Chuyển mạnh tư duy ‘quản lý’ sang ‘phục vụ’, đưa Cần Thơ trở thành thành phố đáng sống

Trao đổi với Tuổi Trẻ, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết sau hợp nhất với Hậu Giang và Sóc Trăng, không gian phát triển của Cần Thơ được mở rộng đáng kể, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch, kết nối hạ tầng và khơi thông các nguồn lực.

Theo dõi kịch bản tăng trưởng từng tháng

** Theo** nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Cần Thơ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu trở thành một cực tăng trưởng của quốc gia, giữ vai trò động lực lan tỏa, dẫn dắt cả vùng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, đặc biệt là tăng trưởng hai con số, những động lực và trụ cột kinh tế nào sẽ được thành phố ưu tiên kích hoạt mạnh mẽ nhất, thưa ông**?*

• Theo nghị quyết vừa nêu, thành phố Cần Thơ phấn đấu tăng trưởng bình quân giai đoạn 2025-2030 từ 10-10,5%/năm trở lên, trở thành một cực tăng trưởng của quốc gia, giữ vai trò động lực phát triển, lan tỏa, dẫn dắt cả vùng.

Để đạt mục tiêu này, Cần Thơ phải chuyển mạnh mô hình tăng trưởng từ dựa nhiều vào các yếu tố đầu vào sang dựa chủ yếu vào năng suất, chất lượng, hiệu quả, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trước hết, thành phố tiếp tục phát huy các động lực truyền thống, đồng thời hình thành những động lực mới có sức lan tỏa lớn.

Công nghiệp - xây dựng vẫn là động lực quan trọng, tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng và các dự án đã được chấp thuận đầu tư, sớm đưa vào hoạt động. Đầu tư công cũng phải được đẩy nhanh, qua đó dẫn dắt và thu hút thêm nguồn lực ngoài ngân sách phát triển hạ tầng.

Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục là bệ đỡ của nền kinh tế nhưng phải chuyển sang nâng cao giá trị gia tăng, ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển chuỗi giá trị gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Khu vực dịch vụ sẽ được thúc đẩy mạnh hơn, nhất là thương mại, du lịch, tiêu dùng nội địa, logistics, tài chính, thương mại hiện đại, dịch vụ số và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Thành phố cũng sẽ khai thác hiệu quả các dự án dịch vụ quy mô lớn, trung tâm thương mại, khu đô thị và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Một động lực đặc biệt quan trọng là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là đột phá để nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng.

Thành phố cũng phải khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực, trong đó đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt để thu hút tư nhân, FDI, PPP và các nguồn lực xã hội; đồng thời tháo gỡ các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực đất đai, vốn và tài sản.

** Thực tế là** 6 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng của thành phố ở mức 6,7%, thấp hơn kế hoạch đề ra. Những tháng cuối năm, thành phố sẽ làm gì để bù đắp phần "hụt" tăng trưởng và phấn đấu đạt mục tiêu hai con số**?*

• Đúng là 6 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng của thành phố đạt 6,7%, chưa đạt mức kỳ vọng theo kế hoạch. Trong những tháng cuối năm, thành phố sẽ tập trung cao độ cho công tác chỉ đạo, điều hành, rà soát từng chỉ tiêu, nhiệm vụ, dự án trọng điểm và xác định rõ dư địa tăng trưởng còn lại của từng ngành, lĩnh vực.

Trọng tâm trước hết là đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phấn đấu đạt 100% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, thủ tục, đẩy nhanh thi công, nghiệm thu, thanh toán các dự án, nhất là giao thông, y tế, giáo dục, chỉnh trang đô thị, ODA và các công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm.

Cùng với đó, hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp, nhất là chế biến, chế tạo, mở rộng sản xuất, tăng công suất, tiêu thụ sản phẩm và xuất khẩu. Đối với các dự án năng lượng, công nghiệp, đô thị đang triển khai, thành phố sẽ quyết liệt tháo gỡ các điểm nghẽn để các dự án đủ điều kiện sớm đi vào vận hành.

