Cắt giảm ngay các thủ tục để khơi thông xuất khẩu nông, lâm, thủy sản

Sáng ngày 8/5, thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đảm bảo mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026”. Hội nghị nhằm đánh giá toàn diện tình hình sản xuất, chế biến, xuất khẩu hàng nông lâm thủy sản trong thời gian vừa qua, xác định thuận lợi, khó khăn và thống nhất định hướng, đề xuất giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu bền vững, đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 và góp phần vào thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của nền kinh tế. Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, cho biết, bước sang năm 2026, mặc dù khó khăn thách thức từ tác động cuộc xung đột khu vực Trung Đông, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã có nhiều giải pháp thích ứng, đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường khu vực châu Á, EU, châu Đại Dương… nhằm duy trì xuất khẩu. 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 23,04 tỷ USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025; nhập khẩu đạt 17,65 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ; cán cân thương mại tiếp tục duy trì thặng dư. Để đạt được các kết quả trên, ngành Nông nghiệp đã tập trung chỉ đạo quyết liệt kịp thời xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn; rà soát và cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, thực hiện phân cấp, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; tổ chức lại sản xuất gắn với nhu cầu của thị trường và lấy doanh nghiệp làm trung tâm; tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn… qua đó, củng cố niềm tin của nông dân vào sự phát triển của ngành. Những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ Dù xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đang tiếp tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm nay, nhưng hoạt động xuất khẩu vẫn đang tiếp tục đối mặt với những khó khăn, vướng mắc không nhỏ. Vì vậy, việc tháo gỡ những "rào cản" này được coi là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chia sẻ, để đạt mục tiêu xuất khẩu rau quả 10 tỷ USD, cần tập trung các giải pháp cấp bách cho năm 2026. Trước hết là kiên quyết giải quyết vấn đề chất lượng, chấm dứt tình trạng hàng hóa xuất khẩu có dư lượng chất cấm vượt quy định. Yêu cầu các cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ mã số vùng trồng đã cấp, tăng cường hậu kiểm và xử lý thật nghiêm các trường hợp gian lận để bảo vệ uy tín thương hiệu quốc gia. Nâng cao năng lực và phương pháp làm việc của các đơn vị kiểm nghiệm, giám định để có kết quả nhanh, chính xác phục vụ doanh nghiệp với chi phí hợp lý. Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), đề nghị tập trung vào 3 nội dung quan trọng, cần được tháo gỡ là cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ; phát triển nguyên liệu thủy sản cho chế biến xuất khẩu; mở rộng thị trường... Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho biết, 2 thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc và Philipines vẫn đang quản lý thị trường bằng các quy định về chính sách. Cụ thể, Trung Quốc vẫn quản lý nhập khẩu gạo thông qua hạn ngạch và danh sách doanh nghiệp được phép xuất khẩu (hiện đang có khoảng 40 doanh nghiệp Việt Nam được phía Trung Quốc duyệt cho xuất khẩu gạo vào thị trường này). Philippines quản lý thông qua cơ chế giấy phép SPS và các tuyên bố về hạn mức nhập khẩu gạo. VFA kiến nghị Chính phủ cùng các bộ, ngành tiếp tục tăng cường trao đổi và hợp tác với phía Trung Quốc và Philippines nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại gạo giữa các bên. Về việc triển khai Lệnh 280 của GACC Trung Quốc, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam đề nghị các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường cơ chế cập nhật, trao đổi thông tin với phía Trung Quốc theo hướng chủ động, thường xuyên và kịp thời đối với mọi thay đổi của doanh nghiệp xuất khẩu. Cụ thể, cần thiết lập đầu mối hoặc hệ thống theo dõi để liên tục cập nhật các thông tin quan trọng như tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, người đại diện pháp luật, thông tin liên hệ, thay đổi đăng ký kinh doanh hoặc điều chỉnh địa giới hành chính và truyền tải kịp thời sang hệ thống quản lý của Hải quan Trung Quốc. Việc cập nhật đồng bộ và liên tục này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo tính nhất quán giữa dữ liệu trong nước và dữ liệu trên hệ thống đăng ký của Trung Quốc (CIFER), qua đó hạn chế tối đa các rủi ro như bị cảnh báo sai lệch thông tin, đình chỉ mã số đăng ký, ách tắc thông quan hoặc gián đoạn hoạt động xuất khẩu. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường Mở rộng thị trường xuất khẩu là một trong những giải pháp hàng đầu để thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong năm 2026. Với các mặt hàng rau quả, ông Nguyễn Đình Tùng kiến nghị các bộ, ngành liên quan tiếp tục đẩy mạnh đàm phán để mở cửa thị trường cho các mặt hàng trái cây tiềm năng như dứa, bơ, na dai (mãng cầu), roi (miền Nam gọi là mận). Ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các luồng vận tải ưu tiên, nhất là vận tải hàng không cho trái cây cao cấp có thời gian bảo quản ngắn, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại số, thương mại điện tử xuyên biên giới. Với mặt hàng gạo, ông Đỗ Hà Nam cho rằng cần tiếp tục hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt là khu vực châu Phi - nơi còn nhiều tiềm năng cho gạo Việt Nam trong thời gian tới. Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam đề nghị đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Đối với thị trường ngoài nước, tăng cường phối hợp với các hiệp hội nhằm thúc đẩy doanh nghiệp tham gia các hoạt động kết nối, quảng bá và mở rộng thị trường. Cắt giảm thủ tục để khơi thông xuất khẩu Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá, Hội nghị đã nhận diện được một số vấn đề cốt lõi vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội cho sản xuất và xuất khẩu những tháng cuối năm để đạt được mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản góp phần vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trên 74 tỷ USD trong năm 2026 là không thay đổi và phải quyết tâm thực hiện bằng được mục tiêu này. Trong đó, về những giải pháp cấp bách để khơi thông xuất khẩu nông lâm thủy sản trong năm 2026, những thủ tục nào có thể cắt giảm ngay được thì phải thực hiện ngay việc cắt giảm. Phó Thủ tưởng bày tỏ "Thông qua Hội nghị này, với sự quan tâm, chỉ đạo và tạo điều kiện của lãnh đạo Đảng, Chính phủ với ngành Nông nghiệp và Môi trường, sự nỗ lực, quyết tâm của toàn ngành, sự vào cuộc, ủng hộ nhiệt tình của các bộ, ngành và việc triển khai quyết liệt của các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và bà con nông dân; chúng ta nhất định sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trên 74,2 tỷ USD năm 2026, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số của toàn nền kinh tế".