Cách phòng bệnh thán thư trên cây điều?

Phòng bệnh thán thư trên cây điều hiệu quả nhất là kết hợp vệ sinh vườn, tỉa cành cho thông thoáng, bón phân cân đối và phun thuốc phòng đúng 3 thời điểm: khi cây ra đọt non, khi ra đọt hoa – hoa nở, và khi có trái non, đặc biệt sau những đợt mưa trái mùa hoặc sương mù. Thán thư do nấm gây ra, lây lan nhanh khi ẩm độ cao, có thể làm cháy bông, rụng trái non và giảm mạnh năng suất.

Nhận biết bệnh thán thư trên điều

Trên lá non, đọt non: vết bệnh màu nâu đỏ hoặc nâu đen, lan rộng làm đọt khô.
Trên chùm bông: bông có đốm nâu đen, khô từ đầu chùm xuống, nhìn như bị cháy.
Trên trái non, hạt non: vết bệnh lõm, màu đen, có thể chảy nhựa; trái teo lại, rụng.
Trên cành non: vết thâm đen, cành có thể khô ngọn.

Cần phân biệt với vết chích của bọ xít muỗi (vết nhỏ, thâm đen, thường thành nhiều chấm). Trong thực tế hai đối tượng này thường xuất hiện cùng lúc, vết chích của bọ xít còn tạo đường cho nấm xâm nhập.

Điều kiện bệnh phát triển

Độ ẩm cao: mưa trái mùa, sương mù, trời âm u kéo dài.
Vườn rậm rạp, tán giao nhau, thiếu ánh sáng.
Cây yếu do thiếu dinh dưỡng, vườn già cỗi.
Nguồn bệnh tồn tại trên cành khô, lá bệnh, trái bệnh năm trước.

Biện pháp phòng bệnh

1. Vệ sinh vườn

Sau thu hoạch, cắt bỏ cành khô, cành bệnh, chùm bông khô, trái bệnh còn trên cây.
Gom lá, cành bệnh ra khỏi vườn và tiêu hủy, không để mục dưới gốc.

2. Tỉa cành tạo tán thông thoáng

Tỉa cành mọc trong tán, cành vượt, cành sát đất.
Vườn trồng quá dày có thể tỉa thưa cây để giảm ẩm độ.

3. Bón phân cân đối

Bón đủ phân trong mùa mưa để cây khỏe; tránh thừa đạm làm đọt non mềm, dễ nhiễm bệnh.
Bổ sung kali, canxi giúp mô cây cứng chắc hơn.

4. Phun thuốc phòng đúng thời điểm

Khi cây ra đọt non (đặc biệt đọt mang hoa).
Khi hoa bắt đầu nở và nở rộ.
Khi trái non hình thành.
Sau mưa trái mùa, sương mù: phun ngay khi trời tạnh ráo.

Dùng thuốc trừ nấm theo nhóm hoạt chất được khuyến cáo cho bệnh thán thư trên điều; luân phiên các nhóm hoạt chất khác nhau để tránh nấm kháng thuốc. Luôn đọc kỹ nhãn, phun đúng liều, đúng thời gian cách ly. Có thể tra cứu thông tin hoạt chất tại mục thuốc bảo vệ thực vật.

5. Phòng trừ bọ xít muỗi

Bọ xít chích hút tạo vết thương cho nấm xâm nhập. Phòng bọ xít muỗi song song với phòng thán thư giúp hiệu quả cao hơn.

Kỹ thuật phun hiệu quả

Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, khi trời không mưa, không gió mạnh.
Phun ướt đều đọt, chùm bông, trái non.
Nếu mưa ngay sau khi phun, cần đánh giá để phun lại theo hướng dẫn trên nhãn.
Hạn chế phun lúc hoa nở rộ nếu không cần thiết, để bảo vệ côn trùng thụ phấn.

Câu hỏi thường gặp

Thán thư điều có chữa khỏi hoàn toàn không? Bộ phận đã bị bệnh (bông cháy, trái đen) không phục hồi được. Phun thuốc giúp ngăn bệnh lan sang phần còn khỏe. Vì vậy phòng sớm quan trọng hơn trị.

Mưa trái mùa lúc điều ra hoa thì phải làm gì? Khi trời tạnh, kiểm tra vườn và phun phòng nấm cho chùm hoa, kết hợp bổ sung Bo – Canxi để giữ hoa, trái non.

Có thể dùng chế phẩm sinh học để phòng thán thư không? Có thể dùng một số chế phẩm sinh học hỗ trợ phòng bệnh, kết hợp vệ sinh vườn và tỉa cành. Khi áp lực bệnh cao, vẫn cần thuốc đặc trị theo khuyến cáo.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để chọn thuốc và lịch phun phù hợp.