Bón phân chuồng, phân hữu cơ cho cà phê: cách ủ và liều dùng

Phân chuồng, phân hữu cơ là "nền tảng" của vườn cà phê bền: giúp đất tơi xốp, giữ ẩm giữ phân, nuôi vi sinh vật có lợi và giảm bệnh rễ. Nhưng phân chuồng phải ủ hoai mục trước khi bón — bón phân tươi dễ mang mầm bệnh, tuyến trùng, cỏ dại và gây "nóng" rễ. Ủ với nấm đối kháng Trichoderma vừa nhanh hoai vừa bổ sung vi sinh có lợi.

Vì sao phải ủ hoai

• Phân tươi chứa mầm bệnh, trứng tuyến trùng, hạt cỏ; bón thẳng dễ đưa bệnh vào vườn.
• Phân chưa hoai sinh nhiệt và khí khi phân hủy trong đất, làm "cháy" rễ non.
• Ủ hoai giúp dinh dưỡng ở dạng cây dễ hấp thu và an toàn hơn.

Cách ủ đơn giản

• Trộn phân chuồng với rơm rạ, vỏ cà phê, lá cây để cân đối nguyên liệu.
• Rắc nấm Trichoderma và làm ẩm vừa phải (bóp thấy ẩm, không chảy nước).
• Đánh đống, che phủ; đảo trộn vài lần trong quá trình ủ để hoai đều.
• Sau khoảng vài tuần đến vài tháng (tùy nguyên liệu), phân mục, tơi, hết mùi hôi, mát tay là dùng được.

Bón thế nào

• Bón vào đầu và giữa mùa mưa khi đất đủ ẩm để phân phát huy tác dụng.
• Đào rãnh hoặc xới nhẹ theo mép tán, rải phân rồi lấp đất để giữ phân, tránh bốc hơi và rửa trôi.
• Kết hợp hữu cơ với phân khoáng cân đối; hữu cơ không thay hoàn toàn khoáng nhưng làm khoáng hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bón bao nhiêu phân hữu cơ cho mỗi gốc? Lượng tùy tuổi cây, độ phì của đất và loại phân, nên tăng dần theo tuổi cây. Hãy căn cứ khuyến cáo địa phương; nguyên tắc chung là bón đều đặn hàng năm hơn là bón dồn một lần.

Vỏ cà phê có ủ làm phân được không? Được và rất tốt. Ủ vỏ cà phê với Trichoderma cho phân hữu cơ giàu dinh dưỡng, tận dụng phụ phẩm ngay tại vườn. Không nên bón vỏ tươi vì chưa hoai.

Ủ với Trichoderma có lợi gì thêm? Trichoderma giúp phân nhanh hoai và khi bón vào đất còn đối kháng nấm hại rễ, hỗ trợ phòng vàng lá thối rễ — lợi kép cho vườn.

Để tính lượng bón và phối hợp với phân khoáng phù hợp với vườn bạn, nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông địa phương.