Cách thu hoạch trái cây để hạn chế dập nát?

Để thu hoạch trái cây hạn chế dập nát, cần: thu hoạch vào lúc mát, trời khô ráo; dùng dụng cụ phù hợp (kéo cắt cuống, sào có túi lưới hứng, dây hạ trái cho trái nặng), không giật, không để trái rơi xuống đất; cầm trái nhẹ nhàng, đeo găng; đặt trái vào thùng, sọt có lót mềm, không xếp quá cao, không chất quá đầy; để nơi râm mát, vận chuyển êm, tránh va đập; phân loại, sơ chế nhanh. Dập nát dù nhỏ cũng làm trái thâm, mau hư, nhiễm nấm, mất giá, và thường chỉ lộ ra sau vài ngày.

Trước khi thu hoạch

Xác định đúng độ chín theo yêu cầu thị trường (trái chín quá dễ dập hơn).
Ngừng tưới vài ngày trước (với một số cây) để vỏ chắc hơn.
Chuẩn bị dụng cụ: kéo sắc, sào hái có túi, thang chắc, găng tay, thùng nhựa sạch có lót (giấy, mút, lá chuối), bạt che.
Huấn luyện người hái cách cầm, cắt, đặt trái.

Trong khi thu hoạch

Thời điểm: sáng sớm khi trái đã ráo sương hoặc chiều mát; tránh hái lúc mưa, trái ướt dễ thối, trầy.
Cắt chừa cuống ngắn bằng kéo (xoài, bưởi, cam, sầu riêng…); không bẻ, giật làm rách vỏ, chảy nhựa.
Trái trên cao: dùng sào có túi lưới hoặc dây, ròng rọc hạ xuống từ từ; không để rơi.
Trái nặng (sầu riêng, mít): dùng dây hạ, có người đỡ bên dưới.
Không ném, thả trái vào thùng; đặt nhẹ.
Xoài, chuối: chú ý nhựa chảy từ cuống có thể làm cháy, thâm vỏ – để úp cuống, cho nhựa chảy ra rồi mới xếp.

Sau khi thu hoạch

Đặt thùng nơi râm mát, không phơi nắng.
Không xếp quá cao, không chất quá đầy thùng (trái dưới bị đè dập).
Phân loại sớm: tách trái dập, sâu, nứt ra riêng để tránh lây thối.
Làm sạch, sơ chế đúng cách (lau, rửa, hong khô tùy loại).
Vận chuyển: xe có mái che, xếp thùng chắc, đường đi êm, không chèn ép.

Dụng cụ nên có

Kéo cắt cành, kéo cắt trái.
Sào hái có lưỡi cắt và túi lưới.
Thang chữ A chắc chắn.
Thùng nhựa có lỗ thoáng, lót mềm (tốt hơn bao tải).
Găng tay vải mỏng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao trái hái về vài ngày mới thấy thâm, thối? Do vết dập bên trong không thấy ngay; sau vài ngày mô bị tổn thương mới thâm, nấm phát triển. Vì vậy cần thu hái, vận chuyển nhẹ nhàng ngay từ đầu.

Đựng trái cây trong bao tải có sao không? Bao tải dễ làm trái đè nhau, cọ xát, dập nát, nóng bí. Nên dùng thùng, sọt có lót.

Có nên rửa trái ngay sau khi hái? Tùy loại trái và yêu cầu thị trường; nếu rửa phải hong khô kỹ, nếu không trái dễ thối hơn.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.