Cần Thơ sẵn sàng cho Festival Quốc tế Lúa gạo Việt Nam lần thứ II

Hạt gạo xanh là trọng tâm

Ngày 11/11, UBND TP Cần Thơ phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp báo thông tin về Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II – Cần Thơ năm 2026, với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam – Vươn tầm quốc tế”. Sự kiện diễn ra từ ngày 22 đến 25/11 tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế, TP Cần Thơ.

Đây là lần thứ II Festival được tổ chức, sau sự kiện đầu tiên tại Hậu Giang năm 2023. Festival năm nay có quy mô quốc tế, dự kiến hơn 500 đơn vị gian hàng và khoảng 1.000 đại biểu dự lễ khai mạc, gồm đại diện các nước Đông Nam Á, đối tác thương mại, doanh nghiệp, nhà khoa học và địa phương.

Sự kiện hướng đến kết nối nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của gạo Việt Nam. Điểm nhấn xuyên suốt là định hướng phát triển ngành hàng theo hướng sinh thái, tuần hoàn, giảm phát thải, gắn với Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL đến năm 2030.

Trao đổi tại họp báo, ông Lê Thanh Tùng, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, cho biết: Điểm khác biệt của Festival lần thứ II là định hướng, tập trung phát triển sinh thái, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Những nội dung này sẽ được thể hiện xuyên suốt sự kiện, đặc biệt là việc triển khai Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Theo ông Tùng, kết quả Đề án không chỉ được nhìn nhận qua diện tích, sản lượng hay mức giảm phát thải, mà còn phải gắn với hiệu quả sản xuất và tiêu thụ gạo. Tại Festival, sản phẩm gạo xanh, gạo phát thải thấp sẽ được giới thiệu thông qua các gian hàng, nhãn mác và nhận diện, giúp đối tác, doanh nghiệp, người tiêu dùng hiểu rõ hơn quy trình sản xuất và giá trị môi trường của sản phẩm.

Ông Tùng nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi của Đề án là giúp nông dân giảm chi phí, tăng thu nhập. Festival sẽ chú trọng giới thiệu những giải pháp người dân có thể chủ động áp dụng như giảm lượng giống gieo sạ, sử dụng phân bón hợp lý, quản lý nước theo quy trình tưới ngập khô xen kẽ và ứng dụng cơ giới hóa. Những giải pháp này vừa tiết kiệm đầu vào, vừa góp phần giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo.

Triển lãm “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai” tái hiện hành trình phát triển nghề trồng lúa, từ công cụ truyền thống đến nông nghiệp hiện đại. Không gian này còn thể hiện sự chuyển dịch sang ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sinh thái và chuỗi giá trị tuần hoàn, kết nối các vùng miền trong cả nước với khu vực Đông Nam Á.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho rằng cây lúa, hạt gạo gắn bó sâu sắc với lịch sử, văn hóa và đời sống người Việt. Hạt gạo không chỉ bảo đảm sinh kế, an ninh lương thực mà còn kết tinh công sức, trí tuệ và sự cần cù, sáng tạo của nông dân. Trong thành tựu đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia sản xuất, xuất khẩu gạo quan trọng trên thế giới, ĐBSCL giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Theo ông Tuyên, biến đổi khí hậu, biến động thị trường và tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường đang đặt ra yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ. Ngành lúa gạo cần chuyển từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng. Từ sản xuất truyền thống sang sản xuất xanh, phát thải thấp; từ xuất khẩu gạo đơn thuần sang xây dựng thương hiệu. Người nông dân phải thực sự là chủ thể, là trung tâm và được thụ hưởng thành quả phát triển.

