Nắng nóng kéo dài làm cà phê rụng trái: xử lý sao cho kịp?

Nắng nóng kéo dài làm cà phê rụng trái vì cây mất nước nhanh hơn rễ hút được, lá héo, quang hợp giảm và cây tự bỏ bớt trái để sống sót. Cần xử lý ngay theo thứ tự: cấp nước đủ và đúng giờ, che phủ giữ ẩm gốc, giảm phân đạm, bổ sung kali và canxi – bo qua lá vào lúc mát. Làm sớm thì giữ được phần lớn trái còn lại.

Vì sao nắng nóng làm rụng trái?

• Thiếu nước: nhiệt độ cao, gió khô làm lá thoát hơi nước mạnh; đất cạn ẩm, rễ không kịp bù.
• Nhiệt độ tán lá quá cao: lá đóng khí khổng để giữ nước, ngừng quang hợp → thiếu đường nuôi trái.
• Cháy lá, khô cành: vườn không có cây che bóng, lá phía ngoài bị cháy nắng, cành yếu dễ khô cả chùm trái.

Dấu hiệu nhận biết

• Lá rũ vào buổi trưa và không hồi lại hẳn vào chiều tối.
• Lá phía tây, đầu cành có mảng cháy vàng nâu.
• Trái non nhăn vỏ, vàng nhạt rồi rụng; cuống không có vết bệnh.

Cách xử lý kịp thời

• Tưới đủ, đúng giờ: tưới sáng sớm hoặc chiều mát; tưới đẫm thay vì tưới lắt nhắt. Lượng và chu kỳ tưới tham khảo bài tưới cà phê mùa khô mấy ngày một lần.
• Tủ gốc: phủ rơm rạ, lá khô, vỏ cà phê quanh gốc dày 10–15 cm, cách gốc một khoảng nhỏ — giảm bốc hơi rõ rệt.
• Tạm dừng bón đạm nặng: bón đạm lúc cây đang thiếu nước dễ làm cháy rễ, cây càng suy.
• Bổ sung qua lá lúc mát: phun kali, canxi – bo hoặc chế phẩm chống chịu nóng vào chiều muộn, không phun lúc nắng gắt.
• Hạn chế xới đất: xới làm đứt rễ tơ và mất ẩm.
• Lâu dài, trồng cây che bóng và đai chắn gió: giảm nhiệt độ tán lá và gió khô — xem bài cây che bóng cho vườn cà phê.

Câu hỏi thường gặp

Có nên phun nước lên lá cho mát không? Phun sương làm mát tức thời nhưng không thay được tưới gốc. Nếu có điều kiện, chỉ nên phun vào sáng sớm hoặc chiều, tránh giữa trưa vì giọt nước đọng có thể làm lá dễ cháy hơn.

Nắng nóng có làm cà phê dễ nhiễm sâu bệnh không? Có. Thời tiết khô nóng thuận lợi cho rệp sáp, nhện đỏ phát triển. Cần kiểm tra chùm trái, mặt dưới lá thường xuyên trong đợt nóng.

Trái đã nhăn vỏ có cứu được không? Trái đã nhăn nhiều thường khó giữ. Mục tiêu là cứu các chùm trái còn tươi bằng cách cấp nước và che phủ ngay.

Nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia địa phương khi áp dụng cho vườn của bạn.