Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 28/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Ngày 28/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang đặt câu hỏi: “Làm sao để trái sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc khi họ siết kiểm dịch từ 01/05/2026?” — đặc biệt sau khi giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) vẫn ổn định ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn. Đây không còn là chuyện “được mùa thì được giá”, mà là bài toán chất lượng – truy xuất nguồn gốc – tuân thủ quy trình.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi ba trụ cột đồng thời: (1) không dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng cho phép, (2) có mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống quản lý của Cục Bảo vệ Thực vật, và (3) trái phải đạt tiêu chuẩn thương phẩm nghiêm ngặt: vỏ xanh đậm, gai đều, cuống tươi, không nứt, không dập, độ chín sinh lý đồng đều (độ Brix ≥ 28°). Không có “lối tắt” — chỉ có canh tác minh bạch từ gốc.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng
— Liên hệ Chi cục Trồng trọt & BVTV tỉnh để được cấp mã vùng trước khi thu hoạch ít nhất 30 ngày. Mã phải hiển thị rõ trên bảng hiệu tại cổng vườn và cập nhật lên hệ thống “Truy xuất nguồn gốc nông sản” (truyxuatnongsan.gov.vn).

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV theo danh mục cho phép
— Chỉ dùng thuốc trong Danh mục thuốc BVTV được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (cập nhật mới nhất tại cvp.bvpt.gov.vn). Ghi chép đầy đủ ngày phun, loại thuốc, liều lượng, thời gian cách ly — tối thiểu 21 ngày trước thu hoạch.

Bước 3: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
— Dùng kéo chuyên dụng cắt cuống cách trái 2–3 cm, tránh dập. Phân loại ngay tại vườn: loại 1 (≥3kg), loại 2 (2–2,9kg), loại 3 (<2kg). Trái loại 1 phải được đóng thùng carton có nhãn rõ ràng: tên chủ vườn, mã vùng, ngày thu hoạch, lô hàng.

Bước 4: Vận chuyển đúng quy cách
— Xe tải phải có chứng nhận vệ sinh, nhiệt độ khoang chứa duy trì 12–15°C. Không chất chồng quá 3 lớp thùng. Mỗi chuyến hàng cần kèm theo Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (C/O Form A) và Báo cáo giám sát dư lượng do đơn vị được chỉ định cấp.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

— Sai lầm lớn nhất: dùng phân bón giả hoặc thuốc không rõ nguồn gốc — như trường hợp phân DAP 18-46 giả tại Pleiku khiến cây vàng lá, suy kiệt, dễ nhiễm bệnh, làm tăng nguy cơ dư lượng.
— Nhầm tưởng “phun càng nhiều, trái càng đẹp”: thực tế, phun quá liều gây cháy lá, rụng trái non và tích tụ hóa chất trong thịt quả.
— Bỏ qua khâu ghi chép: thiếu nhật ký đồng ruộng sẽ bị từ chối cấp mã vùng hoặc hủy lô hàng tại cửa khẩu Tân Thanh.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình gắn camera giám sát vườn, lưu trữ nhật ký phun thuốc trên app ‘Nông dân số’ — thương lái Trung Quốc kiểm tra ngay tại chỗ, không cần chờ xét nghiệm. Từ đó, giá loại 1 luôn giữ vững 54.000 đ/kg, cao hơn thị trường 2.000 đ/kg.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm 30% áp lực sâu đục thân — vì cà phê tạo bóng mát, hạn chế ánh sáng trực tiếp, làm chậm phát triển trứng sâu.”

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật, tính minh bạch và tinh thần hợp tác. Bà con nên ưu tiên: (1) đăng ký mã vùng sớm, (2) sử dụng phân bón, thuốc thật từ đại lý uy tín (kiểm tra tem QR trên bao bì), (3) học cách ghi chép số hóa qua ứng dụng hỗ trợ của Sở NN&PTNT. Với giá hiện tại 52.000–55.000 đ/kg, mỗi hecta cho thu hoạch 8–10 tấn sẽ mang lại thu nhập 416–550 triệu đồng/vụ — nếu làm đúng kỹ thuật. Hãy nhớ: thị trường không trả tiền cho “trái đẹp”, mà trả tiền cho “trái an toàn, có chứng cứ”.

Biên tập Nông Dân Việt