Cách chăm sóc sầu riêng giai đoạn xổ nhụy?

Giai đoạn xổ nhụy là lúc hoa sầu riêng nở và thụ phấn, chỉ kéo dài vài ngày nhưng quyết định tỷ lệ đậu trái của cả vụ. Chăm sóc đúng gồm giữ ẩm đất ổn định (không để khô hạn, không tưới quá đẫm), không bón phân gốc mạnh, bổ sung Canxi – Bo đúng lúc, hạn chế phun thuốc lên hoa đang nở và có thể thụ phấn bổ sung vào buổi tối khi hoa nở rộ.

Xổ nhụy là gì?

Sau giai đoạn "mắt cua", "đuôi cá" rồi "hoa trắng", nụ sầu riêng nở vào chiều tối, nhụy và phấn chín trong đêm. Sáng hôm sau, cánh hoa và nhị rụng xuống, chỉ còn lại bầu nhụy: đó là lúc nhà vườn gọi là xổ nhụy. Bầu nhụy nào được thụ phấn tốt sẽ phát triển thành trái non; bầu không được thụ phấn sẽ vàng và rụng sau vài ngày.

1. Quản lý nước: ổn định là quan trọng nhất

• Giữ ẩm đất ở mức vừa phải, đều đặn trong suốt thời gian hoa nở.
• Không tưới quá đẫm ngay lúc hoa nở rộ: cây dễ đi đọt non, đọt tranh dinh dưỡng với hoa gây rụng.
• Không để thiếu nước: đất khô, nắng gắt làm hoa khô, hạt phấn kém sống.
• Nếu dùng tưới phun, tránh phun nước trực tiếp lên chùm hoa vào buổi chiều tối vì làm ướt phấn, giảm thụ phấn.

2. Dinh dưỡng: bổ sung nhẹ, không bón mạnh

• Không bón phân gốc nhiều đạm trong giai đoạn này vì kích thích ra đọt.
• Phun bổ sung Canxi – Bo trước khi hoa nở và sau khi xổ nhụy giúp ống phấn phát triển, tăng đậu trái, giảm rụng trái non.
• Có thể dùng thêm phân bón lá có lân, kali, vi lượng ở liều nhẹ nếu cây yếu.
• Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun đúng lúc hoa đang nở trong đêm.

3. Thụ phấn bổ sung

Sầu riêng tự thụ phấn kém ở nhiều giống, lại phụ thuộc vào dơi, côn trùng thụ phấn ban đêm. Thụ phấn bổ sung giúp tăng tỷ lệ đậu trái và trái tròn đều:

• Thu phấn từ hoa đang nở vào khoảng chiều tối, tốt nhất từ cây khác giống hoặc khác cây.
• Dùng cọ mềm quét phấn lên đầu nhụy của các hoa đang nở trong khoảng tối đến đêm.
• Ưu tiên chùm hoa ở vị trí tốt trên cành khỏe, phân bố đều quanh tán.

4. Phòng sâu bệnh trên hoa

• Mưa ẩm khi hoa nở dễ gây thối hoa, thán thư, nấm trên chùm hoa. Nếu cần phun phòng, chọn thuốc phù hợp, phun trước khi hoa nở rộ và sau khi xổ nhụy, tránh phun lên hoa đang nở.
• Theo dõi rầy phấn, bọ trĩ, nhện trên đọt và hoa non.
• Hạn chế phun thuốc trừ sâu phổ rộng vì làm hại côn trùng thụ phấn.

5. Tỉa bớt chùm hoa

• Chùm hoa mọc quá dày, trên cành nhỏ, ở đầu cành hoặc sát thân thường đậu trái kém, trái méo.
• Tỉa bớt để cây tập trung dinh dưỡng cho những chùm ở vị trí đẹp.
• Việc tỉa nên làm từ giai đoạn hoa còn nụ, trước khi nở.

Những sai lầm hay gặp

• Tưới đẫm liên tục hoặc bón đạm lúc hoa nở khiến cây "bung đọt", rụng hoa hàng loạt.
• Phun thuốc lên hoa đang nở trong đêm làm cháy hoa, chết phấn.
• Để vườn quá ẩm, không thoáng, nấm bệnh tấn công chùm hoa.

Câu hỏi thường gặp

Mưa đúng lúc xổ nhụy có đậu trái được không? Vẫn có thể đậu nhưng tỷ lệ thấp hơn vì mưa làm trôi phấn và tăng nấm bệnh. Sau mưa nên phun bổ sung Canxi – Bo, giữ vườn thoáng và theo dõi nấm trên chùm hoa.

Sau xổ nhụy bao lâu thì biết trái đậu hay không? Thường sau khoảng 1–2 tuần. Trái đậu sẽ xanh và lớn dần; bầu nhụy không thụ phấn sẽ vàng, đen và rụng.

Có cần thụ phấn bổ sung cho tất cả các cây? Không bắt buộc, nhưng rất nên làm với giống tự thụ phấn kém, vườn ít côn trùng thụ phấn hoặc khi thời tiết bất lợi lúc hoa nở.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để điều chỉnh theo giống sầu riêng của vườn mình.