Gia Lai đẩy nhanh tiến độ giải bản tàu cá

Hơn 1.500 tàu cá đăng ký giải bản

Tỷ phú nghề cá Bùi Thanh Ninh (sinh năm 1957) ở tổ dân phố Thiện Chánh (phường Hoài Nhơn Bắc, Gia Lai) từ năm 2010 đã sở hữu hơn 10 chiếc tàu cá công suất lớn chuyên đánh bắt xa bờ với nghề lưới vây. Về sau này, ông Ninh nhận thấy ngư trường ngày càng cạn kiệt nguồn lợi thủy sản, trong khi số lượng tàu cá xa bờ không ngừng tăng, dẫn tới đánh bắt không còn hiệu quả. Dù khi ấy nhà nước chưa có chính sách hỗ trợ, ông Ninh vẫn giải bản dần những tàu đánh bắt kém hiệu quả, hiện ông Ninh chỉ còn sở hữu 5 tàu được trang bị máy móc hiện đại phục vụ đánh bắt.

Phường Hoài Nhơn Bắc, một địa phương ven biển có truyền thống đánh bắt hải sản lâu đời ở phía đông Gia Lai, công tác rà soát, hỗ trợ giải bản tàu cá đang được triển khai mạnh mẽ.

Theo ông Trần Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND phường Hoài Nhơn Bắc, qua rà soát, địa phương này hiện có 1.274 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6m đến dưới 24m đăng ký hoạt động. Đến nay, phường Hoài Nhơn Bắc đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị hỗ trợ của 81 chủ tàu, với tổng kinh phí dự kiến hơn 47 tỉ đồng.

Trong đó, phường đã tổ chức thẩm định, phê duyệt 14 tàu; bàn giao tài sản và hỗ trợ đợt 1 cho 13/14 tàu, với tổng số tiền hơn 4 tỉ đồng. Trong đợt 2, phường Hoài Nhơn Bắc đã phê duyệt 25 hồ sơ đề nghị giải bản tàu cá với tổng kinh phí hơn 14 tỉ đồng. Đợt 3 đã tổ chức thẩm định 38 hồ sơ, với kinh phí dự kiến 23 tỉ đồng.

Ông Lâm cho biết thêm, địa phương đang tiếp tục tuyên truyền, tiếp nhận hồ sơ đăng ký giải bản và thực hiện các thủ tục liên quan để hỗ trợ những chủ tàu đã đăng ký theo Nghị quyết số 27/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 của HĐND tỉnh Gia Lai. Đối với những tàu cá đã giải bản và bàn giao, địa phương sẽ tổ chức xử lý tài sản theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Xã Đề Gi cũng là địa phương trọng điểm nghề cá với 593 tàu cá, trong đó có 2 tàu thuộc diện “3 không” và 32 tàu không đủ điều kiện hoạt động khai thác. Qua triển khai chính sách hỗ trợ, xã Đề Gi đã tiếp nhận 215 hồ sơ đăng ký giải bản, hoàn thành thủ tục thẩm định chi phí kéo, phá dỡ đối với 151 tàu.

Trong đợt 1, UBND xã Đề Gi đã phê duyệt hỗ trợ giải bản 49 tàu cá, với tổng kinh phí hơn 17 tỉ đồng từ ngân sách tỉnh. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải bản, đồng thời rà soát, hoàn thiện hồ sơ để triển khai các đợt tiếp theo.

Theo lãnh đạo UBND xã Đề Gi, việc giải bản tàu cá được thực hiện theo hai giai đoạn. Trước tiên, địa phương giao đơn vị trúng thầu tổ chức phá dỡ tàu. Sau khi tàu được phá dỡ, máy móc, thiết bị còn lại được tập trung tận thu và tiến hành định giá. Giai đoạn tiếp theo, địa phương tổ chức đấu giá tài sản thu hồi để nộp ngân sách theo quy định.

Theo Chi cục Thủy sản Gia Lai, tính đến cuối tháng 10/2026, toàn tỉnh có hơn 1.500 tàu đăng ký giải bản. Đến nay, UBND các xã, phường đã hoàn thành kiểm tra thực tế, thẩm định 432 hồ sơ giải bản tàu cá, với tổng kinh phí hơn 645 tỉ đồng.

Hướng đến nghề cá bền vững

Việc giải bản tàu cá không còn nhu cầu hoạt động hoặc không đủ điều kiện khai thác được Gia Lai xác định là một trong những giải pháp nhằm cơ cấu lại đội tàu, nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản.

Thông qua chính sách hỗ trợ, những chủ tàu không còn khả năng tiếp tục bám biển có thêm động lực để chuyển đổi nghề, tìm sinh kế mới trên bờ, giảm áp lực khai thác đối với nguồn lợi thủy sản đã ngày càng cạn kiệt.

Đồng thời, việc rà soát, đưa các tàu cá không đủ điều kiện ra khỏi hoạt động khai thác cũng góp phần tăng cường quản lý đội tàu, ngăn ngừa vi phạm và thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU.

Để việc cơ cấu lại đội tàu hanh thông, tỉnh Gia Lai tiếp tục chỉ đạo các địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, thẩm định kinh phí, tổ chức giải bản và xử lý tài sản sau giải bản, bảo đảm chính sách được triển khai đúng quy định.

Mục tiêu không chỉ là giảm số lượng tàu cá không còn phù hợp với yêu cầu quản lý, mà còn tạo điều kiện để ngư dân chuyển đổi sinh kế, ổn định cuộc sống và hướng đến nghề cá phát triển bền vững.

Theo ông Trần Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, tỉnh này xác định công tác chống khai thác IUU phải được thực hiện đồng bộ giữa quản lý chặt, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm với các chính sách hỗ trợ ngư dân phát triển sản xuất, chuyển đổi nghề, giảm cường lực khai thác và ứng dụng công nghệ trong quản lý nghề cá. Quan điểm xuyên suốt là vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa tạo điều kiện để ngư dân duy trì sinh kế hợp pháp, ổn định và bền vững.

HĐND tỉnh Gia Lai đã ban hành Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản. Qua đó, chính sách của tỉnh được triển khai theo hướng vừa hỗ trợ ổn định đời sống trước mắt, vừa giải quyết căn cơ bằng chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, đào tạo nghề và tạo sinh kế thay thế, góp phần giảm cường lực khai thác và phòng ngừa nguy cơ vi phạm IUU.

“Các chính sách của tỉnh không chỉ hỗ trợ ngư dân ổn định đời sống trước mắt mà còn góp phần cơ cấu lại đội tàu theo hướng bền vững, gắn với chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, đào tạo nghề và tạo sinh kế thay thế; qua đó giảm cường lực khai thác và chủ động phòng ngừa nguy cơ vi phạm IUU”, ông Trần Quốc Khánh nói.