kinh tế", ông Vũ Bá Công nhấn mạnh.

Dù đạt được những con số ấn tượng về tăng trưởng, lãnh đạo ngành nông nghiệp Hải Phòng cũng thẳng thắn thừa nhận dư địa phát triển vẫn còn rất lớn nếu giải quyết được ba "nút thắt", đó là chăn nuôi nông hộ còn chiếm tỷ trọng cao, liên kết chuỗi chưa chặt chẽ và thách thức ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, cần chuyển mạnh tư duy từ “có dịch mới chống” sang chủ động phòng bệnh để hạn chế dịch bệnh xảy ra. An toàn sinh học phải trở thành phương thức sản xuất thường xuyên, từ quản lý con giống, thức ăn, nguồn nước, kiểm soát người và phương tiện ra vào, vệ sinh tiêu độc khử trùng, tiêm phòng đến quản lý đàn và xử lý chất thải.

Thứ hai, liên kết giữa người chăn nuôi với doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giết mổ, chế biến và thị trường chưa thật sự chặt chẽ. Sản xuất còn có lúc thiếu ổn định, đầu ra và giá cả còn biến động, giá trị gia tăng trong chuỗi chưa cao.

Thứ ba là, xử lý chất thải chăn nuôi và bảo vệ môi trường ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây chính là tinh thần của kinh tế tuần hoàn: Chất thải có thể trở thành phân bón hữu cơ, khí sinh học, năng lượng hoặc đầu vào cho những quá trình sản xuất khác, qua đó vừa giảm ô nhiễm, giảm phát thải, vừa tiết kiệm chi phí và tăng thu nhập cho người chăn nuôi.

Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận tại Diễn đàn là thay đổi tư duy trong phòng chống dịch bệnh. Nhìn lại bài học từ dịch tả lợn châu Phi (2019) gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách Thành phố, các chuyên gia khẳng định chăn nuôi an toàn sinh học là "tuyến phòng vệ" đầu tiên và rẻ nhất.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng cho biết, Thành phố đang hướng tới mục tiêu đến năm 2050 tổng đàn vật nuôi trong quy mô trang trại đạt trên 65%. Để đạt được điều này, người chăn nuôi cần chuyển từ tư duy "có dịch mới chống" sang quản lý nguy cơ ngay từ khâu chọn giống, thức ăn và nguồn nước.

Đặc biệt, người dân phải kê khai khi chăn nuôi. "Nhiều hộ khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh như bão số 3 vừa qua đã không được nhận hỗ trợ vì không kê khai số lượng đàn với chính quyền xã. Việc kê khai không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi sát sườn của người dân khi rủi ro xảy ra", ông Hùng lưu ý.

Thành phố Hải Phòng đã tích hợp quy hoạch 59 vùng chăn nuôi tập trung vào quy hoạch chung với tổng diện tích hơn 1.500ha. Trong giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố triển khai Nghị quyết số 7 của Ban Thường vụ Thành ủy, tập trung đầu tư hạ tầng đồng bộ đường, điện, hệ thống cấp thoát nước tại các vùng sản xuất tập trung.

Các hộ dân có thể liên hệ chính quyền cấp xã để nắm bắt quy hoạch cụ thể và chủ động phương án đầu tư vào các khu sản xuất công nghệ cao. "Xu hướng tất yếu là giảm dần chăn nuôi nông hộ trong khu dân cư và phát triển chăn nuôi trang trại quy mô lớn để đảm bảo an toàn dịch bệnh và môi trường", ông Hùng chia sẻ.

5 định hướng trụ cột

Tại Diễn đàn, vấn đề đầu ra và thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng như gà đồi được các đại biểu quan tâm trao đổi. Ông Phạm Văn Tú (phường Chu Văn An) đặt câu hỏi về cách thức đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và nâng cao giá bán. Giải đáp vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Quảng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn TP Hải Phòng cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay là tình trạng sản xuất đơn lẻ.

"Để vào được siêu thị hay sàn thương mại điện tử, sản phẩm phải đồng nhất và số lượng đủ lớn. Các hộ cần liên kết thành tổ hợp tác hoặc hợp tác xã để mua chung đầu vào, bán chung đầu ra thông qua hợp đồng với doanh nghiệp. Đây là cách duy nhất để tránh bị thương lái ép giá", ông Quảng nhấn mạnh.

Về mặt kỹ thuật thương hiệu, bà Phạm Thị Sen Quỳnh - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố lưu ý các hộ chăn nuôi gà đồi cần thống nhất về con giống (lai chọi, lai Hồ hoặc ri lai) và quy trình chăn thả. Việc mỗi hộ nuôi một giống khác nhau khiến sản phẩm không đạt tiêu chuẩn về chỉ dẫn địa lý, gây khó khăn cho việc bảo hộ thương hiệu ở quy mô quốc tế.

Trước băn khoăn của nhiều hộ chăn nuôi về việc muốn mở rộng quy mô nhưng vướng quỹ đất và môi trường, đại diện Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng thông tin, Thành phố đã tích hợp quy hoạch 59 vùng chăn nuôi tập trung với tổng diện tích trên 1.500ha. Trong giai đoạn 2026- 2030, Hải Phòng sẽ đầu tư mạnh vào hạ tầng đường điện, hệ thống thoát nước cho các khu vực này.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính, hỗ trợ xúc tiến thương mại và xây dựng các chuỗi liên kết giá trị cao, đưa ngành chăn nuôi Hải Phòng phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Tổng kết Diễn đàn, ông Vũ Bá Công - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Bá Công nhấn mạnh, Hải Phòng không khuyến khích phát triển chăn nuôi bằng mọi giá mà tập trung vào chất lượng và sự bền vững.

"Sở cam kết đồng hành cùng bà con, từ việc hỗ trợ kỹ thuật đến xúc tiến thương mại. Tuy nhiên người chăn nuôi phải thay đổi tư duy từ sản xuất tự phát sang sản xuất có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường hiện đại", ông Công kết luận.

Tại Diễn đàn, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng thông tin về định hướng của Thành phố về chăn nuôi trong thời gian tới với 5 trụ cột: Mở rộng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh, chuyển mạnh từ "chống dịch" sang "quản trị nguy cơ"; ứng dụng công nghệ tuần hoàn để xử lý chất thải thành tài nguyên; thúc đẩy chuyển đổi số để giảm chi phí, tăng năng suất; hình thành các chuỗi liên kết giá trị giữa hộ chăn nuôi - HTX - doanh nghiệp; xây dựng thương hiệu nông sản Hải Phòng gắn với tiêu chuẩn OCOP và chỉ dẫn địa lý.