Cà phê, trái cây Việt rộng cửa tại Úc

Nông sản Việt được đón nhận

Nhu cầu tiêu dùng đa dạng, sức mua cao cùng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đang tạo thêm dư địa cho nông sản Việt tại thị trường Úc. Trong đó, cà phê, rau quả, hạt điều, hồ tiêu và thủy hải sản là những nhóm sản phẩm đã được người tiêu dùng nước này đón nhận.

Thông tin được chia sẻ tại hội thảo “Tiềm năng xuất khẩu sang thị trường Úc - Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận và mở rộng thị trường” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Australia tại TP.HCM, Thương vụ Việt Nam tại Australia và Hiệp hội Doanh nghiệp Australia tại Việt Nam tổ chức ngày 30/9.

Theo ông Sam Conroy, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Úc tại Việt Nam (AusCham), Úc có khoảng 27,9 triệu dân, GDP bình quân đầu người khoảng 105.000 AUD. Đây là thị trường có sức mua cao và nhu cầu tiêu dùng đa dạng.

Đáng chú ý, khoảng 32% cư dân Úc sinh ra tại nước ngoài. Cơ cấu dân số đa văn hóa góp phần tạo sự cởi mở đối với các loại thực phẩm mang bản sắc châu Á, qua đó mở thêm cơ hội cho những nhóm sản phẩm thế mạnh của Việt Nam.

Trong số các mặt hàng nông sản Việt đang hiện diện tại Úc, cà phê và rau quả là những nhóm sản phẩm được người tiêu dùng đón nhận. Bên cạnh đó, hạt tiêu, hạt điều và thủy hải sản Việt Nam cũng ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại thị trường này.

Cơ hội không chỉ nằm ở việc đưa thêm sản phẩm vào thị trường mà còn ở khả năng đáp ứng những xu hướng tiêu dùng mới. Thực phẩm chế biến tiện lợi, thực phẩm hữu cơ và các sản phẩm mang đặc trưng châu Á được đánh giá có tiềm năng. Ngoài ra, nhóm thực phẩm đạt chuẩn Halal cũng là phân khúc doanh nghiệp Việt có thể nghiên cứu.

Ông Sam Conroy lưu ý, người tiêu dùng Úc quan tâm cả giá cả và chất lượng. Họ không đơn thuần tìm kiếm sản phẩm rẻ nhất mà chú trọng giá trị nhận được tương xứng với số tiền bỏ ra. Vì vậy, chất lượng, sự tiện lợi, độ tin cậy và khả năng cung ứng ổn định là những yếu tố doanh nghiệp Việt cần quan tâm khi tiếp cận thị trường.

Cửa rộng nhưng chuẩn cao

Dư địa cho nông sản Việt tại Úc còn được hỗ trợ bởi lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do. Việt Nam và Australia cùng tham gia Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Các hiệp định này giúp xóa bỏ phần lớn dòng thuế theo lộ trình, đưa nhiều mức thuế suất về 0%, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp giảm chi phí và nâng khả năng cạnh tranh khi xuất khẩu.

Tuy nhiên, lợi thế thuế quan chỉ là một phần trong câu chuyện mở cửa thị trường. Theo ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Úc, thị trường bán lẻ nước này có mức độ tập trung cao, với những hệ thống lớn như Coles và Woolworths. Việc ký hợp đồng cung ứng trực tiếp có thể mang lại đơn hàng lớn, ổn định nhưng yêu cầu đối với nhà cung cấp cũng rất cao.

Ngoài năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp phải tính đến giá bán, điều kiện thanh toán, chiết khấu, hàng mẫu, các chứng nhận về an toàn và trách nhiệm xã hội.

Đối với doanh nghiệp mới bắt đầu đưa hàng sang Úc, ông Hiệp khuyến nghị có thể hợp tác với các nhà phân phối bản địa. Đây là những đối tác đã am hiểu quy định, có hệ thống kho bãi và mạng lưới vận chuyển, qua đó giúp doanh nghiệp giảm rủi ro khi xây dựng kênh bán hàng.

Doanh nghiệp cũng có thể thử nghiệm thương mại điện tử xuyên biên giới thông qua các nền tảng như Amazon, eBay để thăm dò sức hút sản phẩm, tương tác với người mua và từng bước xây dựng nhận diện thương hiệu.

Đối với nông sản, thực phẩm, yêu cầu nhập khẩu cần được kiểm tra theo từng sản phẩm, thành phần, mức độ chế biến, mục đích sử dụng và xuất xứ. Doanh nghiệp cần phối hợp với nhà nhập khẩu tra cứu hệ thống điều kiện nhập khẩu an toàn sinh học của Úc (BICON) để xác định giấy phép, biện pháp xử lý và chứng từ cần thiết trước khi gửi hàng.

Các yêu cầu có thể liên quan đến quy trình sản xuất, thành phần nguyên liệu, chứng nhận xử lý, chứng nhận y tế hoặc kiểm dịch thực vật. Sản phẩm thực tế, bao bì và chứng từ cũng phải thống nhất.

Ngay cả khi hàng hóa đã được thông quan, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng điều kiện để đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ, trong đó có nhãn tiếng Anh, thành phần, thông tin chất gây dị ứng, hạn sử dụng và xuất xứ theo quy định áp dụng.

Cùng với tiêu chuẩn, logistics cũng là bài toán doanh nghiệp phải tính ngay từ đầu. Theo ông Chandler So, Giám đốc Điều hành Công ty TNHH GEODIS Việt Nam, logistics có thể chiếm 15 - 30% giá bán lẻ hàng hóa tại Úc, tùy ngành. Do đó, doanh nghiệp cần tính đầy đủ chi phí từ nhà máy đến kho và điểm phân phối, bao gồm cả vận chuyển nội địa tại Úc.

“Úc có lãnh thổ rộng, dân cư phân tán, trong khi siêu thị áp dụng khung giờ giao hàng nghiêm ngặt. Với hàng cần bảo quản lạnh, doanh nghiệp phải lựa chọn dịch vụ phù hợp và theo dõi nhiệt độ trong quá trình vận chuyển. Ngay cả nước dừa tiệt trùng không cần chuỗi lạnh vẫn phải được bảo vệ trước nhiệt độ quá cao, quá thấp, va đập và áp lực xếp chồng”, ông lưu ý thêm.

8 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Australia đạt 11,2 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam xuất khẩu hơn 5,2 tỷ USD, tăng trên 23%. Riêng TP.HCM, trong gần 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu với Australia đạt 1,56 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 985 triệu USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ.