Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo kết quả triển khai mô hình chính quyền hai cấp

Về kết quả triển khai

Thứ nhất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát ban hành và trình cấp có thẩm quyền ban hành kịp thời, đầy đủ các văn bản pháp luật để thực hiện mô hình tổ chức bộ máy các cấp và các Bộ để hạn chế vướng mắc trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Bộ đã chủ động rà soát 1.055 văn bản trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đang được phân cấp và rà soát 265 văn bản quy định liên quan đến thủ tục hành chính cấp huyện cần đề xuất phương án xử lý, phân định và phân quyền. Đã thống kê, phân loại và xác định rõ thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và chính quyền địa phương.

Thứ hai, tổ chức bộ máy của Bộ, của ngành sau sáp nhập và sắp xếp đã cơ bản đi vào vận hành thông suốt; vai trò của cấp cơ sở được nâng cao, trở thành cấp hành chính cấp gần dân, trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống. Tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã sắp xếp, giảm mạnh đầu mối trực thuộc Bộ và tổ chức bên trong. Cụ thể, giảm 45% số lượng đầu mối trực thuộc Bộ , giảm 30% số lượng đơn vị sự nghiệp và giảm mạnh về số lượng đầu mối cấp phòng bên trong của từng đơn vị trực thuộc Bộ.

Đối với hệ thống tổ chức bộ máy của ngành nông nghiệp và môi trường ở địa phương, đã ban hành các văn bản hướng dẫn kịp thời để sắp xếp kiện toàn bộ máy theo mô hình chính quyền hai cấp. Thực hiện nghiêm chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền đặc biệt và của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ đã tổ chức lại hệ thống khuyến nông, đã chủ động kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện tổ chức mô hình toàn quốc để triển khai. Đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành kiện toàn bộ máy khuyến nông ở địa phương.

Thứ ba, đề xuất phân cấp, phân quyền, cố định thẩm quyền mạnh mẽ, triệt để cho các cấp chính quyền, trong đó có 441 nhiệm vụ và thẩm quyền. Các vấn đề vướng mắc phát sinh đã được Bộ và các đơn vị trực thuộc Bộ giải đáp, hướng dẫn kịp thời. Về cơ bản, Bộ đã thực hiện phân cấp, phân quyền toàn Bộ các nhiệm vụ mà địa phương có khả năng thực hiện. Bộ thực hiện các nhiệm vụ mang tính liên ngành, liên vùng và các nhiệm vụ theo đúng ước, các thỏa thuận quốc tế mà cấp Bộ phải thực hiện.

Thứ tư, quyết liệt trong việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Bộ đã tiếp tục rà soát cắt giảm 83 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ và 119 thủ tục hành chính cấp Bộ . Cắt giảm, đơn giản hóa 355/845 điều kiện kinh doanh, đạt 42%. Bãi bỏ 21/49 ngành nghề kinh doanh không đủ điều kiện đạt 43% và vượt chỉ tiêu 30% mà Chính phủ giao.

Thứ năm, chủ động hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc cho địa phương. Bộ đã thành lập 10 đoàn công tác, phân công các đồng chí lãnh đạo Bộ làm trưởng đoàn, cử 34 công chức về địa phương để hỗ trợ xây dựng sổ tay và tổ chức nhiều hoạt động hướng dẫn nghiệp vụ cho chính quyền địa phương đặc biệt tại cơ sở.

Thứ sáu, Bộ đã chủ động, nỗ lực cao độ trong triển khai thực hiện chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ . Bộ đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an thực hiện kết nối đồng bộ 2 cơ sở dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản cũng đã chính thức được đưa vào vận hành, triển khai xây dựng ứng dụng để tích hợp cơ sở dữ liệu. Sắp tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và đề xuất cho ban hành trong tháng 9 năm nay.

Thứ bảy, Bộ đã nghiêm túc triển khai thực hiện việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công sau sáp nhập. Bộ đã ban hành các quyết định chuyển giao cơ sở nhà đất, nhà đất dôi dư hoặc không còn nhu cầu về địa phương để quản lý và xử lý với số lượng là 198 cơ sở nhà đất và hiện nay đang tiếp tục sắp xếp.

