Bón phân cà phê mùa mưa: 3 sai lầm khiến tiền phân trôi theo nước

Ba sai lầm khiến tiền phân bón cà phê mùa mưa "trôi theo nước" là: bón dồn một lần lượng lớn, bón ngay trước hoặc trong lúc mưa lớn, và rải phân trên mặt đất dốc mà không lấp. Sửa ba lỗi này — chia nhỏ lượng phân, chọn khoảng trời ráo, bón vào rãnh rồi lấp đất — giúp cây hút được nhiều hơn với cùng số tiền phân.

Sai lầm 1: Bón dồn một lần

Nhiều nhà vườn bón một lần thật nhiều cho "đỡ công". Nhưng rễ cà phê chỉ hút được một lượng nhất định mỗi ngày; phần dư nằm trong đất và bị nước mưa cuốn đi hoặc thấm sâu xuống dưới tầng rễ.

Cách sửa: chia lượng phân cả mùa mưa thành khoảng 3 lần (đầu, giữa, cuối mùa mưa), tùy tình trạng cây. Tỉ lệ từng lần tham khảo bài tỷ lệ NPK cho cà phê từng giai đoạn.

Sai lầm 2: Bón sát lúc mưa lớn

Bón xong gặp mưa to trong ngày là kịch bản tệ nhất: phân chưa kịp ngấm vào đất đã bị cuốn theo dòng chảy. Ngược lại, bón khi đất còn sũng sau mưa dầm thì rễ đang ngộp, chưa hút được.

Cách sửa: xem dự báo thời tiết trước khi bón; chọn lúc đất ẩm nhưng ráo, dự báo vài ngày tới không có mưa lớn. Sau mưa dầm, chờ đất ráo rồi mới bón — chi tiết ở bài bón phân sau mưa lớn.

Sai lầm 3: Rải phân trên mặt, không lấp

Rải phân trên mặt đất, nhất là vườn dốc, phân bị nước chảy tràn cuốn xuống chỗ trũng. Đạm từ urê rải trên mặt còn dễ thất thoát.

Cách sửa:

• Rạch rãnh nông theo mép tán (hình chiếu tán), rải phân rồi lấp đất.
• Vườn dốc: bón ở phía trên dốc của gốc, làm bồn hoặc băng chắn để giữ nước, giữ phân.
• Kết hợp tủ gốc bằng tàn dư thực vật để hạn chế xói mòn.

Lưu ý thêm để phân hiệu quả hơn

• Bón thêm phân hữu cơ: đất giàu mùn giữ phân tốt hơn, ít bị rửa trôi.
• Thoát nước tốt: vườn đọng nước thì rễ yếu, bón bao nhiêu cũng khó hút.
• Không bón sát gốc: rễ hút chủ yếu ở vùng mép tán.
• Cân đối, không thừa đạm: thừa đạm mùa mưa dễ bùng nấm bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Mùa mưa có nên dùng phân chậm tan không? Phân chậm tan giảm thất thoát ở vùng mưa nhiều, nhưng giá cao hơn. Có thể dùng cho một phần lượng phân hoặc ở vườn dốc dễ rửa trôi.

Bón phân lúc trời âm u, mưa nhỏ được không? Mưa nhỏ, đất ẩm thì khá thuận lợi vì phân tan và ngấm từ từ. Chỉ cần tránh mưa lớn, mưa dầm kéo dài.

Đất dốc nên bón thế nào? Bón vào hốc hoặc rãnh phía trên dốc rồi lấp đất, làm bồn quanh gốc và tủ gốc để giữ phân.

Nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia địa phương khi áp dụng cho vườn của bạn.