Bo có tác dụng gì đối với quá trình ra hoa, đậu quả?

Bo (Boron) là vi lượng đặc biệt quan trọng cho ra hoa, thụ phấn và đậu quả: giúp hạt phấn nảy mầm, ống phấn dài ra để thụ tinh, hoa khỏe, ít rụng, đồng thời giúp vận chuyển đường và canxi đến hoa, quả. Cây thiếu bo thường ra hoa ít, hoa dị dạng, rụng hoa, rụng quả non nhiều, quả méo, nứt, hạt lép. Tuy nhiên bo có khoảng an toàn hẹp: thiếu thì hại, mà thừa một chút cũng dễ gây ngộ độc, cháy lá.

Vai trò của bo trong ra hoa, đậu quả

1. Thụ phấn, thụ tinh

• Bo giúp hạt phấn nảy mầm và ống phấn phát triển xuyên qua vòi nhụy để thụ tinh.
• Thiếu bo, hạt phấn yếu, ống phấn ngắn → thụ tinh thất bại, hoa rụng.

2. Phân hóa mầm hoa

• Hỗ trợ hình thành mầm hoa khỏe, hoa đều.

3. Vận chuyển đường và canxi

• Bo giúp vận chuyển đường từ lá về hoa, quả.
• Hỗ trợ sử dụng canxi → cuống hoa, quả chắc, giảm rụng, giảm nứt quả.

4. Phát triển mô non

• Cần cho phân chia tế bào ở đọt, đầu rễ, hoa, quả non.

Dấu hiệu cây thiếu bo

• Đọt non chùn, chết đọt, ra nhiều chồi phụ.
• Lá non dày, giòn, nhăn, biến dạng.
• Hoa ít, hoa dị dạng, rụng hoa nhiều.
• Quả non rụng; quả méo, nứt, có vết sần, bên trong có vết thâm (ví dụ quả cam, bưởi sượng, có sạn; sầu riêng méo múi).
• Hạt lép (ở cây lấy hạt, như cà phê, lạc).

Cây nào cần chú ý bo?

• Cây ăn trái: sầu riêng, xoài, nhãn, vải, cam, bưởi, bơ.
• Cây công nghiệp: cà phê, hồ tiêu, điều.
• Rau, màu: súp lơ, cải, cà chua, dưa, đậu phộng.

Bổ sung bo như thế nào?

Phun qua lá (phổ biến nhất khi ra hoa)

• Phun trước khi hoa nở (giai đoạn nụ) và sau khi đậu quả non.
• Thường dùng chế phẩm bo riêng hoặc canxi – bo, đúng nồng độ trên nhãn.
• Phun sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun lên hoa đang nở rộ ở nồng độ cao.

Bón gốc

• Bón phân có bo (như borax, NPK có bổ sung bo) cùng các đợt bón phân trong mùa mưa.
• Liều bón gốc rất nhỏ, cần trộn đều với phân khác để rải đều.

Lưu ý: dễ ngộ độc bo

• Khoảng giữa đủ và thừa rất hẹp.
• Ngộ độc bo: mép lá, chóp lá vàng rồi cháy nâu, bắt đầu từ lá già.
• Không tự tăng nồng độ, không phun quá nhiều lần liên tiếp, không cộng dồn nhiều sản phẩm cùng chứa bo.
• Đất cát, đất chua, mưa nhiều dễ thiếu bo; đất kiềm hoặc vừa bón vôi nhiều thì bo khó được hấp thu.

Kết hợp với dinh dưỡng khác

• Bo + canxi: giảm rụng, giảm nứt quả.
• Bo + kẽm: hỗ trợ ra hoa, phát triển đọt.
• Không thay thế được phân lân, kali trong giai đoạn ra hoa – nuôi quả; bo chỉ là vi lượng hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp

Phun bo bao nhiêu lần trong mùa ra hoa? Thường phun 1–2 lần trước nở hoa và 1–2 lần sau đậu quả, cách nhau theo hướng dẫn trên nhãn. Không nên phun quá dày.

Phun bo lúc hoa nở có hại không? Phun đúng nồng độ, vào lúc mát thì thường không hại. Phun đậm đặc lên hoa đang nở có thể làm cháy hoa.

Vì sao đã phun bo mà vẫn rụng hoa? Rụng hoa còn do thiếu nước, mưa lúc hoa nở, cây ra đọt, nấm bệnh, côn trùng hoặc thiếu thụ phấn. Bo chỉ giải quyết được phần do thiếu bo.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.