Về hạn chế, vướng mắc

Dù hệ thống pháp luật chuyên ngành đã được rà soát, đã sửa đổi để phục vụ mô hình chính quyền ba cấp, nhưng một số lĩnh vực thì vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và cần tiếp tục hoàn thiện.

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thời gian đầu áp lực rất lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp cơ sở. Chất lượng nguồn lực chưa đồng đều, có nơi còn thiếu cán bộ chuyên sâu, đặc biệt là chuyên môn về nông nghiệp và môi trường. Cơ sở dữ liệu chuyên ngành còn phân tán, thiếu đồng bộ. Tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai thì còn chưa đáp ứng nhu cầu theo quản lý và vận hành chung.

Về phân cấp và phân định thẩm quyền, Bộ đã tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét phân cấp, phân định thẩm quyền để chính quyền cấp tỉnh quyết định. Tùy theo đặc điểm và tình hình thực tế, chính quyền cấp tỉnh sẽ chủ động phân cấp hoặc ủy quyền cho cơ quan chuyên môn hoặc là chính quyền cấp cơ sở để thực hiện. Điều này tạo sự chủ động, linh hoạt cho chính quyền địa phương.

Về giải quyết thủ tục hành chính, Bộ đã tham mưu chuyển thẩm quyền giải quyết đối với các thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nhằm đề cao trách nhiệm cá nhân cũng như là thúc đẩy, đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc.

Đối với những việc trọng tâm, khó, phức tạp, cần huy động nguồn lực lớn để giải quyết trong một thời gian ngắn thì Bộ đã tổ chức phát động các hoạt động các phong trào, các chiến dịch để thực hiện. Ví dụ như là Bộ đã phối hợp với Bộ Công an phát động chiến dịch cao điểm "90 ngày đêm" làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Và kết quả là đã hoàn thành làm sạch 62 triệu thửa đất trong 90 ngày.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các chủ trương, kết luận, các quy định của Trung ương, của Bộ Chính trị, của Ban Bí thư, của Quốc hội và Chính phủ về mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp.

Hai là, tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật về nông nghiệp và môi trường, đảm bảo đồng bộ với mô hình chính quyền ba cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Khẩn trương hoàn thiện các dự án luật như là Luật Đất đai sửa đổi, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi. Đồng thời, luật sửa đổi một số điều của một số luật và các văn bản hướng dẫn để trình các cấp thẩm quyền ban hành trong năm 2026.

Ba là, thường xuyên theo dõi, kịp thời xử lý các vướng mắc của địa phương trong thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và cải cách đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Bốn là, rà soát, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ và các cơ quan chuyên môn ở địa phương, nâng cao năng lực quản lý và tổ chức thực thi ở địa phương. Thực hiện tốt công tác đánh giá, sắp xếp và cán bộ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ, nhất là đội ngũ cán bộ ở cấp cơ sở.

Năm là, tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tin, dữ liệu của ngành, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cổng dịch vụ quốc gia và định danh VNeID. Đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Công an để hỗ trợ địa phương hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2026.

Về đề xuất, kiến nghị

Một là, đề nghị các cấp có thẩm quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thiện cơ chế vận hành và triển khai xây dựng Bộ tiêu chí như là khung tổ chức bộ máy, biên chế, định mức tiêu chí kỹ thuật, v.v., phù hợp với yêu cầu khối lượng công việc của từng ngành, từng lĩnh vực, đặc biệt là đô thị và nông thôn.

Hai là, đề nghị các địa phương quan tâm sắp xếp, bố trí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp cơ sở, đảm bảo có chuyên môn và kỹ năng phù hợp với vị trí việc làm và đáp ứng yêu cầu công việc. Quan tâm bố trí đầy đủ nguồn lực, tập trung xây dựng hoàn thành cơ sở dữ liệu chuyên ngành thuộc thẩm quyền của địa phương, nhất là cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, đảm bảo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất, tập trung, dùng chung và đưa vào vận hành trong năm 2026.

Ba là, chú trọng tổng kết, nhân rộng và lan tỏa các mô hình, các điển hình, hoạt động hiệu quả, sáng tạo; xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực đồng bộ với phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền.