Công nghệ kết nối chuỗi giá trị nông sản

Số hóa chuỗi liên kết sản xuất

Với những ngành hàng có lợi thế như chanh dây, cà phê, sầu riêng…, việc ứng dụng công nghệ cao chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ từ khâu giống, tổ chức sản xuất đến sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đây cũng là hướng đi mà nhiều doanh nghiệp, HTX tại Gia Lai đang từng bước thực hiện nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho thị trường.

Tại Công ty cổ phần Tập đoàn Nafoods (Nafoods Group), chuỗi sản xuất khép kín từ nghiên cứu, cung ứng giống, tổ chức vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu sản phẩm đang từng bước hình thành. Điểm nhấn tại doanh nghiệp này là ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng trồng, kiểm soát quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc, qua đó gắn kết hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân.

Nhà máy Nafoods Gia Lai đi vào hoạt động từ năm 2023, chuyên chế biến chanh leo và các loại trái cây tại địa phương. Đến nay, nhà máy đã hoàn thành giai đoạn 4, bổ sung dây chuyền chế biến sầu riêng cấp đông nguyên quả, cấp đông múi và hệ thống kho lạnh công suất 4.000 tấn.

Cùng với năng lực chế biến tại chỗ, Nafoods chú trọng phát triển mạng lưới liên kết vùng nguyên liệu. Đến nay, doanh nghiệp đã liên kết với 35 HTX, doanh nghiệp tại các vùng trồng, quy tụ 2.834 hộ dân trên diện tích 2.742 ha chanh dây. Trong 9 tháng đầu năm 2026, các đơn vị liên kết đã cung cấp khoảng 38.000 tấn quả tươi cho nhà máy, góp phần đảm bảo nguyên liệu phục vụ chế biến, đồng thời tạo sự gắn kết giữa người sản xuất với doanh nghiệp trong chuỗi giá trị chanh dây.

Để quản lý vùng nguyên liệu, doanh nghiệp xây dựng hệ thống phần mềm số hóa thông tin đến từng hộ, từng thửa đất, tích hợp tọa độ GPS, nhật ký canh tác điện tử, hồ sơ mã số vùng trồng và dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Đội ngũ kỹ thuật viên thường xuyên bám vườn, hướng dẫn quy trình chăm sóc, theo dõi sâu bệnh, sử dụng vật tư nông nghiệp và tuân thủ thời gian cách ly. Nhờ đó, dữ liệu sản xuất được cập nhật gắn với hoạt động thực tế, hỗ trợ kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu của khách hàng nhập khẩu.

Đáng chú ý, Nafoods đang chuyển từ phương thức doanh nghiệp ghi chép thay nông dân sang mô hình HTX và nông hộ từng bước chủ động cập nhật, quản lý dữ liệu của mình. Doanh nghiệp cũng bắt đầu triển khai các hình thức liên kết sâu hơn như cùng đầu tư vật tư đầu vụ, cam kết giá thu mua theo hợp đồng với các HTX đáp ứng điều kiện. Cách làm này hướng đến giảm áp lực vốn sản xuất, tăng tính minh bạch và chia sẻ rủi ro thị trường.

Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại Gia Lai đang đứng trước nhiều cơ hội, song quá trình triển khai vẫn gặp không ít rào cản.

Khó khăn trước hết là việc tích tụ, tập trung đất đai để hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn. Sản xuất còn phân tán khiến việc đầu tư đồng bộ hệ thống tưới, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ gặp trở ngại. Trong khi đó, hạ tầng giao thông nội vùng, điện, nước tại một số khu vực chưa đáp ứng yêu cầu, làm tăng chi phí và hạn chế khả năng thu hút doanh nghiệp đầu tư.

Bên cạnh đó, năng lực ứng dụng khoa học công nghệ giữa các cơ sở sản xuất chưa đồng đều. Việc tiếp cận công nghệ, tổ chức sản xuất theo quy trình, ghi chép dữ liệu và truy xuất nguồn gốc vẫn là thách thức đối với nhiều hộ dân, HTX. Liên kết giữa doanh nghiệp và người sản xuất một số nơi chưa chặt chẽ khiến đầu ra nông sản thiếu ổn định, chưa tạo được động lực đủ mạnh để đầu tư lâu dài.

Ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, để tháo gỡ những điểm nghẽn, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Gia Lai xác định 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là rà soát, xác định các vùng sản xuất phù hợp với quy hoạch, điều kiện thực tế và lợi thế từng khu vực, gắn phát triển vùng nguyên liệu với nhu cầu thị trường và khả năng thu hút đầu tư.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng giống, đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc nông sản.

“Phát triển nông nghiệp công nghệ cao cần gắn với tổ chức lại sản xuất và xây dựng chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, HTX và người dân. Trong đó, cần tăng cường liên kết từ cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời hỗ trợ các HTX nâng cao năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường”, ông Hoan chia sẻ.

Cũng theo ông Hoan, thời gian tới, ngành nông nghiệp Gia Lai sẽ huy động, lồng ghép các nguồn lực đầu tư hạ tầng, nghiên cứu, phát triển giống và đào tạo nhân lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp, HTX và người dân mạnh dạn ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả sản xuất và giá trị nông sản.

Ngày 23/10, tại Khách sạn Mường Thanh (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), Báo

Nông nghiệp và Môi trườngphối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Dược liệu Quốc gia VCCI (VCAC) và các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn “Thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu khu vực Tây Nguyên”.Diễn đàn nhằm trao đổi về tiềm năng, lợi thế, thực trạng, khó khăn và giải pháp phát triển nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, liên kết chuỗi giá trị, thu hút đầu tư, chế biến sâu và phát triển thị trường…

Trong khuôn khổ chương trình sẽ diễn ra Lễ công bố Quyết định thành lập và ra mắt Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Dược liệu Quốc gia VCCI (VCAC).

Kính mời quý độc giả quan tâm tham dự trực tuyến Diễn đàn qua Zoom:

ID: 954 3564 5918. Mật khẩu: D231026.

Hoặc theo dõi trực tiếp Diễn đàn tại Báo điện tử: nongnghiepmoitruong.vn