Cây trồng chịu hạn tốt gồm những loại nào?

Các cây trồng chịu hạn tương đối tốt phổ biến ở Việt Nam gồm: cây công nghiệp, cây lâu năm như điều, xoài, mắc ca (ở vùng phù hợp), thanh long, me, nho (vùng khô Nam Trung Bộ); cây lương thực, cây màu như sắn (khoai mì), cao lương, kê, bắp giống chịu hạn, đậu…

Các cây trồng chịu hạn tương đối tốt phổ biến ở Việt Nam gồm: cây công nghiệp, cây lâu năm như điều, xoài, mắc ca (ở vùng phù hợp), thanh long, me, nho (vùng khô Nam Trung Bộ); cây lương thực, cây màu như sắn (khoai mì), cao lương, kê, bắp giống chịu hạn, đậu xanh, đậu phộng, đậu đỏ, mè (vừng); cây làm thức ăn chăn nuôi như cỏ voi, cỏ chịu hạn; và một số cây ăn trái như mãng cầu, táo, lựu, ổi. "Chịu hạn" không có nghĩa là không cần nước – các cây này vẫn cần tưới ở giai đoạn quan trọng để có năng suất, chỉ là chúng sống sót và phục hồi tốt hơn khi thiếu nước.

Đặc điểm của cây chịu hạn

Bộ rễ ăn sâu, lan rộng để tìm nước.
Lá dày, có lớp sáp, lá nhỏ hoặc cuộn lại để giảm thoát hơi nước.
Thân, rễ, củ dự trữ nước, dinh dưỡng.
Có thể tạm ngừng sinh trưởng khi hạn và phục hồi khi có nước.

Nhóm cây lâu năm chịu hạn

Cây	Ghi chú
Điều	Chịu hạn, đất nghèo tốt; phổ biến Đông Nam Bộ, Tây Nguyên
Xoài	Chịu hạn khá khi đã trưởng thành; cần nước khi nuôi trái
Thanh long	Cây xương rồng, chịu hạn rất tốt; vẫn cần tưới để cho trái
Nho, táo	Phù hợp vùng khô hạn Nam Trung Bộ
Mãng cầu, me, lựu, ổi	Khá chịu hạn
Mắc ca	Chịu hạn tương đối khi trưởng thành, cần khí hậu phù hợp

Nhóm cây ngắn ngày chịu hạn

Sắn (khoai mì): rất chịu hạn, chịu đất nghèo.
Cao lương, kê: chịu hạn tốt hơn bắp.
Bắp giống chịu hạn: chọn giống được khuyến cáo cho vùng khô.
Đậu xanh, đậu đỏ, đậu phộng, mè: thời gian ngắn, ít nước, còn cải tạo đất (họ đậu).
Dưa hấu (ở vùng cát): chịu nóng, cần nước đúng giai đoạn.

Chọn cây theo điều kiện vùng

Vùng khô hạn Nam Trung Bộ: nho, táo, thanh long, điều, mè, đậu.
Tây Nguyên, Đông Nam Bộ thiếu nước tưới: điều, sắn, bắp, đậu, xoài.
Đồng bằng sông Cửu Long vùng hạn mặn: chuyển một phần diện tích lúa sang cây màu ít nước, cây chịu mặn theo khuyến cáo.

Kỹ thuật giúp cây chịu hạn tốt hơn

Chọn giống chịu hạn được công nhận.
Gieo trồng đúng thời vụ, tận dụng mưa đầu mùa.
Tủ gốc, phủ đất, tăng phân hữu cơ để giữ ẩm.
Bón kali giúp tăng sức chịu hạn.
Tưới tiết kiệm (nhỏ giọt) vào giai đoạn quan trọng: ra hoa, đậu quả.
Kết hợp cây che bóng, chắn gió.

Câu hỏi thường gặp

Cà phê, hồ tiêu có phải cây chịu hạn không? Không hẳn. Cà phê, hồ tiêu chịu được mùa khô nhất định nhưng cần tưới để ra hoa và đạt năng suất. Thiếu nước kéo dài làm giảm năng suất rõ rệt.

Trồng cây chịu hạn có cần bón phân không? Vẫn cần, nhưng nên bón vào thời điểm đất đủ ẩm và ưu tiên phân hữu cơ, kali để tăng sức chịu hạn.

Chuyển đổi sang cây chịu hạn có lợi không? Có lợi ở vùng thường xuyên thiếu nước, giúp giảm rủi ro. Cần tính thêm thị trường tiêu thụ và hiệu quả kinh tế trước khi chuyển đổi.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.