Ở khu vực dịch vụ, thành phố sẽ tăng cường kích cầu tiêu dùng, xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, đồng thời đẩy mạnh quảng bá và khai thác các sản phẩm du lịch đặc trưng sau hợp nhất. Qua đó thúc đẩy thương mại, lưu trú, ăn uống, vận tải và logistics trong những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2027.

Tinh thần chung là theo dõi sát kịch bản tăng trưởng từng tháng, kịp thời cập nhật các động lực mới và điều chỉnh giải pháp điều hành phù hợp, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Đánh giá cán bộ bằng hiệu quả công việc

** Trung ương xác định "điểm nghẽn của điểm nghẽn" hiện nay là khâu thực thi chính sách, nhất là năng lực và thái độ của cán bộ cơ sở. Thành phố sẽ làm gì để khơi thông điểm nghẽn này?*

• Chủ trương, chính sách dù đúng và đầy đủ đến đâu nhưng khâu tổ chức thực hiện không tốt thì hiệu quả cuối cùng vẫn không đạt như kỳ vọng. Vì vậy, nâng cao chất lượng thực thi công vụ, nhất là ở cơ sở, là nhiệm vụ thành phố đặc biệt quan tâm.

Quan điểm của thành phố là phải khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, đồng thời tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, gắn với kỷ luật, kỷ cương.

Trước hết là đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương phải rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; tăng cường kiểm tra công vụ, theo dõi tiến độ xử lý công việc trên môi trường số và kịp thời xử lý những nhiệm vụ chậm trễ, tồn đọng hoặc bị đùn đẩy trách nhiệm.

Thành phố sẽ đánh giá cán bộ bằng kết quả và hiệu quả công việc. Cán bộ có tinh thần trách nhiệm, chủ động tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp phải được ghi nhận, khuyến khích; ngược lại, những trường hợp thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy hoặc để công việc kéo dài do nguyên nhân chủ quan phải được xem xét, xử lý phù hợp.

Một yêu cầu quan trọng là bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nếu cán bộ đã nghiên cứu kỹ, thực hiện đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch và vì lợi ích chung thì cần có cơ chế để yên tâm thực hiện. Đồng thời phải phân biệt rõ giữa sai phạm cố ý, vụ lợi với những trường hợp chủ động đổi mới, giải quyết công việc vì lợi ích chung nhưng còn có thiếu sót.

Cùng với đó là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; giảm khâu trung gian, tăng tính chủ động cho cơ sở. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nguồn lực, hướng dẫn và trách nhiệm giải trình.

Theo tôi, khơi thông điểm nghẽn trong thực thi công vụ không chỉ là xử lý một vài trường hợp cán bộ yếu kém mà phải thay đổi phương thức quản trị và tổ chức công việc. Từ thành phố đến cơ sở phải chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ", lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

** Thưa ông, *Cần Thơ được xác định là trung tâm động lực vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố cần tạo ra những đột phá nào để thực sự đảm nhận vai trò đầu tàu, dẫn dắt cả vùng, thay vì chỉ tăng trưởng dựa trên nội lực?

• Để thực sự đảm nhận vai trò trung tâm động lực, Cần Thơ không thể chỉ dựa vào tăng trưởng của riêng mình mà phải tạo ra năng lực kết nối, dẫn dắt và lan tỏa đối với toàn vùng. Thành phố đã xác định 3 khâu đột phá.

Đột phá đầu tiên là nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: tập trung thu hút, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; mở rộng hợp tác quốc tế để huy động thêm tri thức, công nghệ và thị trường.

Đột phá thứ hai là hạ tầng, nhất là giao thông, hạ tầng số, hạ tầng khu, cụm công nghiệp và công nghệ thông tin; phát triển các trung tâm logistics hiện đại gắn với cảng biển, cảng hàng không quốc tế, nâng cao năng lực kết nối và lưu chuyển hàng hóa của thành phố và khu vực.

Đột phá thứ ba là cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và phát triển mạnh kinh tế tư nhân. Thành phố tiếp tục cải cách hành chính, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển.

