Bền bỉ làm nông nghiệp hữu cơ giữa lòng TP.HCM

Kiên trì cải tạo đất, kiểm soát chất lượng

Nằm bên đường Nguyễn Hữu Thọ đông đúc, những vườn rau, hàng cây và ao nước của trang trại thuộc Công ty TNHH Nông nghiệp Nhất Thống tại xã Nhà Bè tạo nên một khoảng xanh giữa dòng xe và những khu nhà cao tầng.

Trang trại mang thương hiệu Everyday Organic được ông Phạm Hữu Thời gây dựng qua nhiều năm cải tạo đất và và theo đuổi những yêu cầu kỹ thuật khắt khe của nông nghiệp hữu cơ.

Sinh ra trong gia đình thuần nông, ông Phạm Hữu Thời, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Nhất Thống, từng trăn trở trước tình trạng sản xuất thực phẩm thiếu an toàn. Những sản phẩm ấy cũng xuất hiện trong bữa ăn của chính gia đình ông.

Đã có chỗ đứng trong ngành in ấn, ông Thời vẫn quyết định đầu tư vào nông nghiệp hữu cơ. Trước khi bắt tay làm, ông tìm hiểu kiến thức, tham quan các mô hình trong và ngoài nước. Tuy nhiên, thực tế sản xuất đặt ra nhiều khó khăn hơn dự tính.

Đất trang trại vốn hoang hóa, nhiễm phèn, pha nhiều sét và nghèo dinh dưỡng. Cây trồng khó phát triển, buộc doanh nghiệp dành nhiều thời gian, nguyên liệu và chi phí để cải tạo.

Từ đầu năm 2013, quá trình xử lý đất được triển khai. Theo ông Thời, riêng việc điều chỉnh độ pH cần tới 6 tấn vôi/ha, gấp ba lần một số vùng đất thông thường.

“Toàn bộ tài sản dành dụm bao nhiêu năm, tôi dốc hết vào đây”, ông Thời kể. Có những đêm ông thức trắng, lo hàng chục tỷ đồng đầu tư xuống đất không mang lại kết quả.

Năm 2016, sau một năm trồng, rau của trang trại đạt chứng nhận hữu cơ của Mỹ. Kết quả này tạo cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, duy trì quy trình và phát triển thương hiệu.

Trang trại rộng 12 ha, trong đó khoảng 10 ha được bố trí thành các khu vườn, ao, chuồng. Phần còn lại dành cho cây xanh, hoa và khu văn phòng. Riêng khu trồng rau có 2 ha nhà màng ứng dụng công nghệ Israel, được đầu tư gần 6 tỷ đồng, trang bị hệ thống chiếu sáng, quạt làm mát và tưới tự động.

Trong nhà màng trồng các loại rau như mồng tơi, rau dền, cải cúc, cải ngọt, đậu, cà chua, dưa chuột và rau mù tạt có nguồn giống từ Nhật Bản.

Chị Dương Thị Anh Thư, quản lý sản xuất cho biết, quy trình chăm sóc rau tuân thủ bộ tiêu chí gồm hơn 255 chỉ tiêu. Để chủ động đầu vào, trang trại tự sản xuất phần lớn cây giống tại khu vườn ươm rộng 3 sào. Các khâu làm đất, gieo hạt, tách cây đưa vào nhà màng đều được kiểm soát.

Sau thu hoạch, rau được sơ chế bằng nước sạch, xử lý vi sinh vật gây hại đường ruột, làm khô bằng máy ly tâm rồi đóng gói. Việc bảo đảm chất lượng vì vậy kéo dài từ cây giống đến sản phẩm đưa ra thị trường.

Bên cạnh rau, trang trại nuôi gà, vịt, ngỗng và chim trĩ, mỗi loại khoảng 500 con để cung cấp thịt, trứng. Theo ông Thời, sản phẩm thịt và trứng gia cầm đạt chứng nhận hữu cơ EU từ năm 2020.

Khu nuôi được bố trí để gia cầm có điều kiện vận động. Gà có nơi trú mưa nắng, ổ đẻ, sân tắm nắng, bãi cát và khu đất có rau, cỏ để kiếm ăn. Vịt, ngỗng có ao bơi lội.

Ông Thời cho biết, trang trại áp dụng quy trình yêu cầu mỗi con gia cầm có tối thiểu 4 m² không gian vận động, theo tiêu chuẩn về Phúc lợi động vật. Con giống phải rõ nguồn gốc, thức ăn đáp ứng yêu cầu hữu cơ; đất, nước và môi trường nuôi được kiểm soát.

