Cây chè nên bón phân theo chu kỳ nào?

Cây chè (trà) kinh doanh nên bón phân theo chu kỳ hái búp trong năm: một lần bón phân hữu cơ và lân vào cuối năm hoặc đầu năm (sau đốn), sau đó bón thúc đạm – kali chia làm nhiều lần trong mùa mưa, thường sau mỗi một hoặc vài lứa hái. Chè là cây lấy búp, lá non nên cần nhiều đạm, nhưng phải cân đối với kali, magie và lưu huỳnh để búp mập, chất lượng tốt và cây bền.

Đặc điểm dinh dưỡng của cây chè

• Chè được thu hoạch búp non liên tục nhiều lứa trong năm, lấy đi lượng lớn đạm, kali.
• Đạm giúp búp ra nhanh, nhiều; kali giúp búp chắc, tăng chất lượng và sức chống chịu.
• Chè ưa đất chua: không bón vôi tùy tiện như các cây khác. Chỉ bổ sung canxi, magie khi đất quá chua hoặc theo khuyến cáo.
• Lưu huỳnh và magie quan trọng cho màu xanh lá và chất lượng chè.

Chu kỳ bón phân trong năm

1. Sau đốn (cuối năm hoặc đầu năm)

• Bón phân hữu cơ hoai mục, lân để cải tạo đất, kích thích ra rễ mới.
• Có thể bón theo rãnh giữa hàng, lấp đất kín.
• Kết hợp vùi cành lá đốn xuống rãnh làm phân hữu cơ.

2. Đầu mùa mưa (khi chè bắt đầu ra búp lứa đầu)

• Bón thúc lần đầu với đạm và kali.
• Bón khi đất đủ ẩm.

3. Giữa và cuối mùa mưa

• Bón thúc tiếp 2–3 lần, thường sau một hoặc vài lứa hái.
• Chia nhỏ lượng phân mỗi lần để cây hút đều, giảm rửa trôi trên đồi dốc.
• Lần cuối mùa mưa tăng kali để cây chuẩn bị qua mùa khô.

4. Mùa khô (nếu có tưới)

• Vùng có tưới, chè vẫn cho búp; có thể bón thêm lượng nhỏ kết hợp tưới.

Cách bón phân cho chè

• Rạch rãnh nông giữa hai hàng chè (hoặc dọc theo mép tán), rải phân rồi lấp đất.
• Trên đồi dốc, bón ở phía trên dốc, lấp kín để chống trôi.
• Không rải phân lên tán lá.
• Phân bón lá có thể bổ sung vi lượng, nhưng không thay thế phân bón gốc.

Thời gian cách ly với phân và thuốc

• Chè là sản phẩm uống trực tiếp, cần đặc biệt chú ý an toàn.
• Hái búp sau khi bón phân đạm một thời gian theo khuyến cáo, tránh tồn dư nitrat cao.
• Tuân thủ nghiêm thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật ghi trên nhãn.

Kết hợp chăm sóc

• Phủ gốc bằng cỏ, rơm, cành lá đốn giữ ẩm, hạn chế cỏ dại.
• Trồng cây che bóng thưa giúp chè đỡ nắng gắt, chất lượng búp tốt hơn.
• Đốn chè đúng kỳ để tạo tán, trẻ hóa cây.
• Phòng rầy xanh, bọ cánh tơ, nhện đỏ, đặc biệt trong mùa khô nóng.

Câu hỏi thường gặp

Chè có cần bón vôi không? Chè ưa đất chua nên không bón vôi như cây khác. Chỉ bổ sung khi đất quá chua hoặc thiếu canxi, magie theo kết quả phân tích đất.

Bón nhiều đạm có làm chè ra búp nhiều hơn không? Đạm giúp ra búp, nhưng bón quá nhiều làm búp mềm, chất lượng chè giảm, tồn dư nitrat và cây dễ sâu bệnh. Cần cân đối đạm – kali – magie.

Chè hữu cơ bón phân gì? Dùng phân hữu cơ, phân xanh, phân chuồng ủ hoai, chế phẩm vi sinh và các loại phân được phép trong sản xuất hữu cơ; không dùng phân hóa học tổng hợp.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để có lịch bón phù hợp giống chè và vùng trồng.