Cao su cần dinh dưỡng gì trong giai đoạn khai thác?

Cây cao su giai đoạn khai thác (cạo mủ) cần được bổ sung đủ đạm, lân, kali và magie, trong đó kali và magie đặc biệt quan trọng vì mủ cao su lấy đi nhiều khoáng chất, còn magie liên quan trực tiếp đến sức khỏe bộ lá và sự ổn định của mủ. Phân thường được bón 2 lần mỗi năm vào đầu và cuối mùa mưa, kết hợp phân hữu cơ, phủ đất và chế độ cạo hợp lý để cây bền, ít bị khô miệng cạo.

Vì sao cao su khai thác cần bón phân đầy đủ?

• Mỗi lần cạo, cây mất một lượng mủ chứa nước, cao su và khoáng chất. Năm này qua năm khác, nếu không bù đủ, cây suy, sản lượng giảm.
• Cây thiếu dinh dưỡng dễ bị khô miệng cạo, vỏ tái sinh chậm, dễ nhiễm bệnh.
• Bón đủ giúp duy trì sản lượng mủ ổn định qua nhiều năm khai thác.

Vai trò từng dưỡng chất

• Đạm: duy trì bộ lá xanh, giúp quang hợp tạo nguyên liệu cho mủ.
• Lân: phát triển rễ, tái sinh vỏ.
• Kali: hỗ trợ dòng chảy mủ, tăng sức chống chịu hạn và bệnh.
• Magie: thành phần của diệp lục; thiếu magie lá vàng giữa gân, mủ dễ đông sớm. Tuy nhiên magie quá nhiều so với kali cũng ảnh hưởng xấu đến tính chất mủ, cần cân đối.
• Vi lượng (kẽm, bo…): thiếu làm lá nhỏ, biến dạng.

Thời điểm bón

Đầu mùa mưa

• Sau khi cây ra lá mới hoàn chỉnh và đất đã đủ ẩm.
• Bón khoảng một nửa lượng phân năm.

Cuối mùa mưa

• Trước khi mưa dứt hẳn, khi đất còn ẩm.
• Bón phần còn lại, nghiêng về kali để cây chuẩn bị qua mùa khô và thời kỳ rụng lá.

Không bón khi đất khô hạn hoặc ngay trước mưa rất lớn.

Cách bón

• Rải phân theo băng giữa hai hàng cây hoặc theo vòng cách gốc, nơi có nhiều rễ hút; sau đó cào lấp nhẹ.
• Trên đất dốc, bón theo rãnh nằm ngang dốc, phía trên gốc, để hạn chế trôi phân.
• Dọn sạch cỏ trên băng bón trước khi rải phân.
• Lượng phân dựa vào tuổi cây, sản lượng mủ, kết quả phân tích đất và lá; nên tham khảo khuyến cáo của ngành cao su hoặc khuyến nông địa phương.

Kết hợp chăm sóc khác

• Phân hữu cơ, phủ đất: giữ ẩm, cải tạo đất, giảm xói mòn trên vườn dốc.
• Trồng cây che phủ họ đậu ở vườn tái canh hoặc kiến thiết giúp bổ sung đạm.
• Chế độ cạo hợp lý: không cạo quá dày, quá sâu; nghỉ cạo trong thời kỳ cây rụng lá, ra lá non theo khuyến cáo.
• Phòng bệnh mặt cạo, bệnh lá trong mùa mưa.

Dấu hiệu cây thiếu dinh dưỡng

• Lá nhỏ, vàng nhạt, tán thưa (thiếu đạm).
• Vàng giữa gân lá già (thiếu magie).
• Cháy mép lá (thiếu kali).
• Sản lượng mủ giảm dần, tỷ lệ cây khô miệng cạo tăng.

Câu hỏi thường gặp

Cao su đang cạo có nên dùng phân bón lá không? Có thể phun bổ sung vi lượng khi cây có dấu hiệu thiếu, nhưng dinh dưỡng chính vẫn phải bón gốc. Cây cao su lớn, phun lá cũng khó và tốn công.

Có nên dùng thuốc kích thích mủ để tăng sản lượng? Chất kích thích mủ giúp tăng sản lượng ngắn hạn nhưng nếu lạm dụng, cây kiệt sức, khô miệng cạo nhiều hơn. Chỉ dùng đúng nồng độ, đúng chu kỳ khuyến cáo và phải bón phân đầy đủ.

Vườn cao su già sắp thanh lý có cần bón phân không? Vườn chỉ còn cạo tận thu trong thời gian ngắn thường giảm hoặc ngưng bón phân để tiết kiệm. Tuy nhiên cần cân nhắc thời gian còn khai thác còn lại.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc kỹ thuật viên ngành cao su để xác định lượng phân phù hợp.