Chi phí đầu tư ban đầu, theo ông Thời, cao hơn khoảng 30-35% so với chăn nuôi công nghiệp. Sản lượng trứng thấp hơn do đàn gà không được thúc đẩy đẻ liên tục. Phòng bệnh tập trung vào môi trường sống, với chuồng cao ráo, thoát nước tốt, thông thoáng và có vùng đệm.

Đổi lại, doanh nghiệp tìm được thị trường cho sản phẩm. Ông Thời cho biết, tại thời điểm ghi nhận trong tư liệu, trứng gà Everyday Organic có giá cao khoảng ba lần trứng công nghiệp nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Trang trại cũng tạo việc làm cho khoảng 80 lao động, với thu nhập lao động phổ thông từ 8-10 triệu đồng/tháng. Người làm việc được hướng dẫn kỹ thuật, từng bước nắm bắt và thực hành sản xuất hữu cơ.

Từ nền tảng sản xuất, ông Thời định hướng phát triển công viên nông nghiệp hữu cơ, sinh thái. Trẻ nhỏ có thể trải nghiệm trồng rau, chăm vật nuôi còn sinh viên có nơi thực tập và người muốn đầu tư có thể đến học hỏi.

Mở rộng quy mô hữu cơ trong không gian mới

Sau hợp nhất, TP.HCM có thêm các vùng sản xuất, doanh nghiệp và mô hình hữu cơ. Trong lĩnh vực trồng trọt, Thành phố có 24 cơ sở với khoảng 248 ha đạt chứng nhận hữu cơ.

Tại xã Phước Thành, trang trại Vinamit có quy mô gần 150 ha, kết hợp canh tác hữu cơ với tận dụng phụ phẩm. Vỏ mít, bã mía và phụ phẩm từ chế biến được đưa trở lại trang trại để làm phân hữu cơ, cải tạo đất. Mô hình có 25 nhà màng, cung cấp bình quân khoảng 1,5 tấn rau củ mỗi ngày cho các kênh bán lẻ.

Mỗi mô hình tổ chức sản xuất khác nhau, hướng đến một thị trường riêng nhưng cùng hướng đến kiểm soát đầu vào và nâng giá trị nông sản. Khi gắn sản xuất hữu cơ với tuần hoàn, yêu cầu đặt ra là xử lý phụ phẩm đúng quy trình để tái sử dụng, tiết kiệm tài nguyên và duy trì chất lượng sản phẩm.

Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, khoa học - công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong chuyển hướng sang nông nghiệp công nghệ cao, xanh, hữu cơ, tuần hoàn và sinh thái.

Ngày 22/7/2026, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 4514/QĐ-UBND về Chương trình phát triển nông nghiệp đô thị giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chương trình xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, sinh thái và kinh tế tuần hoàn.

Đến năm 2030, Thành phố hướng đến giá trị sản xuất bình quân tối thiểu 700 triệu đồng/ha/năm, tỷ lệ giá trị sản xuất thông qua hợp tác, liên kết đạt từ 40% trở lên. Chương trình đặt mục tiêu phát triển 1.500 ha rau đạt tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ. Các xã còn quỹ đất lớn được định hướng phát triển sản xuất tập trung, trang trại khép kín, hữu cơ và tuần hoàn.

Về hỗ trợ kỹ thuật, Chương trình khuyến nông 2026-2030 theo Quyết định 154/QĐ-UBND ngày 9/1/2026 dự kiến xây dựng khoảng 461 mô hình trình diễn, bao gồm công nghệ cao, thực hành sản xuất tốt và hữu cơ; đồng thời tư vấn, hướng dẫn các hộ tham gia mô hình.

Khung chính sách khuyến nông theo Nghị định 268/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 20/8/2026, quy định mô hình ở địa bàn thông thường được hỗ trợ tối đa 50% tổng chi phí xây dựng. Chi phí tư vấn, đào tạo để cấp chứng nhận, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm của mô hình có thể được hỗ trợ tối đa 100%, theo điều kiện và quy định áp dụng.

Những định hướng và chính sách này tạo thêm điều kiện để người sản xuất tiếp cận kỹ thuật, chuẩn hóa chất lượng và liên kết thị trường. Với các trang trại hữu cơ, sự đồng hành ấy cần gắn với khả năng duy trì quy trình và đầu ra, giúp người làm nông đủ sức theo đuổi một hướng sản xuất lâu dài.