Kết nối chuỗi giá trị, công nghệ và thị trường

Với lợi thế về nông nghiệp, chế biến, thương mại, logistics và khoa học công nghệ, Cần Thơ xác định Festival là cơ hội phát huy vai trò kết nối ngành hàng lúa gạo, thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ thông tin thêm, trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP thành phố ước tăng 7,89%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,30%. Năm 2026, diện tích gieo trồng lúa ước đạt khoảng 708.000ha, sản lượng khoảng 4,66 triệu tấn. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP đạt trên 2.580 ha và sản xuất theo hướng hữu cơ trên 20.700 ha.

Thành phố tiếp tục phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương, viện, trường, doanh nghiệp và hợp tác xã triển khai Đề án 1 triệu héc-ta. Trọng tâm là phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn; ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa, chuyển đổi số; giảm chi phí, giảm phát thải; nâng cao năng lực chế biến, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.

Theo kế hoạch, lễ khai mạc diễn ra lúc 20 giờ ngày 22/11 tại Công viên Sông Hậu và được truyền hình trực tiếp. Hoạt động trình diễn máy móc, thiết bị tiên tiến phục vụ gieo trồng lúa tổ chức lúc 7 giờ 30 phút cùng ngày tại ấp 4, xã Vị Thủy, dự kiến có khoảng 500 đại biểu tham dự, gồm đại diện các nước Đông Nam Á, lãnh sự quán, địa phương và cơ quan chuyên môn.

Không gian triển lãm được bố trí thành nhiều khu vực, giới thiệu thành tựu của các bộ, ngành, địa phương; doanh nghiệp lúa gạo; máy móc, vật tư nông nghiệp, công nghệ và chuyển đổi số; gạo đặc sản, gạo hữu cơ, sản phẩm OCOP và chế biến từ lúa gạo. Ngoài ra còn có khu triển lãm ngân hàng, du lịch Cần Thơ, ẩm thực Nam bộ, viện, trường đại học, khu lúa gạo quốc tế và không gian trải nghiệm văn hóa cộng đồng.

Ngày 23/11, hội thảo “Tương lai hạt gạo xanh – Giải pháp khoa học, công nghệ, số hóa và phát thải thấp” dự kiến có 300 đại biểu; cùng ngày diễn ra Diễn đàn xúc tiến đầu tư FDI với khoảng 100 đại biểu. Ngày 24/11, hội thảo “Gạo xanh Việt Nam – Kiến tạo giá trị, vươn tầm quốc tế” tiếp tục tập trung trao đổi về chất lượng, chế biến, phát triển thị trường và thương hiệu gạo Việt Nam. Các hoạt động gặp gỡ song phương giữa doanh nghiệp, đối tác trong và ngoài nước diễn ra từ ngày 22 đến 24/11.

Ông Lê Trọng Đảm, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Festival lần thứ II có thời gian chuẩn bị dài hơn, các khâu tổ chức được chủ động triển khai từ sớm. So với lần đầu tổ chức tại Hậu Giang năm 2023, không gian sự kiện lần này mở rộng, hoạt động trưng bày máy móc, thiết bị và công nghệ được đầu tư bài bản hơn, phục vụ nhiều khâu trong chuỗi sản xuất, thu hoạch và chế biến lúa gạo.

Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan rà soát tiến độ, chuẩn bị tốt nội dung chuyên môn, hạ tầng, cảnh quan, an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn thực phẩm. Các cơ quan báo chí tăng cường thông tin trước, trong và sau Festival, lan tỏa ý nghĩa sự kiện, mô hình hiệu quả và nỗ lực phát triển ngành hàng xanh.

Theo lãnh đạo thành phố, thành công của Festival không chỉ đo bằng quy mô hay số lượng gian hàng, mà quan trọng hơn là cơ hội hợp tác, chuyển giao công nghệ, kết nối cung cầu và giá trị thiết thực tạo ra cho người sản xuất, doanh nghiệp. Với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam – Vươn tầm quốc tế”, sự kiện được kỳ vọng thúc đẩy đầu tư, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị hạt gạo và khẳng định vị thế gạo Việt Nam trên thị trường toàn cầu.