Tuy nhiên, nội lực là nền tảng nhưng liên kết vùng mới tạo ra sức mạnh lớn hơn. Cần Thơ sẽ chủ động đóng vai trò trung tâm hợp tác, phối hợp với các địa phương trong quy hoạch và phát triển các lĩnh vực có tính liên kết như logistics, công nghiệp chế biến, du lịch, giáo dục, y tế. Mục tiêu là hình thành các chuỗi giá trị liên kết hiệu quả, phát huy thế mạnh từng địa phương, hạn chế phát triển manh mún và cạnh tranh không lành mạnh.

Thước đo của sự phát triển là chất lượng cuộc sống người dân

** Hướng tới năm 2045 trở thành thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại, thuộc nhóm thành phố phát triển khá của châu Á và là thành phố đáng sống của Việt Nam, Cần Thơ sẽ cân bằng thế nào giữa tăng trưởng nhanh với phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống?*

• Muốn trở thành thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại và đáng sống vào năm 2045, Cần Thơ phải giải quyết tốt bài toán tăng trưởng nhanh nhưng không đánh đổi môi trường, văn hóa và chất lượng sống của người dân. Đây không phải là hai mục tiêu đối lập. Nếu khai thác tốt các giá trị sinh thái, văn hóa và con người, chúng ta có thể tạo ra những động lực tăng trưởng mới, bền vững hơn.

Trước hết, thành phố sẽ đưa yêu cầu bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu trở thành tiêu chí xuyên suốt trong quy hoạch, thu hút đầu tư và triển khai dự án. Cần Thơ hướng tới mô hình đô thị sông nước sinh thái, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng bảo vệ hệ thống sông, kênh, rạch, không gian xanh, vùng trữ nước và đầu tư hạ tầng phòng, chống ngập, sạt lở.

Nông nghiệp cũng phải theo hướng sinh thái, tuần hoàn, thông minh, phát thải thấp; sử dụng tiết kiệm tài nguyên, tận dụng phụ phẩm, nâng cao giá trị sản xuất và bảo đảm sinh kế bền vững. Thành phố đồng thời hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải, chất thải theo hướng hiện đại, tăng tái chế, tái sử dụng và ưu tiên công nghệ sạch.

Một hướng quan trọng khác là biến văn hóa, sinh thái và đặc trưng sông nước thành nguồn lực phát triển. Thành phố sẽ thúc đẩy du lịch xanh, du lịch sinh thái, cộng đồng, văn hóa và sông nước; phát huy những giá trị như chợ nổi Cái Răng, các cồn, vườn cây ăn trái và không gian văn hóa đặc trưng. Tuy nhiên, khai thác phải đi đôi với bảo tồn, giữ gìn bản sắc và bảo đảm người dân địa phương được tham gia, hưởng lợi.

Cùng với đó, thành phố phát triển công nghiệp văn hóa gắn với đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao, không gian công cộng, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu.

Theo tôi, thước đo cuối cùng của phát triển không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà là chất lượng cuộc sống của người dân. Một thành phố đáng sống phải là nơi có môi trường trong lành, không gian xanh, dịch vụ công chất lượng, đời sống văn hóa phong phú và sinh kế bền vững.

Cần Thơ không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá. Thành phố sẽ lựa chọn mô hình phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường; vừa tạo động lực tăng trưởng mới, vừa bảo tồn bản sắc sông nước và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Đó là nền tảng để Cần Thơ phát triển nhanh nhưng bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại và đáng sống của Việt Nam vào năm 2045.

Thu hút đầu tư có chọn lọc, không chạy theo số lượng

** Nhiều tập đoàn lớn như Vingroup, CT Group, FPT, Xuân Thiện... đang quan tâm, tìm hiểu đầu tư tại Cần Thơ. Tiến độ các dự án này ra sao và thành phố kỳ vọng gì?*

• Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy tiềm năng và sức hấp dẫn của thành phố với vai trò trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Thành phố đang chỉ đạo các sở, ngành và chính quyền các địa phương chủ động đồng hành, cung cấp thông tin, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ, thực hiện thủ tục theo quy định.

Quan điểm của Cần Thơ là thu hút đầu tư có chọn lọc, không chạy theo số lượng; bảo đảm dự án phù hợp quy hoạch, sử dụng hiệu quả đất đai và các nguồn lực, đáp ứng yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững.